Της Ξανθής Γούναρη
Ο Piyush Goyal, ο μακροβιότερος υπουργός Εμπορίου και Βιομηχανίας της Ινδίας, βρίσκεται στο επίκεντρο της στρατηγικής εξωστρέφειας της πέμπτης μεγαλύτερης οικονομίας του κόσμου. Ως επικεφαλής του χαρτοφυλακίου που διαμορφώνει την εμπορική και βιομηχανική πολιτική της χώρας, διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο τόσο στη σύναψη των διεθνών εμπορικών συμφωνιών της Ινδίας όσο και στην προσέλκυση επενδύσεων.
Η επίσημη επίσκεψή του στην Αθήνα, στις 29 και 30 Ιουνίου, πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία οι οικονομικές σχέσεις Ελλάδας και Ινδίας αποκτούν νέα δυναμική. Η αναβάθμιση των διμερών σχέσεων σε Στρατηγική Εταιρική Σχέση, οι διαπραγματεύσεις για τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ινδίας και η προώθηση του Οικονομικού Διαδρόμου Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης (IMEC) δημιουργούν νέες προοπτικές για το εμπόριο, τις επενδύσεις και τις επιχειρηματικές συνεργασίες.
Στη συνέντευξή του στο Capital.gr, ο Piyush Goyal εξηγεί γιατί η Ελλάδα βρίσκεται πλέον στο επενδυτικό "ραντάρ" των ινδικών επιχειρήσεων, ποιοι κλάδοι συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο ενδιαφέρον, πώς μπορεί να αξιοποιηθεί ο IMEC, τι αναμένεται να αλλάξει με την ολοκλήρωση της συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου ΕΕ–Ινδίας και ποιες ευκαιρίες ανοίγονται για τις ελληνικές επιχειρήσεις στους τομείς της ναυτιλίας, της τεχνολογίας, της τεχνητής νοημοσύνης και του τουρισμού.
Συνέντευξη στην Ξανθή Γούναρη
- Ποιοι κλάδοι παρουσιάζουν αυτή την περίοδο τις ισχυρότερες επενδυτικές ευκαιρίες για ινδικές εταιρείες στην Ελλάδα, και ποιοι είναι οι βασικοί παράγοντες που τροφοδοτούν το ενδιαφέρον τους;
Η Ινδία και η Ελλάδα έχουν αναπτύξει μια ισχυρή οικονομική σχέση, θεμελιωμένη στη Στρατηγική Εταιρική Σχέση που ανακοινώθηκε κατά την επίσκεψη του Αξιότιμου Πρωθυπουργού Shri Narendra Modi στην Αθήνα το 2023. Υπάρχουν σημαντικές δυνατότητες για ινδικές εταιρείες να επεκτείνουν την παρουσία τους στην Ελλάδα σε τομείς όπως οι υποδομές, η εφοδιαστική αλυσίδα, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τα φάρμακα, η τεχνολογία, ο τουρισμός, οι ψηφιακές υπηρεσίες και η μεταποίηση.
Η στρατηγική θέση της Ελλάδας ως πύλης προς την Ευρώπη, το βελτιούμενο επενδυτικό περιβάλλον και η ισχυρή σύνδεση με τις ευρωπαϊκές αγορές την καθιστούν ελκυστικό προορισμό για ινδικές επιχειρήσεις. Επιπλέον, οι ινδικές εταιρείες με διεθνή ανταγωνιστικότητα αναζητούν ευκαιρίες που ευνοούν μακροπρόθεσμες συνεργασίες και ένταξη σε ευρωπαϊκές αλυσίδες αξίας.
Επιτυχημένα παραδείγματα, συμπεριλαμβανομένων ινδικών επενδύσεων στον τομέα υποδομών της Ελλάδας, αποδεικνύουν το τεράστιο δυναμικό για βαθύτερη επιχειρηματική διασύνδεση. Η έμφαση πλέον δίνεται στην ενθάρρυνση ευρύτερων συμπράξεων μεταξύ κλάδων, κοινοπραξιών και επενδύσεων με γνώμονα την καινοτομία, που θα ενδυναμώσουν περαιτέρω τον οικονομικό δεσμό των δύο χωρών.
- Ο διάδρομος IMEC κατατάσσει την Ελλάδα ανάμεσα στα βασικά θαλάσσια σημεία εισόδου ινδικών εμπορευμάτων στην Ευρώπη. Πόσο ρεαλιστικός είναι αυτός ο ρόλος στην πράξη, δεδομένου του ανταγωνισμού από άλλα μεσογειακά λιμάνια και του πρώιμου σταδίου ανάπτυξης των υποδομών;
Ο Οικονομικός Διάδρομος Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης, που ανακοινώθηκε κατά την Ινδική Προεδρία της G20 το 2023, είναι μια μακροπρόθεσμη στρατηγική πρωτοβουλία με στόχο την ενίσχυση της συνδεσιμότητας, την αύξηση των εμπορικών ροών και τη δημιουργία ανθεκτικών και διαφοροποιημένων εφοδιαστικών αλυσίδων μεταξύ Ινδίας και Ευρώπης.
Η Ελλάδα διαθέτει σαφή πλεονεκτήματα χάρη στη στρατηγική της θέση στο σταυροδρόμι Ευρώπης, Ασίας και Αφρικής. Το ανεπτυγμένο ναυτιλιακό οικοσύστημα, οι λιμενικές υποδομές και η ισχυρή σύνδεση με τις ευρωπαϊκές αγορές την καθιστούν βασικό εταίρο στο όραμα του IMEC.
Ο IMEC δεν συνιστά ανταγωνισμό προς υφιστάμενες διαδρομές ή λιμάνια, αφορά τη δημιουργία πρόσθετων, αποδοτικών και ανθεκτικών επιλογών που ωφελούν όλες τις συμμετέχουσες χώρες. Μεγάλες πρωτοβουλίες τέτοιου χαρακτήρα απαιτούν στενό συντονισμό μεταξύ των εταίρων, σταθερή ανάπτυξη υποδομών και ενεργή συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα.
Η Ινδία παραμένει δεσμευμένη να συνεργαστεί με όλους τους εταίρους του IMEC για να μετουσιωθεί αυτό το κοινό όραμα σε απτά αποτελέσματα. Πιστεύουμε ότι ο διάδρομος μπορεί να ανοίξει νέες ευκαιρίες εμπορίου και επενδύσεων, να ενισχύσει την οικονομική ολοκλήρωση και να συμβάλει στη βιώσιμη ανάπτυξη της περιοχής.
- Μετά την ολοκλήρωση της Συμφωνίας Ελεύθερου Εμπορίου ΕΕ–Ινδίας, ποιοι κλάδοι αναμένετε να επηρεαστούν πρώτοι και σε μεγαλύτερο βαθμό — και ποιο είναι το ένα κρίσιμο βήμα που θα μπορούσε να μεταμορφώσει ουσιαστικά το διμερές εμπόριο Ελλάδας–Ινδίας τα επόμενα δύο με τρία χρόνια;
Η Ινδία εκτιμά ότι τα πρώτα οφέλη από τη συμφωνία θα καταγραφούν κυρίως σε κλάδους εντάσεως εργασίας, όπως η κλωστοϋφαντουργία, η ένδυση, τα δερμάτινα είδη και τα υποδήματα, τα θαλάσσια προϊόντα, καθώς και στους τομείς των χημικών και των πλαστικών. Ανάμεσα στους κλάδους που αναμένεται να ενισχυθούν περιλαμβάνονται επίσης τα αθλητικά είδη, τα παιχνίδια και ο κλάδος πολύτιμων λίθων και κοσμημάτων. Μαζί, αυτοί οι κλάδοι αντιπροσωπεύουν εξαγωγές άνω των 33 δισ. δολαρίων και αντιμετωπίζουν σήμερα δασμούς της ΕΕ που κυμαίνονται από 4% έως 26%. Η αδασμολόγητη πρόσβασή τους στο πλαίσιο της ΣΕΕ αναμένεται να ενισχύσει σημαντικά την ανταγωνιστικότητα και την απασχόληση.
Από την ευρωπαϊκή πλευρά, κλάδοι όπως μηχανήματα, χημικά, ιατροτεχνολογικά προϊόντα, αεροδιαστημική και υψηλής τεχνολογίας εξοπλισμός αναμένεται να επωφεληθούν από τη βελτιωμένη πρόσβαση στην ινδική αγορά. Επίσης αναμένονται ορατά οφέλη σε premium κρασιά, αυτοκίνητα και επιλεγμένα αγροτικά προϊόντα μέσω μειώσεων δασμών και ποσοστώσεων.
Για την Ελλάδα ειδικότερα, το πιο καθοριστικό βήμα για την ενίσχυση του διμερούς εμπορίου τα επόμενα δύο με τρία χρόνια θα ήταν η εμβάθυνση της συνεργασίας στις θαλάσσιες μεταφορές και τις ναυτιλιακές υπηρεσίες μέσω του IMEC. Η Ελλάδα διαχειρίζεται έναν από τους μεγαλύτερους εμπορικούς στόλους στον κόσμο, και το κεφάλαιο υπηρεσιών της ΣΕΕ ήδη προβλέπει ενισχυμένη πρόσβαση στην αγορά ναυτιλιακών μεταφορών.
- Ποια είναι τα κυριότερα εμπόδια που δυσκολεύουν σήμερα τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις σε Ελλάδα και Ινδία να συμμετέχουν πιο ενεργά στο εμπόριο, και ποιο πρακτικό μέτρο θα είχε την πιο άμεση επίδραση;
Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αποτελούν τη ραχοκοκαλιά και των δύο οικονομιών και έχουν τεράστιο δυναμικό να συμβάλουν στην ανάπτυξη του εμπορίου και των επενδύσεων μεταξύ Ινδίας και Ελλάδας.
Οι βασικές προκλήσεις σχετίζονται συχνά με περιορισμένη γνώση της αγοράς, δυσκολία εντοπισμού αξιόπιστων επιχειρηματικών εταίρων, κατανόηση των κανονιστικών απαιτήσεων και οικοδόμηση άμεσων δικτύων μεταξύ επιχειρήσεων.
Ένας από τους αποτελεσματικότερους τρόπους αντιμετώπισης αυτών των προκλήσεων είναι η ενίσχυση των θεσμικών και κλαδικών δεσμών μέσω επιχειρηματικών ενώσεων, εμπορικών εκθέσεων, ψηφιακών πλατφορμών και τακτικών B2B επαφών. Μεγαλύτερη ανταλλαγή πληροφοριών για την αγορά, ευκολότερη πρόσβαση σε επιχειρηματικές ευκαιρίες και καλύτερη διευκόλυνση μπορούν να επιτρέψουν στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και των δύο χωρών να συμμετέχουν πιο ενεργά στο διμερές εμπόριο και τις επενδύσεις.
- Η Ελλάδα είναι η μεγαλύτερη ναυτιλιακή δύναμη του κόσμου και η Ινδία επεκτείνει ταχύτατα τον εμπορικό της στόλο. Πώς βλέπετε να εξελίσσεται η συνεργασία των δύο χωρών στον ναυτιλιακό τομέα — και πού εντοπίζετε τις μεγαλύτερες δυνατότητες, σε τομείς όπως η ναυπηγική, τα πληρώματα ή η πράσινη ναυτιλία;
Η ναυτιλιακή συνεργασία αποτελεί φυσικό πυλώνα της σχέσης Ινδίας–Ελλάδας. Η Ελλάδα διαθέτει διεθνώς αναγνωρισμένη τεχνογνωσία στη ναυτιλία, ενώ η Ινδία υλοποιεί μια μεγάλη επέκταση του ναυτιλιακού της οικοσυστήματος με όραμα να καταστεί κορυφαία ναυτιλιακή δύναμη.
Βλέπουμε σημαντικές προοπτικές σύμπραξης στη ναυτιλία, τη ναυπηγική, την επισκευή πλοίων, την ανάπτυξη λιμένων, τις ναυτιλιακές υπηρεσίες, τις τεχνολογίες πράσινης ναυτιλίας, καθώς και τη ναυτική εκπαίδευση και ανάπτυξη δεξιοτήτων.
Η Ινδία ενισχύει τις εγχώριες ναυπηγικές της ικανότητες και εκσυγχρονίζει τις ναυτιλιακές υποδομές της. Η τεχνογνωσία της Ελλάδας, σε συνδυασμό με την κλίμακα, τις παραγωγικές δυνατότητες και την αναπτυσσόμενη αγορά της Ινδίας, μπορεί να οδηγήσει σε αμοιβαία επωφελείς συνεργασίες. Βλέπουμε επίσης ευκαιρίες για μεγαλύτερη συμμετοχή ελληνικών ναυτιλιακών εταιρειών και επιχειρήσεων του κλάδου στην αναπτυξιακή πορεία της ινδικής ναυτιλίας. Η έναρξη του Ινδο-ελληνικού Ναυτιλιακού Διαλόγου παρέχει ένα σημαντικό θεσμικό πλαίσιο για την εμβάθυνση αυτής της σχέσης, την προώθηση κλαδικών συμπράξεων και τον εντοπισμό νέων πεδίων σύνδεσης σε αυτόν τον στρατηγικά σημαντικό τομέα.
- Πέρα από το εμπόριο και τις επενδύσεις, πώς μπορεί να εμβαθυνθεί πρακτικά η συνεργασία Ελλάδας–Ινδίας σε τομείς όπως η κινητικότητα εξειδικευμένων στελεχών, η ανταλλαγή γνώσης και η τεχνητή νοημοσύνη;
Η σχέση Ινδίας–Ελλάδας επεκτείνεται σταθερά πέρα από το εμπόριο και τις επενδύσεις σε πεδία νέας γενιάς, όπως οι ψηφιακές τεχνολογίες, η καινοτομία, η τεχνητή νοημοσύνη και η ανάπτυξη δεξιοτήτων.
Η Ινδία διαθέτει μία από τις μεγαλύτερες δεξαμενές εξειδικευμένων επαγγελματιών παγκοσμίως και μια ψηφιακή οικονομία σε ταχεία ανάπτυξη. Το αναπτυσσόμενο ελληνικό οικοσύστημα καινοτομίας δημιουργεί σημαντικές ευκαιρίες σύμπραξης μεταξύ νεοφυών επιχειρήσεων, ερευνητικών ιδρυμάτων, ακαδημαϊκής κοινότητας και βιομηχανίας.
Εργαζόμαστε επίσης για την ενίσχυση της συνεργασίας στην κινητικότητα εξειδικευμένων στελεχών μέσω δομημένων και αμοιβαία επωφελών πλαισίων κινητικότητας, που θα διευκολύνουν τη μετακίνηση επαγγελματιών, εμβαθύνοντας παράλληλα τους δεσμούς μεταξύ των λαών μας και στηρίζοντας τις οικονομικές προτεραιότητες και των δύο χωρών.
Η ψηφιακή σύμπραξη είναι ένας ακόμη τομέας με μεγάλες προοπτικές. Η συνεργασία Eurobank–NPCI International για την ενεργοποίηση πληρωμών μέσω UPI στην Ελλάδα δείχνει πώς η τεχνολογία μπορεί να αποδώσει πρακτικά οφέλη σε επιχειρήσεις, τουρίστες και καταναλωτές, φέρνοντας παράλληλα τις δύο οικονομίες πιο κοντά. Κοιτώντας μπροστά, βλέπουμε τεράστιο δυναμικό για εμβάθυνση στην καινοτομία, την ψηφιακή δημόσια υποδομή, την έρευνα, τις αναδυόμενες τεχνολογίες και την ανάπτυξη ταλέντων — χτίζοντας μια σχέση προσανατολισμένη στο μέλλον, που θα ωφελήσει και τις δύο χώρες.
- Ποια συγκεκριμένα βήματα θα μπορούσαν να λάβουν Ελλάδα και Ινδία για να αυξηθεί σημαντικά η ροή Ινδών τουριστών στη χώρα — και πιστεύετε ότι ο τουρισμός μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός ευρύτερης οικονομικής σύνδεσης των δύο χωρών;
Ο τουρισμός αποτελεί σημαντικό πυλώνα των δεσμών μεταξύ των λαών μας και μπορεί να λειτουργήσει ως ισχυρός καταλύτης για την ευρύτερη οικονομική σύνδεση Ινδίας και Ελλάδας.
Η Ινδία είναι μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες αγορές εξερχόμενου τουρισμού παγκοσμίως, και η Ελλάδα, με την πλούσια ιστορία, την πολιτιστική κληρονομιά και τη φυσική ομορφιά της, αποτελεί έναν ολοένα πιο ελκυστικό προορισμό για Ινδούς ταξιδιώτες.
Η περαιτέρω βελτίωση της αεροπορικής συνδεσιμότητας, η διευκόλυνση των ταξιδιών, η ενίσχυση της τουριστικής προβολής και η αναβάθμιση της συνεργασίας μεταξύ των τουριστικών κλάδων των δύο χωρών μπορούν να αυξήσουν σημαντικά τις ροές επισκεπτών. Ο τουρισμός παράγει και ευρύτερα οικονομικά οφέλη, τονώνοντας τη φιλοξενία, δημιουργώντας επενδυτικές ευκαιρίες, προωθώντας πολιτιστικές ανταλλαγές και καλλιεργώντας επιχειρηματικές συμπράξεις. Η ενίσχυση, συνεπώς, της τουριστικής σύνδεσης δεν θα εμβαθύνει μόνο τις σχέσεις μεταξύ των λαών μας αλλά θα συμβάλει και ουσιαστικά στην ευρύτερη Στρατηγική Εταιρική Σχέση Ινδίας–Ελλάδας.
