του Gaurav Sharma
Οι ενεργειακοί ηγέτες στη Μέση Ανατολή - οι ευρέως αναγνωρισμένοι και ως σημαντικοί παραγωγοί πετρελαίου - έχουν μετατοπίσει την προσοχή τους τα τελευταία χρόνια, αλλά και τα πετροδολάρια, στο φυσικό αέριο.
Στον μετά Covid κόσμο, η πρώτη ιδέα πίσω από αυτή την ανεπαίσθητη μετατόπιση στις αρχές της τρέχουσας δεκαετίας θα μπορούσε κάλλιστα να ήταν η παροχή περισσότερου φυσικού αερίου στις εγχώριες αγορές για την τροφοδοσία κρίσιμων υπηρεσιών. Τέτοιες περιλαμβάνουν την αφαλάτωση νερού, τη μεταποίηση, τις πετροχημικές βιομηχανίες και τη διαφοροποίηση προς μια ψηφιακή οικονομία που βασίζεται στην τεχνητή νοημοσύνη και hyperscale κέντρα δεδομένων.
Ωστόσο, ο πόλεμος στο Ιράν, που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου, και οι διαταραχές στις αποστολές ενεργειακών φορτιών μέσω της βασικής θαλάσσιας αρτηρίας του Στενού του Ορμούζ, έφεραν στο προσκήνιο άλλη μία επενδυτική διάσταση - την εγγύηση της ενεργειακής ασφάλειας.
Η αύξηση των επενδύσεων σε φυσικό αέριο στην περιοχή, για την εποχή μετά τον πόλεμο του Ιράν, στοχεύει στις εγχώριες υποδομές, την επέκταση των αποθηκευτικών χώρων και την εξερεύνηση εναλλακτικών οδών εξαγωγών για την αντιμετώπιση των περιφερειακών αποκλεισμών ναυτιλίας και κρίσεων εφοδιασμού.
Η επενδυτική κίνηση αυτή έχει οδηγούς τις τρεις μεγάλες δυνάμεις της περιοχής - τη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κατάρ.
Οι Big Three αναλαμβάνουν δράση
Οι ενεργειακές υποδομές και τα φορτία και των τριών έγιναν στόχος του Ιράν κατά τη διάρκεια του πολέμου. Ήταν επίσης οι δικές τους επενδύσεις οι πιο τολμηρές εν μέσω αναταράξεων. Και παρότι ο ρυθμός και η κλίμακα των προγραμματισμένων επενδύσεων μπορεί να έχουν επιταχυνθεί, οι πολιτικές πρωτοβουλίες για την επίτευξη αυτού του στόχου είχαν τεθεί σε ισχύ πολύ πριν ξεσπάσει ο πόλεμος μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν.
Κάτι που περιλαμβάνει το όραμα της Σαουδικής Αραβίας για το 2030, τη στρατηγική πρωτοβουλία των ΗΑΕ για το 2050 Net Zero και το σχέδιο υποδομών καθαρού LNG του Κατάρ. Η εκτέλεση της ενεργειακής πτυχής της πολιτικής κάθε έθνους επαφίεται στις κρατικές ενεργειακές εταιρείες Saudi Aramco, ADNOC ("Εθνική Εταιρεία Πετρελαίου του Άμπου Ντάμπι") και QatarEnergy αντίστοιχα.
Η Saudi Aramco επενδύει δισεκατομμύρια στο φυσικό αέριο προκειμένου να επεκτείνει την εγχώρια προσφορά, να μειώσει την τοπική χρήση πετρελαίου και να αυξήσει το διεθνές της αποτύπωμα, ενισχύοντας την παραγωγική της ικανότητα κατά περίπου 80% έως το 2030, σε σύγκριση με τα επίπεδα του 2021.
Η ανάπτυξη του της ναυαρχίδας της επί των κοιτασμάτων φυσικού αερίου, του Jafurah, αναμένεται να αποτελέσει σημαντικό μέρος αυτού του ταξιδιού. Πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα κοιτάσματα σχιστολιθικού αερίου υψηλής περιεκτικότητας σε υγρά στη Μέση Ανατολή και κεντρικό σημείο στην πορεία της Σαουδικής Αραβίας για παραγωγή άνω των 16 bcf/d (δισεκατομμύρια κυβικά πόδια ανά ημέρα) εντός πέντε ετών, από το τρέχον επίπεδο παραγωγής των 10 bcf/d.
Το αξίας άνω των 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων έργο φυσικού αερίου εκτιμάται ότι περιέχει 229 τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια ακατέργαστου φυσικού αερίου και 75 δισεκατομμύρια συμπυκνωμάτων. Παράλληλα με το Jafurah, η εταιρεία "δημιουργεί επίσης την απαραίτητη υποδομή για την πρόσβαση σε νέα μη συμβατικά αποθέματα σε κοιτάσματα όπως η Βόρεια Αραβία και η Νότια Γαουάρ".
Στο μεταξύ, η ADNOC έκανε δύο εντυπωσιακές κινήσεις τον Ιούλιο σε σύντομο χρονικό διάστημα. Στις 6 Ιουλίου, η εταιρεία λάνσαρε τη δική της παγκόσμια πλατφόρμα μάρκετινγκ και εμπορίας LNG.
Στοχεύοντας σε 47 εκατομμύρια τόνους ετησίως συνδυασμένου εμπορεύσιμου LNG έως το 2035, η πλατφόρμα της ADNOC θα καταταχθεί μεταξύ των κορυφαίων παγκόσμιων παικτών LNG, βελτιστοποιώντας το αναπτυσσόμενο χαρτοφυλάκιο φυσικού αερίου της και τη θέση του Αμπού Ντάμπι ως παγκόσμιου κέντρου εμπορίας ενέργειας.
Λίγες εβδομάδες αργότερα, στις 21 Ιουλίου, η ADNOC κατέληξε σε τελική επενδυτική συμφωνία ύψους 6,2 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την Umm Shaif Gas Cap, με στόχο την αποδέσμευση περισσότερων από 600 εκατομμυρίων cf/d φυσικού αερίου και συναφών υγρών αερίων την ημέρα, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο 10% της τρέχουσας ημερήσιας κατανάλωσης φυσικού αερίου των ΗΑΕ.
Πρόκειται για το μακροβιότερο υπεράκτιο κοίτασμα της χώρας που θα δει τώρα ένα πρόγραμμα γεώτρησης 14 πηγαδιών. Οι εταίροι του έργου της ADNOC περιλαμβάνουν την TotalEnergies, την Eni και την China National Petroleum Corporation, με την παραγωγή να αναμένεται έως το 2030. Και οι δύο κινήσεις ενισχύουν τον ρόλο των ΗΑΕ ως παγκόσμιου προμηθευτή ενέργειας, ενώ πιθανότατα θα ενισχύσουν την ενεργειακή τους ασφάλεια.
Η QatarEnergy, από την πλευρά της, βρίσκεται σε λειτουργία επισκευής και αποκατάστασης, καθώς οι εγκαταστάσεις LNG της έχουν πληγεί σοβαρά από το Ιράν στα πρώτα στάδια του πολέμου.
Αυτές περιλαμβάνουν επισκευές σε δύο από τις 14 αλυσίδες υγροποίησης στο συγκρότημα LNG Ras Laffan, οι οποίες θα μπορούσαν να διαρκέσουν τρία έως πέντε χρόνια και να κοστίσουν έως και 20 δισεκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με τον Saad Sherida Al Kaabi, υπουργό ενέργειας του Κατάρ και διευθύνοντα σύμβουλο της QatarEnergy. Έχει επίσης επανέλθει στις εργασίες για την επέκταση του LNG στο Βόρειο Πεδίο στοχεύοντας στον διπλασιασμό της παραγωγής από το κοίτασμα.
Θέμα timing σε ένα αλλαγμένο τοπίο
Ενώ οι κινήσεις της QatarEnergy αφορούν αποκλειστικά την ανάκτηση του όγκου των προϊόντων της ως ο δεύτερος μεγαλύτερος εξαγωγέας LNG στον κόσμο μετά τις ΗΠΑ, για την Saudi Aramco και την ADNOC φαίνεται να έχουν να κάνουν τόσο με το εξαγωγικό δυναμικό όσο και με τη στρατηγική χρήση του φυσικού αερίου για εγχώριους σκοπούς και την οικοδόμηση ανθεκτικότητας.
Με επενδύσεις πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων στο φόντο, αυτά που θα πουν ανώτερα στελέχη και των τριών στην επερχόμενη Gastech (14 - 17 Σεπτεμβρίου), μία από τις μεγαλύτερες συναντήσεις καλεντάρι της παγκόσμιας βιομηχανίας φυσικού αερίου, πιθανότατα θα εισακουστούν με ιδιαίτερο ενδιαφέρον από την ευρύτερη αγορά.
Αυτό καθώς οι παγκόσμιες αγορές ενέργειας και οι αλυσίδες εφοδιασμού φυσικών πόρων βρίσκονται σε ένα κρίσιμο σημείο καμπής και οι στοχευμένες επενδύσεις των ηγετών της Μέσης Ανατολής θα έχουν ευρύτερο αντίκτυπο, σύμφωνα με την Wood Mackenzie.
Για να παραθέσω τον Δρ. Sultan Ahmed Al Jaber, Υπουργό Βιομηχανίας και Προηγμένης Τεχνολογίας των ΗΑΕ και Διευθύνοντα Σύμβουλο της ADNOC, η βασική ιδέα σε μια αλλαγμένη αγορά ενέργειας που έχει περάσει σημαντικές αναταράξεις είναι να "ξεκλειδώσει διαρκή αξία" για τη χώρα του, την περιοχή και τους πελάτες της.
"Η ADNOC επιταχύνει την ολοκληρωμένη στρατηγική της για το φυσικό αέριο για να αξιοποιήσει περαιτέρω τους τεράστιους πόρους φυσικού αερίου των ΗΑΕ και να επεκτείνει την παγκόσμια πλατφόρμα LNG μας, καθώς η παγκόσμια ζήτηση για φυσικό αέριο συνεχίζει να αυξάνεται".
Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) προβλέπει να συνεχιστεί η τάση αυτή από τους ενεργειακούς ηγέτες της Μέσης Ανατολής, των οποίων οι προτεραιότητες μετατοπίζονται ορατά προς την οικοδόμηση ανθεκτικότητας, την προώθηση των εγχώριων ενεργειακών πόρων και, φυσικά, τη διαφοροποίηση των εξαγωγών ενέργειας.
Επιπλέον, ο IEA αναμένει ότι οι επενδύσεις σε φυσικό αέριο θα φτάσουν τα 330 δισεκατομμύρια δολάρια το 2026. Κάτι που θα σημαίνει υψηλό δεκαετίας για τον κλάδο, αποδιδόμενο εν μέρει στην ανάπτυξη τεχνητής νοημοσύνης και στον αυξανόμενο αριθμό hyperscale κέντρων δεδομένων. Αλλά βασίζεται επίσης σε μεγάλο βαθμό στην οικοδόμηση ανθεκτικότητας.
Και ακόμη και αν η κυκλοφορία μέσω του Στενού του Ορμούζ επιστρέψει στο φυσιολογικό, οι ανησυχίες ενεργειακής ασφάλειας που εξέθεσε η κρίση είναι πιθανό να επηρεάσουν τις αποφάσεις για επενδύσεις σε φυσικό αέριο για τα επόμενα χρόνια.
