Της Ελευθερίας Πιπεροπούλου
Το Release Athens Festival δημιουργήθηκε από έναν μικρό πυρήνα 2-3 ανθρώπων με κοινή αφετηρία την ουσιαστική αγάπη για τη μουσική και τη βαθιά γνώση του συναυλιακού χώρου.
"Αρχικά, μέσα από τη Fuzz Productions, αλλά και πέρα από αυτήν, στήθηκε η ομάδα που ανέλαβε την υλοποίηση του φεστιβάλ”, αναφέρει στο Capital.gr ο Γιάννης Μιράμπιτας, Γενικός Διευθυντής των Release Athens Festival και Fuzz Productions.
Με την πάροδο των χρόνων, το σχήμα αυτό εξελίχθηκε και διευρύνθηκε, επιτρέποντας στο φεστιβάλ να υλοποιεί σταθερά το όραμά του. Η ομάδα αυτή έθεσε τις βάσεις και, με μικρά και σταθερά βήματα, διαμόρφωσε τη δομή που εξελίχθηκε στο φεστιβάλ όπως το γνωρίζουμε σήμερα.
Σύμφωνα με τον κ. Μιράμπιτα, η αρχική σύνθεση της ομάδας παραμένει "στη συντριπτική της πλειοψηφία” η ίδια, γεγονός που χαρακτηρίζει ως το μεγαλύτερο πλεονέκτημα του φεστιβάλ: "Λειτουργούμε δεμένοι και απόλυτα συγχρονισμένοι ως ομάδα, ενώ ταυτόχρονα ενισχυόμαστε με νέους ανθρώπους, ώστε να εξελισσόμαστε διαρκώς και να ανταποκρινόμαστε στις αυξημένες απαιτήσεις του φεστιβάλ”.
Η ιστορική διαδρομή
Η ιδέα για τη δημιουργία του Release Athens γεννήθηκε από την ανάγκη για ένα σύγχρονο, μεγάλης κλίμακας καλοκαιρινό φεστιβάλ στην Αθήνα, με διεθνή προσανατολισμό και υψηλές προδιαγραφές παραγωγής. Σε μια -τότε- ιδιαίτερα δύσκολη συγκυρία για τα συναυλιακά δρώμενα, το φεστιβάλ επιδίωξε να δώσει μια νέα δυναμική στα συναυλιακά δρώμενα, βασιζόμενο, όπως σημειώνει ο κ. Μιράμπιτας, "στην απελευθερωτική δύναμη της μουσικής”, από την οποία προέκυψε και το όνομά του.
Η πρώτη διοργάνωση πραγματοποιήθηκε το 2016 και ήδη από τα πρώτα χρόνια το Release Athens καθιερώθηκε στο καλοκαιρινό συναυλιακό ημερολόγιο της πόλης. Την περίοδο 2017-2019 ακολούθησε μια φάση ανάπτυξης τόσο σε διάρκεια όσο και σε καλλιτεχνικό εύρος, με την υιοθέτηση του multi-day μοντέλου και τη στρατηγική επιλογή οι συναυλίες να μην πραγματοποιούνται σε διαδοχικές ημέρες.
Η πανδημία το 2020-2021 ανέκοψε προσωρινά τη φυσική παρουσία του φεστιβάλ, χωρίς όμως να διακόψει τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό του. Όπως επισημαίνει ο κ. Μιράμπιτας, η ομάδα παρέμεινε "ακέραιη και λειτουργική”, κάτι που αποδείχθηκε ιδιαίτερα κρίσιμο σε μια περίοδο κατά την οποία χάθηκαν χιλιάδες θέσεις εργασίας στον χώρο του entertainment.
Το 2022 σηματοδότησε την επιστροφή του Release Athens Festival, με ισχυρή ανταπόκριση από το κοινό και τους καλλιτέχνες και το μεγαλύτερο έως τότε καλλιτεχνικό του πρόγραμμα, που κάλυπτε διαφορετικά μουσικά είδη, αποφεύγοντας διαχωρισμούς και στερεότυπα. Την περίοδο 2022-2025 το φεστιβάλ συνέχισε να αναπτύσσεται σταθερά, φιλοξενώντας ολοένα και μεγαλύτερους διεθνείς καλλιτέχνες, καταγράφοντας τα πρώτα του sold out και ενισχύοντας τόσο το καλλιτεχνικό όσο και το παραγωγικό του αποτύπωμα, ενώ παράλληλα άρχισε να προσελκύει ουσιαστική επισκεψιμότητα από το εξωτερικό.
Σε συνέχεια της συνεργασίας που ξεκίνησε το 2023, το Release Athens Festival συμπράττει εκ νέου το 2026 με το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος και το SNF Nostos Festival. Η χρονιά αυτή συμπίπτει με τη συμπλήρωση δέκα ετών για το φεστιβάλ και τριάντα ετών για το Ίδρυμα, με το Release Athens να παρουσιάζει το μεγαλύτερο lineup στην ιστορία του, ως αποτέλεσμα, όπως σημειώνεται, της φυσικής του εξέλιξης.
Ιδιοκτησία και στρατηγικές συνεργασίες
Σε επίπεδο ιδιοκτησίας, το Release Athens Festival παραμένει έως σήμερα στα χέρια της αρχικής ομάδας που εμπνεύστηκε και υλοποίησε τη δημιουργία του.
Όπως ξεκαθαρίζει ο Γιάννης Μιράμπιτας, "το Release Athens Festival ανήκει και σήμερα στην ομάδα που εμπνεύστηκε εξαρχής τη δημιουργία του, χωρίς τη συμμετοχή εξωτερικών επενδυτών στο ιδιοκτησιακό του σχήμα”.
Σύμφωνα με τον ίδιο, κατά τη διάρκεια της δεκαετούς πορείας του φεστιβάλ, έχουν υπάρξει στρατηγικές συνεργασίες με διάφορους φορείς σε επίπεδο διοργάνωσης, χωρίς, ωστόσο, καμία εμπλοκή στον έλεγχο ή στη λήψη αποφάσεων του φεστιβάλ.
"Το όραμά μας παραμένει σταθερό και αντανακλάται στη διαρκή στήριξη που λαμβάνει το φεστιβάλ από ανθρώπους όλων των κοινωνικών στρωμάτων, με στόχο να προσφέρει στο ελληνικό αλλά και διεθνές κοινό εξαιρετικά shows υψηλών προδιαγραφών με ασφάλεια και άνεση, δημιουργώντας αναμνήσεις για μια ζωή”, τονίζει ο Γενικός Διευθυντής της εταιρείας.
Τα οικονομικά μεγέθη
Σε επίπεδο οικονομικών μεγεθών, η Release Festival ΙΚΕ κατέγραψε το 2024 κύκλο εργασιών 7,6 εκατ. ευρώ, από 10 εκατ. ευρώ το 2023, ωστόσο, η διαχείριση κόστους οδήγησε το φεστιβάλ από ζημίες σε κερδοφορία και, συγκεκριμένα, από ζημίες 1,4 εκατ. ευρώ το 2023 σε κέρδη 146 χιλ. ευρώ το 2024.
Όπως εξηγεί ο κ. Μιράμπιτας, "ο κύκλος εργασιών επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, αλλά και από το πώς κάθε εταιρεία επιλέγει να διαχειριστεί τα έσοδά της”. Στην περίπτωση του Release Athens Festival, στο επίκεντρο της εταιρικής κουλτούρας βρίσκεται διαχρονικά το κοινό και η εμπειρία που του προσφέρεται. "Η ποιότητα των υπηρεσιών μας τίθεται σταθερά σε προτεραιότητα”, σημειώνει, ακόμη και όταν αυτό συνεπάγεται αυξημένες απαιτήσεις σε επίπεδο υποδομών και λειτουργίας. Η επιλογή αυτή, όπως εξηγεί, διασφαλίζει τη σταθερότητα στην ποιότητα και την αναγκαία ευελιξία ώστε να καλύπτονται άμεσα ακόμη και οι πιο απαιτητικές τεχνικές ανάγκες καλλιτεχνών και συγκροτημάτων.
Παράλληλα, επισημαίνει ότι η καθιέρωση ενός φεστιβάλ διεθνών προδιαγραφών προϋποθέτει διαρκείς επενδύσεις, οι οποίες σε φάσεις μεγάλης ανάπτυξης μπορούν να περιορίσουν τη βραχυπρόθεσμη κερδοφορία. "Σε περιόδους ταχείας ανάπτυξης, οι ζημιές σε ορισμένες χρονιές αποτελούν φυσικό αποτέλεσμα στρατηγικών επιλογών”, αναφέρει χαρακτηριστικά.
Όπως τονίζει, ειδικά στο ελληνικό περιβάλλον, που λειτουργεί ταυτόχρονα ως διεθνής τουριστικός προορισμός, τέτοιες διακυμάνσεις δεν συνιστούν ένδειξη οικονομικής αποτυχίας. Αντιθέτως, αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής που στοχεύει, μεταξύ άλλων, "στην ανάδειξη και ενίσχυση του συναυλιακού τουρισμού”.
Ο νέος χώρος διεξαγωγής
Το 2026 θα είναι η τελευταία χρονιά του Release Athens Festival στην Πλατεία Νερού, μια απόφαση που, όπως ξεκαθαρίζει ο κ. Μιράμπιτας, δεν συνδέεται με τις νομικές διαμάχες που κατά καιρούς έχουν δει το φως της δημοσιότητας με τον δήμο Καλλιθέας.
Σύμφωνα μάλιστα με τον ίδιο, σε νομικό επίπεδο η διοργάνωση έχει "δικαιωθεί πλήρως”. Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι το φεστιβάλ έχει την έμπρακτη στήριξη τόσο των όμορων δήμων όσο και της Περιφέρειας Αττικής και θεσμικών φορέων. Το Release Athens Festival πραγματοποιείται διαχρονικά υπό την αιγίδα του Υπουργείου Τουρισμού και του Υπουργείου Πολιτισμού, στοιχείο που, όπως σημειώνει, "υπογραμμίζει τον πολιτιστικό του χαρακτήρα”. Την ίδια στιγμή, χιλιάδες κάτοικοι της Καλλιθέας αποτελούν σταθερά μέρος του κοινού του φεστιβάλ, γεγονός που αποτυπώνει τη σύνδεσή του με την τοπική κοινωνία.
Η μετάβαση σε νέο χώρο συνδέεται, σύμφωνα με τον ίδιο, με την αναδιαμόρφωση της Πλατείας Νερού στο πλαίσιο των έργων του Αέναου Πάρκου, ενώ συμπίπτει χρονικά και με τη φυσική εξέλιξη της διοργάνωσης. Από το 2027, το Release Athens αναμένεται να μεγαλώσει περαιτέρω τόσο σε επίπεδο κοινού όσο και παραγωγών, ανταποκρινόμενο στις ανάγκες ενός διαρκώς διευρυνόμενου ακροατηρίου. Όπως σημειώνει, η Πλατεία Νερού "δεν μπορεί πλέον να καλύψει τις αυξημένες απαιτήσεις συγκεκριμένων παραγωγών”, σε έναν θεσμό που πλέον απευθύνεται σε εκατοντάδες χιλιάδες φίλους της μουσικής.
Ο νέος χώρος διεξαγωγής θα ανακοινωθεί μαζί με τα πρώτα ονόματα του 2027 και, όπως επισημαίνεται, έχει σχεδιαστεί εξαρχής αποκλειστικά για ζωντανές εμφανίσεις, από ανθρώπους με εμπειρία και κατανόηση του live περιβάλλοντος.
Η αλλαγή αυτή δεν αφορά μόνο τη δυνατότητα φιλοξενίας περισσότερων συγκροτημάτων σε κάθε φεστιβαλική ημέρα, αλλά και τη συνολική αναβάθμιση της εμπειρίας του κοινού. "Γιατί ένα φεστιβάλ δεν είναι μόνο η μουσική, είναι ο χώρος, η ροή, η άνεση, η ασφάλεια και οι παροχές. Είναι η συνολική εμπειρία που ζεις από τη στιγμή που μπαίνεις μέχρι τη στιγμή που φεύγεις και κυρίως οι αναμνήσεις που παίρνεις μαζί σου, αυτές που σε κάνουν να θέλεις να επιστρέψεις, λίγες μέρες ή έναν χρόνο μετά, στο ίδιο φεστιβάλ”, τονίζει ο κ. Μιράμπιτας.
Στόχοι ίδρυσης και εξέλιξη
Όπως σημειώνει ο Θωμάς Μαχαίρας, Καλλιτεχνικός Διευθυντής των Release Athens Festival και Fuzz Productions, από την πρώτη στιγμή, ο βασικός στόχος του Release Athens Festival ήταν ξεκάθαρος: "να δημιουργήσουμε κάτι καινούριο για τα ελληνικά δεδομένα”. Η επιδίωξη ήταν η δημιουργία ενός σύγχρονου, πολυσυλλεκτικού φεστιβάλ, που θα έφερνε στο ίδιο πλαίσιο καλλιτέχνες από διαφορετικούς μουσικούς κόσμους, με υψηλό επίπεδο οργάνωσης και συνθήκες που να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της εποχής - τόσο για το κοινό όσο και για τους ίδιους τους καλλιτέχνες.
Σύμφωνα με τον ίδιο, ζητούμενο από την αρχή ήταν η συνολική εμπειρία του φεστιβάλ να μπορεί "να σταθεί ισάξια δίπλα σε αντίστοιχες διοργανώσεις του εξωτερικού”.
Εκτιμήσεις για πάνω από 200.000 επισκέπτες το 2026
Το Release Athens ξεκίνησε το 2016 με μόλις τέσσερις ημέρες και, δέκα χρόνια αργότερα, έχει εξελιχθεί σε ένα μεγάλο καλοκαιρινό event που φιλοξενεί κάθε χρόνο 40-50 καλλιτέχνες, κατά τη διάρκεια του Ιουνίου και του Ιουλίου. Όπως επισημαίνει ο κ. Μαχαίρας, αν εξετάσει κανείς τη λίστα των καλλιτεχνών που έχουν περάσει από τις σκηνές του φεστιβάλ όλα αυτά τα χρόνια, "είναι εμφανές πως μεγαλώσαμε σταθερά, τόσο καλλιτεχνικά όσο και σε επίπεδο διεθνούς απήχησης”.
Αντίστοιχη είναι και η εξέλιξη στην προσέλευση του κοινού. Από μερικές δεκάδες χιλιάδες επισκέπτες τα πρώτα χρόνια, το Release Athens έφτασε τα τελευταία καλοκαίρια να υποδέχεται 150.000-160.000 θεατές, τόσο από την Ελλάδα όσο και από το εξωτερικό. Για τη φετινή χρονιά, μάλιστα, οι ρυθμοί προπώλησης δείχνουν ότι το φεστιβάλ κινείται "ξεκάθαρα προς - και πάνω από - τους 200.000 επισκέπτες”.
Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά ο κ. Μαχαίρας, "δεν πρόκειται πια για μια φιλοδοξία”, αλλά για μια πραγματικότητα που προέκυψε μέσα από "συνεχή δουλειά, συνέπεια και μια σταθερή σχέση με το κοινό”.
Οι μεγαλύτερες προκλήσεις
Η πορεία ανάπτυξης του Release Athens Festival δεν υπήρξε χωρίς δυσκολίες. Όπως εξηγεί ο Θωμάς Μαχαίρας, η μεγαλύτερη πρόκληση στην αρχή της διαδρομής του φεστιβάλ ήταν η ανάγκη να κερδίσει την εμπιστοσύνη τόσο των διεθνών γραφείων που εκπροσωπούν τους καλλιτέχνες όσο και του κοινού.
Όπως επισημαίνει, "το φεστιβάλ ξεκίνησε ως μια άγνωστη διοργάνωση, σε μια σχετικά μικρή αγορά, μέσα σε έναν ευρωπαϊκό φεστιβαλικό χάρτη που κάθε καλοκαίρι είναι ήδη γεμάτος από μεγάλες και εδραιωμένες παρουσίες”.
Η επιτυχία προέκυψε μέσα από επιμονή, συνέπεια και αυστηρή προσήλωση στην ποιότητα σε όλα τα επίπεδα: στην επιλογή του lineup, στην παραγωγή, στη φιλοξενία των καλλιτεχνών, αλλά και στη συνολική εμπειρία του κοινού. "Δεν υπήρξαν ‘άλματα’, αλλά σταθερά βήματα προς τα εμπρός”, τονίζει ο κ. Μαχαίρας και προσθέτει: "Μέσα από αυτή τη διαδικασία, το Release Athens δεν διεκδίκησε απλώς μια θέση στον ευρωπαϊκό φεστιβαλικό χάρτη - την κέρδισε. Και σήμερα, έχοντας περάσει αρκετές δοκιμασίες, διαθέτουμε την εμπειρία, τα θεμέλια και την αυτοπεποίθηση για να κοιτάμε το μέλλον με πραγματική αισιοδοξία και ακόμα περισσότερη δημιουργική διάθεση”.
Καλλιτεχνική πολυσυλλεκτικότητα
Σχετικά με το ενδεχόμενο να περιοριστεί το φεστιβάλ σε λίγες συνεχόμενες ημέρες, ο Θωμάς Μαχαίρας υπογραμμίζει ότι στην Ελλάδα επικρατεί συχνά η -λανθασμένη, όπως τη χαρακτηρίζει- αντίληψη ότι ένα "κανονικό” φεστιβάλ πρέπει να πραγματοποιείται μέσα σε λίγες συνεχόμενες ημέρες, με πολλές σκηνές ταυτόχρονα. Όπως εξηγεί, "η πραγματικότητα είναι πως και στο εξωτερικό υπάρχουν φεστιβάλ που απλώνονται χρονικά και αποτελούνται από μια σειρά επιμέρους events, όπως ακριβώς συμβαίνει με το Release Athens”.
Σημαντικός παράγοντας είναι η γεωγραφική θέση της χώρας, που δεν την καθιστά προτεραιότητα στον σχεδιασμό μεγάλων περιοδειών, ειδικά όταν μιλάμε για κορυφαία ονόματα. Όπως τονίζει, "το να φέρεις ένα μεγάλο όνομα στην Ελλάδα απαιτεί μεγάλη προσπάθεια και σημαντική ευελιξία στις διαθέσιμες ημερομηνίες”. Παρά το γεγονός ότι πλέον υπάρχει ξεκάθαρο ενδιαφέρον από τους καλλιτέχνες, το ταξίδι προς τη χώρα μας παραμένει δύσκολο, ιδιαίτερα για παραγωγές με μεγάλα travel parties και τεράστιο όγκο εξοπλισμού.
Για τον λόγο αυτό, το φεστιβάλ προτιμά να διατηρεί την καλλιτεχνική του πολυσυλλεκτικότητα και να απευθύνεται σε κοινό με κάθε μουσικό γούστο, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει ότι οι ημέρες του απλώνονται μέσα στο καλοκαίρι.
Επόμενα βήματα
Με τη συμπλήρωση δέκα ετών από την ίδρυσή του, το Release Athens κλείνει έναν σημαντικό κύκλο και ετοιμάζεται για μια νέα φάση στην ιστορία του. Όπως σημειώνει ο κ. Μαχαίρας, "αποχαιρετούμε με αγάπη την Πλατεία Νερού, έναν χώρο που συνδέθηκε όσο λίγοι με την ταυτότητα του φεστιβάλ και μας φιλοξένησε σε όλη αυτή τη διαδρομή, και περνάμε σε έναν νέο, μεγαλύτερο χώρο”.
Η αλλαγή αυτή, προσθέτει, "δεν είναι απλώς πρακτική - είναι ουσιαστική”. "Μας δίνει τη δυνατότητα να σκεφτούμε πιο ελεύθερα, να ονειρευτούμε μεγαλύτερα, να αναπτύξουμε περισσότερες σκηνές και παράλληλες δράσεις και να προσφέρουμε στο κοινό μια ακόμη πιο πλούσια και ολοκληρωμένη εμπειρία”.
Ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής του φεστιβάλ τονίζει ότι το ζητούμενο δεν είναι "απλώς να μεγαλώσουμε σε μέγεθος, αλλά να εξελιχθούμε δημιουργικά και να συνεχίσουμε να χτίζουμε στιγμές που αξίζει να θυμάται κανείς”.
Οι σημαντικότερες στιγμές και το επετειακό lineup
Ο Θωμάς Μαχαίρας αναφέρει ότι κάθε χρονιά και κάθε ημέρα στο Release Athens έχει τη δική της ξεχωριστή θέση στην ιστορία του φεστιβάλ, ωστόσο ορισμένα γεγονότα λειτουργούν ως καθαρά ορόσημα. Όπως εξηγεί, "οι συναυλίες της PJ Harvey και, κυρίως, των Sigur Rós το 2016 έθεσαν από πολύ νωρίς τον πήχη ψηλά”. Ιδιαίτερη σημασία είχε και το booking των Jamiroquai, που πέρασε μέσα από μια ιδιαίτερα δύσκολη αρχική ακύρωση. "Αποτέλεσε μια μεγάλη δοκιμασία για εμάς - και ταυτόχρονα μια στιγμή όπου αποδείχθηκε στην πράξη η ψυχραιμία, η οργάνωση και ο τρόπος με τον οποίο διαχειριζόμαστε κρίσιμες καταστάσεις, μέχρι την τελική πραγματοποίηση του show έναν χρόνο αργότερα”.
Το 2019 σημειώθηκε η πρώτη ημέρα με πραγματικά μαζική προσέλευση, με εμφανίσεις όπως των Iggy Pop, James και Shame. Το 2022 το φεστιβάλ έφτασε πολύ κοντά στο sold out με τους Slipknot, ενώ το 2023 καταγράφηκε sold out εις διπλούν με τους Arctic Monkeys. Την ίδια χρονιά ξεκίνησε και η συνεργασία με το SNF Nostos του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος, με τρεις ημέρες σε δύο stages, μια συνεργασία που επαναλαμβάνεται και φέτος.
Όπως επισημαίνει ο κ. Μαχαίρας, "πάνω απ’ όλα, αυτό που μετρά περισσότερο είναι η χαρά και η ενέργεια που εισπράττουμε βλέποντας όλον αυτόν τον κόσμο να έρχεται, να διασκεδάζει και να αφήνεται στη μουσική, έστω για λίγες ώρες. Μαζί με τους καλλιτέχνες και την ομάδα του φεστιβάλ - μια ομάδα που λειτουργεί με υψηλό επαγγελματισμό και αφοσίωση όλο τον χρόνο - δημιουργούμε, όλοι μαζί, αναμνήσεις που θα μείνουν για πάντα”.
Όσον αφορά το επετειακό lineup του 2026, ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής του φεστιβάλ επισημαίνει με νόημα ότι "όταν το πρόγραμμα είναι εορταστικό, οι εκπλήξεις είναι αναπόφευκτες…”. Αξίζει να σημειωθεί ότι ήδη, η φετινή χρονιά καταγράφει ήδη ένα sold out, με τους Gorillaz.
