Του Στάθη Βασιλόπουλου
Τα τελευταία χρόνια, οι αεροπορικές εταιρείες χαμηλού κόστους κερδίζουν συνεχώς έδαφος στην Ευρώπη και στην Ελλάδα, αναδιαμορφώνοντας το "χάρτη" των αερομεταφορών. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία του Eurocontrol, οι παραδοσιακές αεροπορικές εταιρείες (mainline) και οι low-cost μοιράζονται περίπου το 70% της συνολικής κίνησης στην Ευρώπη, έκαστες με ποσοστό 35%. Ωστόσο, σε σύγκριση με το 2019, οι παραδοσιακές αεροπορικές εταιρείες είδαν το μερίδιό τους να μειώνεται από 36% σε 35%, ενώ οι low-cost ενίσχυσαν το δικό τους από 31% σε 35%, υπογραμμίζοντας την αυξανόμενη προτίμηση των επιβατών σε οικονομικά και ευέλικτα μοντέλα πτήσεων. Όπως δείχνουν πρόσφατες αναλύσεις, η Ευρώπη αντιπροσωπεύει περίπου 27,5% της παγκόσμιας κίνησης low‑cost αεροπορικών εταιρειών, με περισσότερους από 390 εκατ. επιβάτες να ταξιδεύουν σε 32 χώρες το 2024.
Οι μεγάλοι αεροπορικοί όμιλοι προσαρμόζονται σε αυτή την τάση, είτε λανσάροντας δικά τους low-cost brands είτε προσθέτοντας οικονομικά πακέτα στα υπάρχοντα δρομολόγιά τους, προκειμένου να παραμείνουν ανταγωνιστικοί. Οι επιβάτες φαίνεται να δίνουν πλέον μεγαλύτερη βαρύτητα στην τιμή των εισιτηρίων, με τις οικονομικές επιλογές να επηρεάζουν συχνά την απόφαση για τον προορισμό.
Στην Ελλάδα, η δυναμική παρουσία των low-cost εταιρειών γίνεται εμφανής τόσο στο Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών (ΔΑΑ) όσο και στα περιφερειακά αεροδρόμια. Στο "Ελ. Βενιζέλος", η Aegean διατηρεί ηγετικό ρόλο, ενώ ακολουθεί στη δεύτερη θέση η Sky Express, με τις low-cost εταιρείες να καταλαμβάνουν το 8% της αγοράς: Ryanair 4,5%, easyJet 2,7% και Wizz Air 1,8%. Αντιθέτως, οι παραδοσιακές διεθνείς εταιρείες- Lufthansa, British Airways, Swiss, Turkish Airlines και ITA Airways - συγκεντρώνουν συνολικά περίπου 7%.
Στα 14 περιφερειακά αεροδρόμια της Fraport Greece, οι low-cost φτάνουν το 39%, οι παραδοσιακές 31% και οι tour operators 30%, με Ryanair 17%, Aegean 16%, easyJet 9%, TUI 8% και Jet2.com 6%. Οι κύριες αγορές προέρχονται από το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γερμανία και τις σκανδιναβικές χώρες, ενώ οι Αμερικανοί ταξιδιώτες συνεχίζουν να χρησιμοποιούν ενδιάμεσες πτήσεις προς τα ελληνικά περιφερειακά αεροδρόμια
Στο περιφερειακό σκέλος της ευρωπαϊκής αγοράς (regional market), παρατηρείται μια σταδιακή συρρίκνωση, με το μερίδιό του να πέφτει στο 12%, καταγράφοντας μείωση 3 ποσοστιαίων μονάδων σε σχέση με την περίοδο πριν από το ξέσπασμα της πανδημίας. Πρόκειται κυρίως για πτήσεις μικρών και μεσαίων αποστάσεων, που συνδέουν μικρότερα αεροδρόμια μεταξύ τους ή με έναν μεγαλύτερο κόμβο. Η μείωση αυτή δείχνει ότι οι ταξιδιώτες προτιμούν πλέον δρομολόγια από μεγαλύτερα hubs, όπου οι επιλογές είναι περισσότερες και η συχνότητα πτήσεων μεγαλύτερη.
Παρά τις διακυμάνσεις στην επιβατική κίνηση, οι πτήσεις φορτίου (All-cargo) διατηρούνται σταθερές, καλύπτοντας περίπου το 3% των συνολικών πτήσεων. Η σταθερότητα αυτή αντικατοπτρίζει τη συνεχή ανάγκη για μεταφορά εμπορευμάτων, ιδιαίτερα σε μια περίοδο που το ηλεκτρονικό εμπόριο και οι ταχείες παραδόσεις ενισχύουν τη ζήτηση.
