Του Νίκου Ρουσάνογλου
"Φως στο τούνελ" διακρίνεται πλέον για την ανάπτυξη της έκτασης των παλιών Κτημάτων Καμπά στην Παλλήνη από τον όμιλο Ελλάκτωρ, καθώς τους πρώτους μήνες του 2025, αναμένεται να εξασφαλιστεί η οικοδομική άδεια για την υλοποίηση επένδυσης 200 εκατ. ευρώ. Το Cambas Project αφορά τη δημιουργία ενός σύγχρονου επιχειρηματικού πόλου, που θα στεγάσει κτίρια γραφείων. Αυτά θα πλαισιωθούν από χρήσεις εστίασης, εμπορίου (κυρίως ειδών πρώτης ανάγκης) και ενδεχομένως και ενός μπουτίκ ξενοδοχείου και συνεδριακού κέντρου, που θα λειτουργούν συμπληρωματικά των γραφείων.
Απαιτήθηκαν σχεδόν 30 χρόνια, έως ότου ολοκληρωθεί η πολεοδομική κι επενδυτική "ωρίμανση" του ακινήτου, δείγμα των δυσκολιών που συχνά παρατηρούνται σε έργα τέτοιας κλίμακας. Ήταν το μακρινό πλέον 1997, όταν τα παλιά κτήματα Καμπά στην Κάντζα της Παλλήνης, μεταβιβάστηκαν από την οινοποιία των αδελφών Μπουτάρη σε έναν όμιλο κατασκευαστικών εταιρειών, που τότε κατασκεύαζαν την Αττική Οδό. Ήταν η χρονιά που τα αδέλφια Μπουτάρη, Κωνσταντίνος και Γιάννης, χώρισαν τους επιχειρηματικούς τους δρόμους και ακολούθησαν διαφορετική πορεία, υπό το βάρος και των οικονομικών προβλημάτων. Η κίνηση της πώλησης του ακινήτου των 315 στρεμμάτων αποσκοπούσε στην διαγραφή χρεών και οι κατασκευαστικές εταιρείες εμφανίστηκαν ως "λευκοί ιππότες", προσφέροντας μια λύση, έναντι της αγοράς του ακινήτου και με τη συναίνεση των πιστωτριών τραπεζών.
Οι αρχικοί επενδυτές ήταν η Άκτωρ, που τότε ανήκε στον όμιλο Μπόμπολα, η Εργάς του Γ. Μπατατούδη, η Ελληνική Τεχνοδομική των αδελφών Καλλιτσάντση, η Μέτων των οικογενειών Αρφάνη-Χιώνη και η ΤΕΒ (Τεχνική Εταιρεία Βόλου), της οικογένειας Τρίχα. Στις αρχές της επόμενης δεκαετίας, Άκτωρ, Ελλ. Τεχνοδομική και ΤΕΒ συγχωνεύτηκαν δημιουργώντας τον μεγαλύτερο κατασκευαστικό όμιλο της χώρας και λίγο αργότερα δημιούργησαν την θυγατρική εταιρεία "Κτήματα Καμπά", υπό την οποία πέρασε ο πλήρης έλεγχος του ακινήτου της Κάντζας. Μάλιστα, η εν λόγω εταιρεία προχώρησε σε μεγάλη αύξηση κεφαλαίου, με τη συμμετοχή και των επενδυτών του ομίλου της Ελλ. Τεχνοδομικής, ώστε να χρηματοδοτηθεί η ανάπτυξη της έκτασης, η οποία εν τω μεταξύ είχε ενταχθεί στο σχέδιο πόλης της Παλλήνης, λαμβάνοντας χρήσεις πολεοδομικού κέντρου.
Αρχικός στόχος ήταν η δημιουργία του μεγαλύτερου εμπορικού κέντρου της χώρας, σχέδιο που αντιμετώπισε την σθεναρή αντίδραση μερίδας της τοπικής κοινωνίας, αλλά και ενίοτε και της δημοτικής αρχής. Καθόλη την διάρκεια της δεκαετίας του 2000, η Ελλ. Τεχνοδομική ωρίμαζε πολεοδομικά το ακίνητο, ενώ ήδη στις αρχές του 2000, είχε συναφθεί στρατηγική συμφωνία με τον αυστραλιανό όμιλο Lend Lease, για την από κοινού εκμετάλλευση τόσο του ακινήτου της Κάντζας, όσο και του αντίστοιχου στην Γυαλού των Σπάτων (340 στρέμματα), όπου τελικά κατασκευάστηκε το σημερινό Smart Park. Εκείνη την περίοδο, δεν είχε ακόμα λειτουργήσει το νέο αεροδρόμιο, ούτε βέβαια η Αττική Οδός. Αυτά τα δύο έργα είχαν αναδείξει τα Μεσόγεια σε νέο "Ελντοράντο" της κτηματαγοράς στην Αττική, με τις αξίες της γης να εκτοξεύονται μήνα με τον μήνα. Εκείνο που δεν υπολόγισαν οι επενδυτές ήταν η ανυπαρξία πολεοδομικού καθεστώτος και όρων δόμησης.
Ο χρόνος που απαιτήθηκε και η αλλαγή της στρατηγικής της Lend Lease οδήγησε σε ματαίωση της σχετικής συνεργασίας, με τους Αυστραλούς να πουλούν πίσω το ποσοστό που είχαν αποκτήσει στα Κτήματα Καμπά, συνέχεια των οποίων είναι η σημερινή REDS. Μετά την αποχώρηση από την Ελλάδα, λίγο μετά το 2005, η Lend Lease στράφηκε στη γειτονική Ιταλία, όπου σε περίοδο 10 ετών, έως τον Μάιο του 2015, είχε ολοκληρώσει 30 έργα ανάπτυξης ακινήτων. Αντίστοιχα στη Μεγάλη Βρετανία ξεχωρίζει η ανάπτυξη του Ολυμπιακού Χωριού του Λονδίνου το 2012.
Το 2011 εκδόθηκε το πρώτο Προεδρικό Διάταγμα για την έκταση, με το οποίο εγκρίθηκε η Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και χαρακτηρίστηκαν και οριοθετήθηκαν ως ΠΟΑΠΔ (Περιοχές Οργανωμένης Ανάπτυξης Παραγωγικών Δραστηριοτήτων) Τριτογενούς Τομέα" οι εκτάσεις του πρώην κτήματος Καμπά. Ωστόσο, η οικονομική κρίση είχε ήδη κάνει την εμφάνισή της και οι κατασκευαστικοί όμιλοι δέχθηκαν ισχυρό πλήγμα για όλη τη δεκαετία που ακολούθησε, μεταξύ αυτών και ο όμιλος Ελλάκτωρ, όπως μετονομάστηκε η Ελλ. Τεχνοδομική. Αρχικά υπό τη διοίκηση και τον έλεγχο των αδελφών Καλλιτσάντση (μετά το proxy war του 2018 που εξώθησε εκτός διοίκησης τους κ.κ. Μπόμπολα και Κούτρα) και στη συνέχεια το 2021, με τη μάχη ανάμεσα στην ολλανδική Reggeborgh Invest, που τελικά επικράτησε κι ελέγχει σήμερα τον όμιλο, η ανάπτυξη της έκτασης του Καμπά δεν ήταν στις άμεσες προτεραιότητες, παρότι ο σχεδιασμός συνεχιζόταν.
Εν τέλει το 2021 εκδίδεται το δεύτερο ΠΔ που εγκρίνει το πολεοδομικό σχέδιο του ακινήτου και ορίζει τρεις επιμέρους ζώνες, μία για επιχειρηματικές δραστηριότητες, όπου θα αναπτυχθεί δόμηση 89.000 τ.μ., μία ζώνη προστασίας του κτιριακού συγκροτήματος του εργοστασίου Καμπά και μια ζώνη προστασίας του Σταθμού Κάντζα του Αττικού Σιδηροδρόμου. Επίσης, καθορίζονται πεζόδρομοι, χώροι πρασίνου, κοινόχρηστοι χώροι – οικολογικοί αμπελώνες καθώς και χώρος εγκατάστασης βιολογικού καθαρισμού.
Με βάση τα παραπάνω, σχεδόν το 50% της έκτασης θα παραμείνει αδόμητο, καθώς προβλέπεται να διαμορφωθεί σε ένα πάρκο και κοινόχρηστους χώρους πρασίνου. Συγκεκριμένα, 157 στρέμματα, θα αποτελέσουν την εισφορά σε γη στον Δήμο Παλλήνης για κοινόχρηστη δημόσια χρήση, πολλαπλασιάζοντας τη διαθέσιμη επιφάνεια σε χώρους πρασίνου και αθλητισμού. Σημαντικές κρίνονται και οι παρεμβάσεις για την αξιοποίηση της ιστορικής κληρονομιάς του κτήματα, με τη μετατροπή του οινοποιείου σε μουσείο οίνου, προσθέτοντας κομμάτια σύγχρονης διαβίωσης και ενσωματώνοντας τα υπάρχοντα στοιχεία του αγροτικού τοπίου. Στόχος η δημιουργία ενός ιδανικού προορισμού που θα λειτουργεί αδιάλειπτα και θα προσφέρει στους επισκέπτες και στους κατοίκους της περιοχής μια ολιστική εμπειρία με πολιτιστικές δραστηριότητες, εκθέσεις, χώρους εστίασης και αναψυχής.
Αυτήν την περίοδο έχει ξεκινήσει η εκπόνηση του επιχειρησιακού σχεδίου (Masterplan) και η ανάπτυξη των μελετών αποκατάστασης των διατηρητέων κτιρίων (του Οινοποιείου και της Βίλας Καμπά) για την τελευταία πλέον φάση των οικοδομικών αδειών. Στο αμέσως επόμενο διάστημα, θα ξεκινήσει η αποκατάσταση του σταθμαρχείου που θα λειτουργήσει ως χώρος πολιτισμού, ένα έργο το οποίο βρίσκεται ήδη στο τελευταίο στάδιο αδειοδότησης με χρόνο υλοποίησης τους έξι μήνες.
