Της Ελευθερίας Πιπεροπούλου
Τον Προγραμματικό Ορίζοντα 2026 παρουσιάζει το Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ), εστιάζοντας σε κρίσιμους τομείς όπως τα UAVs, τα αυτόνομα συστήματα, η κυβερνοασφάλεια και τα προηγμένα πληροφοριακά συστήματα, καθώς και στον σχεδιασμό εθνικού πλοίου OPV, με στόχο την ενίσχυση της επιχειρησιακής αυτονομίας της Ελλάδας.
Σημειωτέον ότι ο Προγραμματικός Ορίζοντας δεν είναι δεσμευτικός και μπορεί να τροποποιηθεί. Λειτουργεί, όμως, ως κατευθυντήρια πυξίδα για τις θεματικές προτεραιότητες και τις επιχειρησιακές ανάγκες που το ΕΛΚΑΚ επιδιώκει να καλύψει μέσω στοχευμένων προσκλήσεων προκαταρκτικής διαβούλευσης (RFI), εκδήλωσης ενδιαφέροντος (RFP) και innovation challenges -διαδικασίες με προοπτική συμβασιοποίησης έργων.
Όπως αναφέρει στο Capital.gr η Τζώρτζια Πρασίνου, Corporate Affairs Director του ΕΛΚΑΚ, το 2025 αποτέλεσε για το Κέντρο μια χρονιά σχεδιασμού, θεμελίωσης και δοκιμής των βασικών μηχανισμών του, ενώ το 2026 σηματοδοτεί την είσοδο στη φάση της υλοποίησης. Η κ. Πρασίνου τονίζει ότι, έχοντας ολοκληρώσει έναν πρώτο κύκλο για την πλειονότητα των δράσεών του, το ΕΛΚΑΚ γνωρίζει πλέον πού μπορεί να κινηθεί ταχύτερα χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η αξιοπιστία των διαδικασιών και πού μπορεί να βελτιώσει την αποδοτικότητά του. Όπως προσθέτει, "ο βασικός μας στόχος για το 2026 είναι ένας: μεγαλύτερη ταχύτητα και πιο άμεσος, ουσιαστικός αντίκτυπος για το οικοσύστημα αμυντικής καινοτομίας”. Κύρια προτεραιότητα παραμένει, όπως σημειώνει, "η σύναψη συμβάσεων για τα προγράμματα του 2025 που έχουν πλέον ωριμάσει, ώστε ο σχεδιασμός να μετατραπεί σε απτά αποτελέσματα”. "Θέλουμε οι δράσεις του ΕΛΚΑΚ να περνούν πιο γρήγορα από το στάδιο της προκήρυξης στο στάδιο της υλοποίησης και της πραγματικής αξίας για την έρευνα, τις νεοφυείς επιχειρήσεις και τη βιομηχανία”, επισημαίνει.
Παράλληλα, το 2026 δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στη διερεύνηση και αξιοποίηση διεθνών συνεργασιών, με στόχο την ενίσχυση του ελληνικού οικοσυστήματος στους τομείς όπου παραμένει πιο ανώριμο, μέσω μεταφοράς τεχνογνωσίας, καλών πρακτικών και εμπειρίας από πιο ώριμα οικοσυστήματα του εξωτερικού.
Τα έργα
Ο Προγραμματικός Ορίζοντας 2026 αποτελεί το βασικό στρατηγικό πλαίσιο που καθορίζει τις θεματικές προτεραιότητες, τις επιχειρησιακές ανάγκες και τον τρόπο με τον οποίο το ΕΛΚΑΚ σκοπεύει να λειτουργήσει ως καταλύτης στην επιχειρησιακή αξιοποίηση της καινοτομίας, ενεργοποιώντας τα χρηματοδοτικά και μη χρηματοδοτικά του εργαλεία την προσεχή χρονιά. Στηρίζεται στον Ειδικό Στρατηγικό Σχεδιασμό Προγραμμάτων Έρευνας & Ανάπτυξης (ΕΣΣΠΕΑ), ο οποίος αποτυπώνει τις ανάγκες των Ενόπλων Δυνάμεων και επικεντρώνεται στην ανάπτυξη καινοτόμων πρωτοτύπων, αντί της προμήθειας έτοιμων προϊόντων.
Τα 12 έργα που περιλαμβάνει ο Προγραμματικός Ορίζοντας Έργων ΕΑ 2026 του ΕΛΚΑΚ είναι τα εξής:
- Εκσυγχρονισμός/αναβάθμιση του Επιχειρησιακού Κέντρου Ασφάλειας και αντιμετώπισης κυβερνοεπιθέσεων του ΓΕΕΘΑ (Cyber SOC), με αξιοποίηση νέων τεχνολογικών τάσεων, όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη, η μηχανική εκμάθηση και η ανάπτυξη δεξιοτήτων προσωπικού στις συγκεκριμένες τεχνολογίες
- Ανάπτυξη Μεταφερόμενου και Δυναμικά (ad hoc) Αναπτυσσόμενου Συστήματος Θαλάσσιας Επιτήρησης.
- Ανάπτυξη ΣμηΕΑ Κατηγορίας Ι (NATO Class Ι) για εκτέλεση αποστολών Επιτήρησης (UAV ISTAR)
- Ανάπτυξη Ολοκληρωμένου Συστήματος Αντιμετώπισης Εχθρικών UAVs και Όπλων που Καθοδηγούνται από Ηλεκτρομαγνητικούς Αισθητήρες – Ανιχνευτές (π.χ. Laser - RF/IR - GPS Guidance) με σκοπό την Προστασία Στρατιωτικών Εγκαταστάσεων και Κρίσιμων Υποδομών.
- Ανάπτυξη Περιπλανώμενου Πυρομαχικού [Loitering Munition Κατηγορίας Ι (NATO Class Ι)] για Υποστήριξη Τακτικών Επιχειρήσεων Χερσαίων Δυνάμεων
- Ανάπτυξη Συστήματος Υποθαλάσσιας Επιτήρησης Για Προστασία Κρίσιμων Εγκαταστάσεων και Επιτήρηση Μεγάλων Περιοχών
- Ανάπτυξη Μη Επανδρωμένου Υ/Β Οχήματος (UUV) για Εκτέλεση Αποστολών ISR και I&W
- Ανάπτυξη Interceptor Drone για Αναχαίτηση Εχθρικών UAVs
- Ανάπτυξη Αυτοκινούμενου Κόμβου Παραγωγής – Αποθήκευσης – Παροχής Ενέργειας
- Αρχική Σχεδίαση Εθνικού Πλοίου τ. Κ/Φ (OPV)
- Ανάπτυξη Πληροφοριακού Συστήματος Αναγνώρισης και Εκτίμησης Ζημιών σε Στρατιωτικές Υποδομές, Κρίσιμες Εγκαταστάσεις ή Αστικό Περιβάλλον, Ενισχύοντας τις Δυνατότητες των Ενόπλων Δυνάμεων για Αξιόπιστη Διαχείριση Κατάστασης, Εξασφάλιση Ανθεκτικής Μεταφορικής Ικανότητας και Ταχεία Λήψη Απόφασης
- Ανάπτυξη Αυτόνομου Κινητού Συνεργείου Κατασκευών ΣμηΕΑ στο πεδίο
Σχετικά με τον εκτιμώμενο προϋπολογισμό των έργων του Προγραμματικού Ορίζοντα 2026, η Corporate Affairs Director του ΕΛΚΑΚ διευκρινίζει ότι θα διαμορφωθεί μέσα από μια διαδικασία διαβούλευσης με την αγορά, "ώστε να αποτυπώνει ρεαλιστικά τις δυνατότητες, τις ανάγκες και το επίπεδο ωριμότητας του οικοσυστήματος”.
"Συνολικά, το 2026 είναι χρονιά εκτέλεσης. Με πιο γρήγορες διαδικασίες, μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και σαφή προσανατολισμό στη δημιουργία πραγματικού και μετρήσιμου αντίκτυπου για το οικοσύστημα και τις εθνικές ανάγκες”, υπογραμμίζει η κ. Πρασίνου.
17 έργα το 2025 – Μέσα στις επόμενες εβδομάδες οι πρώτες συμβάσεις
Το 2025, ο Προγραμματικός Ορίζοντας αποτέλεσε τη βάση για την ανάληψη της πλειονότητας των δράσεων Έρευνας & Ανάπτυξης (R&D) του ΕΛΚΑΚ, οδηγώντας στη διαμόρφωση και την ενεργοποίηση των χρηματοδοτικών του εργαλείων σε 17 έργα εντός της χρονιάς.
Όπως σημειώνει η κ. Πρασίνου, εντός των επόμενων εβδομάδων θα ανακοινωθούν οι πρώτες συμβάσεις ανάπτυξης για έργα που προκηρύχθηκαν το 2025, σηματοδοτώντας τη μετάβαση από τον σχεδιασμό στην υλοποίηση. "Στη συνέχεια, με βάση τον τρέχοντα προγραμματισμό του ΕΛΚΑΚ, εκτιμούμε ότι θα είμαστε σε θέση να ανακοινώνουμε τουλάχιστον μία νέα σύμβαση σε μηνιαία βάση έως και το καλοκαίρι. Με αυτόν τον ρυθμό, στόχος μας είναι να διασφαλίσουμε σταθερή ροή έργων που περνούν σε φάση ανάπτυξης”, προσθέτει.
Σε δήλωσή του, ο Διευθύνων Σύμβουλος του ΕΛΚΑΚ, Παντελής Τζωρτζάκης, τόνισε ότι το 2026 θα είναι η χρονιά επιτάχυνσης της μετάβασης από τον σχεδιασμό στη συστηματική υλοποίηση. Όπως ανέφερε, "Για το ΕΛΚΑΚ, το 2026 είναι η χρονιά κατά την οποία επιταχύνουμε τη μετάβαση από τον σχεδιασμό στη συστηματική υλοποίηση, με ακόμη μεγαλύτερη εστίαση σε πραγματικές επιχειρησιακές ανάγκες, συνεργασία με τη βιομηχανία και μετρήσιμο αποτέλεσμα. Κινούμαστε γρήγορα, αλλά στόχος μας είναι να κινηθούμε ακόμη ταχύτερα, με ακρίβεια, συνέπεια και ουσιαστικό αντίκτυπο. Το οικοσύστημα περιμένει από εμάς. Η χώρα το απαιτεί. Και εμείς το οφείλουμε”.
Οι νικητές των Challenges
Παράλληλα, το ΕΛΚΑΚ ανακοίνωσε τα αποτελέσματα του 2ου Innovation Challenge και του AI Challenge του ευρωπαϊκού θεσμού 28 Digital (πρώην EIT Digital).
Στο 2ο Innovation Challenge, που ανακοινώθηκε κατά τη διάρκεια της 89ης ΔΕΘ, συμμετείχαν 26 εταιρείες και ερευνητικές ομάδες, που παρουσίασαν τις λύσεις τους επί δυο θεματικών.
Στην κατηγορία "Τεχνολογίες Πληροφοριακού Πολέμου: Προηγμένες λύσεις για Πληροφορίες Ανοικτών Πηγών, Ανίχνευση Ψευδών Ειδήσεων και Γεωεντοπισμό με Χρήση Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης και Ασφαλών και Ανθεκτικών σε Κυβερνοεπιθέσεις συστημάτων”, νικήτρια αναδείχθηκε η πρόταση "SecuraSight” της Securagen.AI I.K.E, ενώ στην κατηγορία "Όπλα Κατευθυνόμενης Ενέργειας: Προηγμένες λύσεις για Λέιζερ Υψηλής Ενέργειας (HELs), Μικροκύματα Υψηλής Ισχύος (HPMs) και Όπλα Ηλεκτρομαγνητικού Παλμού (EMP)”, νικήτρια αναδείχθηκε η πρόταση "Ανάπτυξη Συστήματος HEL C-UAS για την εξουδετέρωση σμηνών UAVs” της εταιρείας EPTASOFOS.
Παράλληλα, στο πλαίσιο του Μνημονίου Συνεργασίας με την 28DIGITAL, το ΕΛΚΑΚ στήριξε την πανευρωπαϊκή δράση καινοτομίας "AI Challenge 2025”, καλώντας ελληνικές οντότητες να προτείνουν τεχνολογικές λύσεις διττής χρήσης στη θεματική ενότητα " Ανθεκτικότητα και Προσβασιμότητα στις Μεταφορές σε Περίοδο Κρίσης”, με στόχο την ανάδειξη λύσεων που μπορούν να διασφαλίσουν την ανθεκτική μεταφορική ικανότητα και συνέχιση της εφοδιαστικής αλυσίδας. Νικήτρια στην κατηγορία αυτή αναδείχθηκε η εταιρεία DeepTraffic Resilience AI.
Όπως διευκρινίζει η κ. Πρασίνου, οι βραβευθείσες επιχειρήσεις λαμβάνουν χρηματικό έπαθλο, ενώ παράλληλα οι λύσεις τους προωθούνται στις Ένοπλες Δυνάμεις για αξιολόγηση σε επιχειρησιακό επίπεδο. "Για εμάς, το επόμενο βήμα είναι να διερευνήσουμε κατά πόσο υπάρχει πραγματική προοπτική αξιοποίησης των συγκεκριμένων λύσεων και αν διαπιστώνεται ενδιαφέρον από τον αντίστοιχο επιχειρησιακό φορέα. Η διαδικασία αυτή είναι κρίσιμη, καθώς διασφαλίζει ότι η καινοτομία συνδέεται με υπαρκτές ανάγκες και όχι μόνο με θεωρητικές εφαρμογές. Εφόσον η αξιολόγηση έχει θετική έκβαση και επιβεβαιωθεί το επιχειρησιακό ενδιαφέρον, υπάρχει η δυνατότητα σύναψης σύμβασης για περαιτέρω ανάπτυξη και ωρίμανση των λύσεων”.
Πηγή φωτ.: ΕΛΚΑΚ
