Του David Axe
Κάποιους μήνες αφ' ότου ουσιαστικά εξαφανίστηκαν από τον ουρανό της Ουκρανίας, τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη Bayraktar TB-2 των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων επιστρέφουν στη δράση.
Βίντεο που εμφανίστηκαν στο διαδίκτυο την Κυριακή απεικονίζουν τα drone - τα οποία έχουν αυτονομία εκατοντάδων χιλιομέτρων - να χτυπούν ένα ρωσικό περιπολικό σκάφος και ένα φορτηγό ανεφοδιασμού στην κατεχόμενη νότια Ουκρανία.
Το ότι τα TB-2 επιχειρούν νότια στον κατ' όνομα ελεγχόμενο από τη Ρωσία εναέριο χώρο συνεπάγεται δύο πράγματα: ότι το Κίεβο κατάφερε να χτίσει εκ νέου τη δύναμή των διαθέσιμων TB-2, εννέα μήνες αφότου η ρωσική αεροπορική άμυνα σχεδόν εξολόθρευσε τη δύναμη των 70 drone.
Η δραματική επανεμφάνιση του TB-2 δείχνει επίσης τη σταθερή υποβάθμιση της ρωσικής αεροπορικής άμυνας σε περιοχές της νότιας Ουκρανίας καθώς η αντεπίθεση του Κιέβου εντός του 2023 κλείνει αισίως τον τέταρτο μήνα της - και οι ουκρανικές ταξιαρχίες σημειώνουν αργή αλλά σταθερή πρόοδο κατά μήκος δύο κύριων αξόνων στη νότια Ουκρανία και τις περιφέρειες Ζαπορίζια και Ντονέτσκ.
Το τουρκικής κατασκευής TB-2 - ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος μήκους 21 ποδιών, ελεγχόμενο από δορυφόρο με οπτικά συστήματα ημέρας - νύχτας και υποδοχή για μικρούς πυραύλους εμβέλειας πέντε μιλίων - ήταν ένα πρώιμο σύμβολο της αντίστασης των Ουκρανών στον ευρύτερο πόλεμο της Ρωσίας.
Μετά την ανάκαμψη από αεροπορικές και πυραυλικές επιθέσεις που κατέστρεψαν μερικά από τα 20 TB-2 που βρίσκονταν στο έδαφος την πρώτη ημέρα του ευρύτερου πολέμου, η ουκρανική αεροπορία και το ναυτικό έστειλαν τα drone σε αποστολές στη βόρεια-κεντρική Ουκρανία και αλλού.
Ρωσικές ταξιαρχίες προεύλαναν προς το Κίεβο. Αλλά κάθε μίλι που προχωρούσαν έκανε πιο δύσκολο το έργο των γραμμών ανεφοδιασμού τους, ενώ δυσχερής καθίστατο και η κάλυψη αεράμυνας που προστάτευε τόσο τους σχηματισμούς της πρώτης γραμμής όσο και των μετόπισθεν.
Οι χειριστές των TB-2 εκμεταλλεύτηκαν αυτή την υπερέκταση. Πρώτον, τα drone ακολούθησαν τα συστήματα αεράμυνας μικρής εμβέλειας που προστατεύουν τα ρωσικά τάγματα αρμάτων μάχης και τις νηοπομπές ανεφοδιασμού. Μόλις τον πρώτο μήνα του ευρύτερου πολέμου έως τα μέσα Μαρτίου 2022, τα TB-2 κατέστρεψαν τουλάχιστον 10 ρωσικούς εκτοξευτές πυραύλων εδάφους-αέρος, συμπεριλαμβανομένων των Buks, Tors και ενός Pantsir.
"Μόλις απελευθερώθηκαν από ρωσικές αεροπορικές άμυνες, οι Ουκρανοί… άρχισαν να αναπτύσσουν τα TB-2 τους για τις άλλες δύο σημαντικές επιχειρήσεις τους - για αναγνώριση και για στενή αεροπορική υποστήριξη", έγραψε ο Τομ Κούπερ, συγγραφέας και ειδικός στον ρωσικό στρατό.
Απογυμνωμένα από οποιαδήποτε προστασία από την αεράμυνα, τα ρωσικά τανκ και τα φορτηγά ανεφοδιασμού ήταν εύκολοι στόχοι. "Στην περιοχή του Κιέβου, έχουν καταστρέψει πολλούς ρωσικούς σχηματισμούς τεθωρακισμένων", ανέφερε τότε ο Κούπερ. "Στο νότο, έχουν βοηθήσει σε παροχή πληροφοριών που οδήγησαν σε επιτυχή μαζικά και ακριβή πλήγματα από το πυροβολικό στο αεροδρόμιο της Χερσώνας και τις [ρωσικές] μονάδες που πολιορκούσαν το Μικολάιβ".
Τα TB-2 εκτόξευσαν επίσης πυραύλους σε πολλά στρατηγεία στο πεδίο μάχης. Η επίδραση στους Ρώσους ήταν έντονη. "Τα TB-2 διαλύουν επίσης τα νεύρα των Ρώσων", έγραψε ο Κούπερ. "Έχουμε δει πολλά βίντεο που δείχνουν ολόκληρα ρωσικά [τάγματα] να κάνουν αναστροφή και να τρέπονται σε φυγή έχοντας χάσει μόνο μερικά οχήματα από TB-2".
Οι Ρώσοι αντέδρασαν, καταρρίπτοντας τουλάχιστον δώδεκα TB-2 τους πρώτους έξι μήνες του ευρύτερου πολέμου. Μια σταθερή προμήθεια φρέσκων αεροσκαφών από την τουρκική εταιρεία Bayraktar - τουλάχιστον 35 τον πρώτο χρόνο της σύγκρουσης - κράτησε τη δύναμη των TB-2 στη μάχη.
Δεν ήταν φτηνό. Μια μονάδα TB-2 με εξοπλισμό ελέγχου και έξι αεροσκάφη μπορεί να κοστίσει έως και 100 εκατομμύρια δολάρια.
Αφού οι εισβολείς υποχώρησαν από το Κίεβο - και έξι μήνες αργότερα, εγκατέλειψαν επίσης την Περιφέρεια του Χάρκοβο στη βορειοανατολική Ουκρανία και τη βόρεια περιφέρεια της Χερσώνας στη νότια Ουκρανία - η γραμμή του μετώπου σταθεροποιήθηκε. Οι Ρώσοι έσπευσαν να ενισχύσουν την αεράμυνα τους κατά μήκος του μετώπου των 600 μιλίων.
Τα TB-2 που πετούν αργά δεν μπορούσαν να επιβιώσουν σε αυτό το περιβάλλον. "Μόλις ο ρωσικός στρατός συνήλθε, μπόρεσε να καταρρίψει πολλά TB-2", είπε ο Σάμιουελ Μπεντέτ, αναλυτής. Μέχρι τώρα οι Ρώσοι έχουν καταρρίψει ή καταστρέψει στο έδαφος τουλάχιστον 24 TB-2, το ένα τρίτο του στόλου.
Στα τέλη του περασμένου έτους οι Ουκρανοί απέσυραν τα TB-2, υποβιβάζοντάς τα κυρίως σε αποστολές αναγνώρισης στην ουκρανική πλευρά της γραμμής επαφής. Αυτό κράτησε τα drone μακριά από τον κίνδυνο, ως επί το πλείστον. Για πιο επικίνδυνες αποστολές απευθείας πάνω από ρωσικά τάγματα, οι Ουκρανοί άρχισαν να χρησιμοποιούν μικρά, φορτωμένα με εκρηκτικά, drone FPV - το καθένα κοστίζει μόλις 5.000 δολάρια.
Αλλά ένα drone FPV απέχει λίγα μόλις μίλια από τον χειριστή του. Και είναι σχεδόν ένα σύστημα μιας χρήσης, drone-καμικάζι. Για πιο εις βάθος γραμμών και επαναλαμβανόμενα χτυπήματα, το TB-2 εξακολουθεί να είναι το καλύτερο drone. Αλλά μόλις αυτό τον μήνα κατέστησαν κατάλληλες οι συνθήκες ώστε η ανακατασκευασμένη δύναμη TB-2 να ξαναρχίσει τις επιθετικές επιχειρήσεις.
Ιδιαίτερα εντυπωσιακή είναι η επίθεση στο ρωσικό περιπολικό σκάφος KS-701, την οποία το κυριακάτικο βίντεο απεικονίζει με φρικιαστικές λεπτομέρειες. Το TB-2 παρακολουθεί από ψηλά - ήσυχα και αόρατα - καθώς Ρώσοι ναύτες και στρατεύματα στην ακτή ξεφορτώνουν προμήθειες από το σκάφος μήκους 29 ποδιών.
Οι Ρώσοι δεν ξέρουν ότι παρακολουθούνται έως ότου ο πύραυλος χτυπήσει το KS-701, καταστρέφοντάς το και σκοτώνοντας μερικούς από τους επιβαίνοντες.
Δεν είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς πώς τα TB-2 ανέκτησαν τη λειτουργική τους ελευθερία. Από την έναρξη της αντεπίθεσής τους στις 4 Ιουνίου, οι ουκρανικές δυνάμεις που εκτοξεύουν πυρομαχικά ακριβείας - πυροβολικού, βόμβες, ρουκέτες και drone FPV - διαβρώνουν σταθερά τις ρωσικές αεράμυνες στη νότια Ουκρανία. Μόνο στο νότιο μέτωπο, οι Ουκρανοί έχουν χτυπήσει τουλάχιστον 13 εκτοξευτές SAM, κάτι που μπορούν να επιβεβαιώσουν ανεξάρτητοι αναλυτές.
Είναι πιθανό η ίδια δυναμική που κυριάρχησε και έδωσε πλεονέκτημα στα TB-2 ενάντια σε ρωσικά τάγματα γύρω από το Κίεβο τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο του 2022 να παίζει στη νότια Ουκρανία σήμερα. Τα TB-2 λειτουργούν καλύτερα εκεί όπου η αντιαεροπορική άμυνα του εχθρού είναι πιο καταπονημένη. Το ότι τα TB-2 εκτοξεύουν και πάλι πυραύλους στα ρωσικά στρατεύματα είναι μια ισχυρή ένδειξη ότι η ρωσική αεράμυνα στο νότο αντιμετωπίζει πρόβλημα.
Ο κίνδυνος, για τους Ρώσους, είναι ένας φαύλος κύκλος από τα TB-2 - όπου τα ουκρανικά drone εκμεταλλεύονται τα κενά στις ρωσικές αεράμυνες για να στοχεύσουν τις αεράμυνες που εξακολουθούν να είναι άθικτες. Έτσι εν τέλει θα καταρρεύσει η ομπρέλα των SAM εντός ολόκληρων περιφερειών, δίνοντας στα TB-2 ακόμη μεγαλύτερη ελευθερία να διασχίζουν τα κατεχόμενα εδάφη και να χτυπούν ρωσικά τάγματα και νηοπομπές εφοδιασμού κατά βούληση.
