Της Ελευθερίας Πιπεροπούλου
Συνεχίζονται οι οικονομικές περιπέτειες για την οικογένεια Ελευθερουδάκη, επτά χρόνια αφότου μπήκε το λουκέτο στο εμβληματικό κατάστημα της Πανεπιστημίου. Ακίνητα που ανήκουν στη Σοφία (Σοφίκα) και τη Μαρίνα Ελευθερουδάκη, οι οποίες εκπροσωπούν την τρίτη γενιά του ιστορικού εκδοτικού οίκου, παραμένουν στη δίνη των πλειστηριασμών.
Η οικονομική κρίση της προηγούμενης δεκαετίας, οι πτωτικές τάσεις που καταγράφουν το βιβλίο και οι έντυπες εκδόσεις και το τελειωτικό χτύπημα των capital controls το 2015, οδήγησαν την εταιρεία τον Σεπτέμβριο του 2016 να κλείσει και το τελευταίο κατάστημα, αυτό της Πανεπιστημίου, συνεχίζοντας, ωστόσο, την επιχειρηματική της δραστηριότητα, αποκλειστικά μέσω διαδικτύου. Η Σοφίκα Ελευθερουδάκη έκανε τότε λόγο για "ένα τέλος και ταυτόχρονα μία (νέα) αρχή”. "Μετά από λειτουργία πάνω από 100 χρόνια στον χώρο του βιβλίου και 21 χρόνια στην οδό Πανεπιστημίου στο κέντρο της Αθήνας, κλείνουμε το βιβλιοπωλείο μας και σκεφτόμαστε ‘έξω από το κουτί’, συμμετέχουμε στον διεθνή προβληματισμό με θέμα το βιβλίο και προετοιμαζόμαστε για το επόμενο μας ‘βιβλιοπωλείο’, αλλά αρνούμαστε να το κάνουμε, όσο δεν υπάρχει θετικό και σταθερό επιχειρηματικό περιβάλλον στη χώρα μας”, ανέφερε στην ανακοίνωσή της, ενώ πρόσθετε πως "το περιτύλιγμα αλλάζει, το προϊόν παραμένει”.
Τα βιβλιοπωλεία Ελευθερουδάκη ξεκίνησαν με τον Κωνσταντίνο Ελευθερουδάκη, ο οποίος το 1898 συνεταιρίστηκε με τους Βαυαρούς Beck και Barth στο διεθνές βιβλιοπωλείο που διατηρούσαν οι τελευταίοι στην περιοχή του Συντάγματος και λίγα χρόνια μετά η επιχείρηση περιήλθε εξ ολοκλήρου στον ίδιο οπότε και τη μετέφερε στην Πλατεία Συντάγματος με την επωνυμία "Διεθνές Βιβλιοπωλείο Ελευθερουδάκη”.
Το 1962 το βιβλιοπωλείο μεταφέρθηκε στην οδό Νίκης, ενώ το 1995 εγκαινιάστηκε το πολυώροφο κατάστημα στην οδό Πανεπιστημίου. Ο γιος του Κωνσταντίνου Ελευθερουδάκη, Γιώργος Ελευθερουδάκης, ανέλαβε το βιβλιοπωλείο το 1962, ωστόσο το 1968 πέθανε ξαφνικά. Τότε ανάλαβε την επιχείρηση η σύζυγός του, Βιργινία, η οποία υπήρξε άξια συνεχιστής του έργου του, ιδρύοντας το πρώτο υποκατάστημα στον πύργο Αθηνών και θέτοντας με αυτόν τον τρόπο τα θεμέλια για τη μελλοντική ανάπτυξη της εταιρείας. Η Βιργινία Ελευθερουδάκη έμεινε στο "τιμόνι” έως το 1989, όταν τα ηνία ανέλαβαν πλήρως οι κόρες της, Σοφίκα και Μαρίνα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Κωνσταντίνος Ελευθερουδάκης συνέθεσε την -πρωτοποριακή για την εποχή της και όχι μόνο- 24τομη ελληνική εγκυκλοπαίδεια, ενώ ο Γιώργος Ελευθερουδάκης ανέπτυξε τη μηχανογράφηση της εταιρείας και ιδιαίτερα το επιστημονικό και ξενόγλωσσο τμήμα της.
Συρρίκνωση δικτύου
Οι αδύναμες επιδόσεις οδήγησαν αρχικά στη συρρίκνωση του δικτύου των βιβλιοπωλείων, που το 2011 ανερχόταν σε 16 καταστήματα. Η εταιρεία, η οποία παραμένει μέχρι και σήμερα ενεργή, είχε κάνει στο παρελθόν μια προσπάθεια να αποτρέψει την πτώση, καταθέτοντας αίτημα ενώπιον του Πρωτοδικείου για επανάληψη της συζήτησης για την επικύρωση διαδικασίας εξυγίανσης, χωρίς ωστόσο να υπάρξει κάποιο αποτέλεσμα.
Με βάση τις τελευταίες δημοσιευμένες οικονομικές καταστάσεις για τη χρήση 2021, ο κύκλος εργασιών ήταν 130.498 ευρώ, από 33.838 ευρώ το 2020, ενώ το καθαρό αποτέλεσμα διαμορφωνόταν σε ζημίες 1,84 εκατ. ευρώ, έναντι ζημιών 1,75 εκατ. ευρώ του προηγούμενου έτους. Οι συνολικές υποχρεώσεις ανέρχονταν στα τέλη του 2021 στα 38,2 εκατ. ευρώ.
Αξίζει να σημειωθεί πως στις καταστάσεις γίνεται λόγο για "δυσοίωνες” μελλοντικές προοπτικές για την εταιρεία, λόγω τραπεζικού δανεισμού και σωρευμένων ζημιών, ενώ η πορεία της εταιρείας χαρακτηρίζεται αβέβαιη λόγω των προβλημάτων. Συγκριτικά, το 2010, ο κύκλος εργασιών διαμορφωνόταν στα 14,45 εκατ. ευρώ, ενώ η εταιρεία εμφάνιζε ζημίες 364.101 ευρώ.
Η περιπέτεια των πλειστηριασμών
Η περιπέτεια των πλειστηριασμών για την οικογένεια Ελευθερουδάκη ξεκίνησε το 2020, όταν βρέθηκε στο στόχαστρο το αρχοντικό της στις Σπέτσες. Στη συνέχεια, το κατώφλι των ηλεκτρονικών πλειστηριασμών πέρασε το ακίνητο της οικογένειας στο Ψυχικό. Συγκεκριμένα, για τις 25 Μαΐου 2022 είχε προγραμματιστεί σειρά πλειστηριασμών σε βάρος της Σοφίκας, της Μαρίνας και της Βιργινίας Ελευθερουδάκη για ιδιοκτησίες τους επί του ακινήτου στην περιοχή του Ψυχικού, ωστόσο οι συγκεκριμένοι πλειστηριασμοί ανεστάλησαν.
Παρ’ όλα αυτά, το ακίνητο επανήλθε στην πλατφόρμα, με τη διαδικασία να επαναπρογραμματίζεται για τις 28 Ιουνίου 2023, ωστόσο ο πλειστηριασμός ανεστάλη εκ νέου, λόγω των εκλογών. Έτσι, εφόσον δεν υπάρξει κίνηση για την αποτροπή του, έχει προγραμματιστεί νέος πλειστηριασμός για τις 18 Οκτωβρίου 2023. Το σφυρί αφορά συγκεκριμένα δύο διαμερίσματα, τα οποία βρίσκονται στην ιδιοκτησία της Σοφίας και της Μαρίνας Ελευθερουδάκη.
Σημειώνεται ότι οι συγκεκριμένες ιδιοκτησίες εντοπίζονται σε μια οικοδομή, η οποία έχει κατασκευαστεί σε ένα οικόπεδο επιφάνειας 731,25 τ.μ. και βρίσκεται στο Παλαιό Ψυχικό. Ειδικότερα, σε πλειστηριασμό βγαίνει ένα διαμέρισμα του δεύτερου ορόφου, το οποίο ανήκει κατά πλήρη κυριότητα στη Σοφία Ελευθερουδάκη, με τιμή πρώτης προσφοράς τις 457.900 ευρώ, και ένα διαμέρισμα του πρώτου ορόφου, το οποίο ανήκει κατά πλήρη κυριότητα στη Μαρίνα Ελευθερουδάκη, με την τιμή εκκίνησης να έχει τεθεί στις 444.500 ευρώ. Επίσης, ο πλειστηριασμός περιλαμβάνει και ένα δικαίωμα υψούν του τετάρτου ορόφου, το οποίο ανήκει στις οφειλέτριες κατά ποσοστό 1/3 εξ αδιαιρέτου κάθε μία από αυτές.
