Του Τάσου Δασόπουλου
Ώθηση κατά 1,2% έδωσαν στο ΑΕΠ οι μειωμένες τιμές της ενέργειας και η αναμενόμενη καλή πορεία του τουρισμού, υποστηρίζοντας ακόμη και μια νέα αναθεώρηση του ρυθμού ανάπτυξης για φέτος στο προσχέδιο του προϋπολογισμού του 2024.
Το κέρδος από τις μειωμένες τιμές ενέργειας ήταν η κρυφή προσδοκία του οικονομικού επιτελείου από την αρχή του χρόνου Η υψηλή εξάρτηση της Ελλάδας από τις εισαγωγές ενέργειας και ο πόλεμος στην Ουκρανία έφεραν τα πάνω κάτω στις τιμές του φυσικού αερίου το 2022. Η Ελλάδα πλήρωσε πέρσι εισαγωγές ενέργειας αυξημένες κατά 7 δισ. ευρώ, δηλαδή περίπου 3% του ΑΕΠ.
Φέτος η Ελλάδα ζει την ίδια ιστορία αλλά αντίστροφα. Η πτώση των τιμών του φυσικού αερίου και η παρατεταμένη καλοκαιρία και τους μήνες του χειμώνα η οποία κράτησε χαμηλά τη ζήτηση σε ενεργειακά προϊόντα, πρόσθεσαν στο ΑΕΠ την εξοικονόμηση από το κόστος εισαγωγών. Με βάση τα στοιχεία για την εξέλιξη του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, τα οποία δημοσίευσε τη Δευτέρα η Τράπεζα της Ελλάδας, το κόστος για εισαγωγές καυσίμων για το πρώτο εξάμηνο του χρόνου ήταν μειωμένο κατά 1,61 δισ. ευρώ σε σχέση με το ίδιο διάστημα του 2022. Τα χρήματα αυτά είναι καθαρό κέρδος για το ΑΕΠ. Μάλιστα, το κέρδος αυτός αναμένεται να αυξηθεί περισσότερο στο τέλος του 3ου τριμήνου, καθώς οι τιμές της ενέργεια το 2022 έφτασαν σε ιστορικά υψηλά το τρίμηνο Ιουλίου Σεπτεμβρίου.
Η πορεία του τουρισμού
Η πορεία του τουρισμού ήταν λίγο ως πολύ γνωστή από την αρχή του χρόνου με βάση τα στοιχεία που έδιναν οι επαγγελματίες του κλάδου. Στο εξάμηνο Ιανουαρίου - Ιουνίου οι εισπράξεις ήταν αυξημένες κατά 22% ή 1,1 δισ. ευρώ. Παρά το πρόβλημα που υπήρξαν τον Ιούλιο για κάποιους σημαντικούς τουριστικούς προορισμούς (κυρίως Μύκονο και Σαντορίνη) και τους διαδοχικούς καύσωνες του προηγούμενου μήνα, οι επαγγελματίες του χώρου συνεχίζουν να περιμένουν ότι το 2023 θα είναι μια χρονιά το ίδιο καλή με το 2022. Ειδικά αν παραταθεί και φέτος η τουριστική περίοδος μέχρι και το τέλος Νοεμβρίου.
Βασικός οδηγός οι επενδύσεις
Οι δύο αυτοί παράγοντες είναι ενισχυτικοί του ΑΕΠ. Ωστόσο το κέρδος από τις μειωμένες τιμές ενέργειας θα αρχίσει να περιορίζεται από τον Οκτώβριο, αφού τον ίδιο μήνα του 2022 οι τιμές είχαν αρχίσει να υποχωρούν. Από την άλλη, οι αριθμοί για τον τουρισμό, σε ό,τι αφορά τις αφίξεις, τα έσοδα και τις διανυκτερεύσεις , είναι αρκετά υψηλοί ήδη από πέρσι για να περιμένει κανείς μεγάλες αυξήσεις από χρόνο σε χρόνο.
Βασικός οδηγός για την ανάπτυξη φέτος και τα επόμενα χρόνια θα είναι οι επενδύσεις και κυρίως αυτές που χρηματοδοτούνται από κοινοτικές πρωτοβουλίες. Το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων θα ξεπεράσει για φέτος τα 11,6 δισ. ευρώ. Αν σε αυτά προστεθεί η απορρόφηση ύψους 4,3 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάπτυξης, οι δημόσιες επενδύσεις αναμένεται να φτάσουν για φέτος κοντά τα 16 δισ. ευρώ. Αν προστεθεί και η συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα στις ίδια επενδύσεις το 2023 θα κλείσει με επενδύσεις συνολικού ύψους 32 δισ. ευρώ.
