Μέσα στις δύο πρώτες εβδομάδες του 2026, η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ συνέλαβε τον Νικολάς Μαδούρο στη Βενεζουέλα, απειλεί με στρατιωτική επέμβαση στο Ιράν, ως απάντηση στη βίαιη καταστολή των διαδηλώσεων, και μιλάει ανοιχτά για την πιθανότητα χρήσης βίας για την κατάληψη της Γροιλανδίας. Γιατί λοιπόν οι μετοχές ανεβαίνουν;
Οι τελευταίες εξελίξεις έχουν οδηγήσει σε διακυμάνσεις τις τιμές διάφορων assets, όπως ο χρυσός, το ασήμι και το πετρέλαιο, καθώς οι traders αναζητούν ασφαλή καταφύγια και ζυγίζουν τον αντίκτυπο που θα μπορούσε να έχει μια παρέμβαση των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή στην προσφορά του "μαύρου χρυσού".
Ωστόσο, οι αγορές μετοχών φαίνεται να αγνοούν σε σημαντικό βαθμό τις ειδήσεις. Ο S&P 500 έχει σημειώσει μόνο τρεις πτωτικές συνεδριάσεις από τι ξεκίνημα του νέου έτους, κερδίζοντας μέχρι στιγμής 1,5% από την αρχή του έτους. Αλλά και οι μετοχές στην Ευρώπη έχουν ενισχυθεί, όπως και στην Ασία. Ανοδικές τάσεις έχουν καταγραφεί μάλιστα και στη Λατινική Αμερική, όπως και στη Μέση Ανατολή, παρά το γεγονός ότι η "καρδιά" των τελευταίων κρίσιμων εξελίξεων βρίσκεται σε αυτές τις περιοχές.
ΗΠΑ
Οι τρεις βασικοί δείκτες της Wall Street έχουν σημειώσει κέρδη, καθώς δείχνουν να αφήνουν κατά μέρος την προθυμία του Ντόναλντ Τραμπ να διατάξει στρατιωτικές επιχειρήσεις στο εξωτερικό και τις απειλές κατάληψη εδάφους από μακροχρόνιο σύμμαχό της.
Παράλληλα με την άνοδο του S&P 500, και ο Dow Jones έχει ενισχυθεί κατά σχεδόν 3%, ενώ ο τεχνολογικά Nasdaq έχει σημειώσει κέρδη 1,2% φέτος.
Ο Eric Freedman, επικεφαλής επενδύσεων της Northern Trust Wealth Management με έδρα το Σικάγο, δήλωσε στο CNBC ότι οι αγορές δεν έχουν επηρεαστεί από τις ενέργειες και τη ρητορική του Τραμπ σε ό,τι αφορά το Ιράν, τη Βενεζουέλα και τη Γροιλανδία, εν μέρει επειδή καμία άλλη μεγάλη οικονομική ή στρατιωτική δύναμη δεν έχει αντιδράσει.
"Οι αγορές εξετάζουν αυτά τα γεγονότα μεμονωμένα και πιθανότατα θα χρειαζόταν μια μοναδική αντίδραση σε κάθε έξαρση για να προκαλέσει περισσότερη αναταραχή στην αγορά", ανέφερε. "Δεν θέλουμε να κάνουμε εικασίες για τις επόμενες ενέργειες που μπορεί να ακολουθήσουν, αλλά αυτό που θα μας απασχολούσε πέρα από τις ανθρώπινες συνθήκες σε μια δεδομένη περιοχή θα ήταν αν υπάρξουν εξελίξεις που επηρεάζουν το εμπόριο σε έναν ολοένα και πιο απομονωμένο κόσμο", τόνισε.
Παράλληλα, σύντομα αναμένεται απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ σχετικά με τη νομιμότητα των δασμών του Τραμπ, αλλά, εν τω μεταξύ, οι επενδυτές φαίνεται να έχουν προσαρμοστεί στις "στροφές" του Λευκού Οίκου μέσα στο 2025, δήλωσε ο Freedman.
"Οι αυξημένες αναζωπυρώσεις πέρα από αυτές που έχουν ήδη συμβεί, θα μπορούσαν να ωθήσουν τις χώρες να επανεξετάσουν τους εμπορικούς τους δεσμούς ή να απειλήσουν με κυρώσεις, αλλά μέχρι τότε, οι αγορές θα παραμείνουν σε πιο αντιδραστική λειτουργία εάν συμβεί κάποιο γεγονός και δεν θα προσαρμόσουν απαραίτητα την τοποθέτηση του χαρτοφυλακίου τώρα, εν αναμονή ενός γεγονότος", συμπλήρωσε. "Εάν οι αγορές έτειναν προς τη σκέψη ότι η λήψη αμυντικών μέτρων είναι κατάλληλη, επειδή οι πιθανότητες αναζωπύρωσης αυξάνονται, πιθανότατα θα βλέπαμε ένα πιο αδύναμο δολάριο ΗΠΑ", επεσήμανε.
Σημειωτέον άκομα ότι ο δείκτης δολαρίου έχει ενδυναμωθεί κατά περίπου 1% από την αρχή του έτους.
Από την πλευρά του, ο Alex Morris, διευθύνων σύμβουλος της F/m Investments με έδρα την Ουάσινγκτον, σημείωσε: "Η γεωπολιτική σιγοβράζει, αλλά δεν ξεχειλίζει".
"Η χρήση από τον Αμερικανό πρόεδρο εξαιρετικά στοχευμένης επίδειξης ισχύος, αλλά και επιχειρήσεων με περιορισμένο χρόνο, αφήνει στις αγορές ελάχιστα περιθώρια για να αντιδράσουν", παρατήρησε.
"Βοηθά επίσης το γεγονός ότι δεν υπήρξε ουσιαστική αντίδραση από το Ιράν ή τη Βενεζουέλα", υπογράμμισε επίσης.
Σύμφωνα με τον ίδιος, η συγκρατημένη αντίδραση της αγοράς βασίζεται στην ξανόμενη προσαρμογή" σε αυτά που λέει ο Τραμπ και, ολοένα και περισσότερο, σε αυτά που κάνει.
"Παρά την ουσιαστική δράση, υπάρχουν λίγα πράγματα, στα οποία ο Αμερικανός πρόεδρος δεν είναι πρόθυμος να υποχωρήσει αμέσως και μεγάλο μέρος της δράσης έχει ανατραπεί", συμπλήρωσε. "Η αγορά έχει μάθει να μετριάζει τον ενθουσιασμό και να περιμένει τις απολαβές", είπε.
Ο Anthony Esposito, ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της AscalonVI Capital, δήλωσε ότι οι αγορές δεν ενδιαφέρονται να υποτιμήσουν τον γεωπολιτικό κίνδυνο εδώ και αρκετό καιρό.
"Το Ισραήλ βομβαρδίζει το Ιράν - ο S&P 500 υποχώρησε κατά 1% κατά τη διάρκεια της νύχτας και έκλεισε με μόλις 50 μονάδες βάσης πτώση. Οι ΗΠΑ βομβαρδίζουν το Ιράν - σχεδόν καμία αντίδραση", δήλωσε.
"Η Βενεζουέλα, η Γροιλανδία θα μπορούσαν να θεωρηθούν θετικά για τις αγορές, ακόμη και για το ΑΕΠ στις ΗΠΑ", είπε.
Σε σχέση με το Ιράν, ανέφερε ότι η αγορά υποχώρησε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα "μέχρι που ο Τραμπ καθησύχασε τους φόβους", φαινομενικά αποφεύγοντας τη στρατιωτική δράση. "Εάν υπήρχε κάποιο γεγονός στο Ιράν, η αγορά θα αντιδρούσε (άνοδος του πετρελαίου, πτώση των μετοχών, άνοδος του χρυσού), αλλά πέραν αυτού, οι αγορές επικεντρώνονται στα επιτόκια, στην ανάπτυξη και στην ατζέντα του Τραμπ".
Ευρώπη
Οι μετοχές στην Ευρώπη έχουν επίσης ενισχυθεί, ακόμη και εν μέσω ερωτημάτων σχετικά με το μέλλον της Γροιλανδίας και τι θα μπορούσε να σημαίνει η αποφασιστικότητα του Τραμπ να καταλάβει το νησί για το ΝΑΤΟ.
Ο πανευρωπαϊκός Stoxx 600 έχει κερδίσεισχεδόν 4%.
"Συμπερασματικά, υπάρχουν πολλά ζητήματα, αλλά μέχρι στιγμής δεν έχουν δημιουργήσει αντίκτυπο", δήλωσε ο Toni Meadows, επικεφαλής επενδύσεων στην BRI Wealth Management με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο.
"Αυτό μπορεί να μην ισχύει πάντα", παρατήρησε πάντως.
"Η Γροιλανδία είναι το μεγαλύτερο ζήτημα όσον αφορά τον αντίκτυπο, καθώς πρόκειται για μια διαμάχη εντός του ΝΑΤΟ, οπότε αν κάποια στιγμή η αγορά πιστέψει την απειλή του Τραμπ να μετατρέψει την κατάσταση σε στρατιωτική σύγκρουση, τότε οι αγορές θα αντιδράσουν", είπε.
Παράλληλα, ο Benjamin Jones, παγκόσμιος επικεφαλής έρευνας στην Invesco, σημείωσε ότι ιστορικά, η γεωπολιτική, οι στρατιωτικές συγκρούσεις και η αντισυμβατική πολιτική δεν έχουν επηρεάσει τα χαρτοφυλάκια τόσο πολύ όσο φοβούνται οι επενδυτές.
"Πολλά γεωπολιτικά γεγονότα είναι ανησυχητικά, αλλά οι αγορές είναι 'σκληρόκαρδες' και αντιδρούν ουσιαστικά μόνο όταν αυτά τα γεγονότα επηρεάζουν τα οικονομικά θεμελιώδη μεγέθη ή οδηγούν σε αλλαγή πολιτικής", είπε.
"Η ιστορία είναι ξεκάθαρη, οι αγορές μετοχών έχουν ιστορικά καλή απόδοση τους 12 μήνες μετά την αύξηση των γεωπολιτικών κινδύνων", είπε.
Ασία
Ο δείκτης MSCI AC Asia Pacific, ο οποίος παρακολουθεί μετοχές μεγάλης και μεσαίας κεφαλαιοποίησης σε 15 χώρες Ασίας-Ειρηνικού, έχει ενισχυθεί άνω του 5% φέτος, φθάνοντας σε ιστορικό υψηλό. Ο ιαπωνικός Nikkei 225 και ο Kospi της Νότιας Κορέας σκαρφάλωσαν επίσης σε ιστορικά υψηλά τις τελευταίες ημέρες.
Σύμφωνα με τους αναλυτές, τα κέρδη αυτά δεν οφείλονται στον εφησυχασμό των επενδυτών, αλλά σε θεμελιώδη μεγέθη όπως η απουσία σημαντικών πετρελαϊκών σοκ και η προσδοκία για χαλαρότερη νομισματική πολιτική παράλληλα με τον ενθουσιασμό γύρω από την Τεχνητή Νοημοσύνη θα συνεχίσουν να υποστηρίζουν το ανοδικό momentum.
"Ο αντίκτυπος των γεωπολιτικών γεγονότων συνήθως μεταδίδεται στις παγκόσμιες αγορές μέσω της τιμής του πετρελαίου, αλλά η αγορά πετρελαίου δεν βλέπει μέχρι στιγμής σημαντικά σοκ", δήλωσε ο Yap Fook Hien, ανώτερος επενδυτικός στρατηγικός αναλυτής στην Standard Chartered.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι επενδυτές στην Ασία και οι παγκόσμιες αγορές μετοχών καθοδηγούνται περισσότερο από τα πολιτικά κίνητρα, συμπεριλαμβανομένων των μειώσεων των επιτοκίων στις ΗΠΑ και των επενδύσεων στην Τεχνητή Νοημοσύνη.
"Τα γεωπολιτικά παραμένουν βασικός κίνδυνος, αλλά το σοκ από την Ημέρα Απελευθέρωσης τον Απρίλιο του 2025, έχει φέρει τις αγορές σε θέση τέτοια που μπορούν να αντιδράσουν πιο ήρεμα στις ενέργειες του Τραμπ", είπε.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Morningstar για τη Νοτιοανατολική Ασία, Shihan Abeyguna, επεσήμανε εν τω μεταξύ ότι οι αγορές μπορεί πλέον να βλέπουν τα γεωπολιτικά ως "χρόνιο κίνδυνο και όχι ως οξύ σοκ".
