ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ: 15:35
Το Capital.gr και το Forbes Greece διοργανώνουν την 1η Ημερίδα Άμυνας & Γεωπολιτικής, με θέμα "Η Νέα Γεωπολιτική Πραγματικότητα και οι Αμυντικές Προκλήσεις – Η επόμενη ημέρα για Ευρώπη, Ελλάδα και Ανατολική Μεσόγειο".
Το πρωτοποριακό συνέδριο πραγματοποιείται σήμερα 11 Φεβρουαρίου 2026, στις 10.00 π.μ., στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, συγκεντρώνοντας κορυφαίους θεσμικούς παράγοντες, στελέχη της πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας, εκπροσώπους της αμυντικής βιομηχανίας και διακεκριμένους ακαδημαϊκούς, με στόχο τον ουσιαστικό διάλογο γύρω από τις σύγχρονες προκλήσεις ασφάλειας και άμυνας.
Η Ελλάδα δεν απειλεί, αλλά προστατεύεται και αποτρέπει με ένα πλήρες αμυντικό οικοσύστημα. Αυτό ήταν το κεντρικό μήνυμα της ομιλίας του υπουργού Εθνικής Άμυνας, Νίκου Δένδια.
Πάντα "λέμε ότι εμείς δεν εξοπλιζόμαστε από διάθεση μιλιταρισμού. Είναι επιταγή επιβίωσης. Σε αυτόν τον νέο κόσμο, όπου 'Might makes right', είμαστε αναγκασμένοι να αναγνωρίσουμε την πραγματικότητα", υπογράμμισε ο υπουργός στην ομιλία του.
Ταυτόχρονα σημείωσε ότι "η Ελλάδα δημιουργεί με την Ατζέντα 2030 τις πιο καινοτόμες και ισχυρές Ένοπλές Δυνάμεις στην ιστορία της. Όχι για να απειλήσει τον οποιονδήποτε. Αλλά για να διατηρήσει τον εθνικό μας χώρο και να προασπίσει τα δικαιώματα κυριαρχίας μας. Αυτά τα δικαιώματα μας κληροδοτήθηκαν και έχουμε υποχρέωση να τα παραδώσουμε στις επόμενες γενιές".
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας τόνισε εξάλλου ότι "η προσήλωση στο διεθνές δίκαιο, η διατήρηση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας, η ενίσχυση συνεργασιών με χώρες που μοιράζονται κοινές αντιλήψεις ασφάλειας, είναι οι βασικοί μας άξονες. Είναι, όμως, επίσης, απαραίτητο η χώρα να μπορεί να έχει τη δυνατότητα να προστατεύσει την κυριαρχία και τα κυριαρχικά της δικαιώματα".
Ο κ. Δένδιας ανέδειξε παράλληλα την ανάγκη για μια κοινή αμυντική πολιτική, υπογραμμίζοντας ότι η Ευρώπη "βιώνει μια αναδιάταξη ισχύος σε παγκόσμιο επίπεδο. Το κέντρο μετακινείται προς τον Ινδοειρηνικό. Η Ευρώπη στηρίχθηκε για δεκαετίες στη στρατηγική ομπρέλα των Ηνωμένων Πολιτειών. Παραμέλησε έτσι τις δικές της δυνατότητες. Και πρέπει τώρα να αναγνωρίσει την νέα δύσκολη πραγματικότητα. Η ενίσχυση λοιπόν μιας κοινής αμυντικής πολιτικής δεν είναι πολυτέλεια. Είναι αναγκαιότητα".
Ντ. Μπακογιάννη: Η Ευρώπη πρέπει να συζητήσει με τη Ρωσία - Διάλογος δεν σημαίνει υποχώρηση
Ό,τι παλιό ξέραμε μπορούμε να το ξεχάσουμε, όπως τόνισε και ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ, όσα ξέραμε τα τελευταία 80 χρόνια, ο μεταπολεμικός κόσμος τελειώνει και κάτι νέο γεννιέται, στο οποίο θα πρέπει να προσαρμοστούμε, τόνισε η βουλευτής της ΝΔ και πρώην υπουργός Εξωτερικών Ντόρα Μπακογιάννη, στο πάνελ "Η Νέα Παγκόσμια Τάξη: Μετατοπίσεις Ισχύος, Άνοδος Λαϊκισμού και Νέες Γεωπολιτικές Συνθήκες”.
"Οι παλιοί συνδετικοί κρίκοι στην παγκόσμια τάξη δεν υπάρχουν, πράγμα που δημιουργεί εν μέρει χάος, αλλά σίγουρα αβεβαιότητα και μια τεράστια κούρσα εξοπλισμών. Η Γερμανία μπαίνει σε αυτήν - πράγματικά εντυπωσιακό για τη δική μου γενιά", σημείωσε η κ. Μπακογιάννη.
"Η περίοδος μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο είναι η πιο φωτεινή της παγκόσμιας ιστορίας", είπε στον δεύτερο κύκλο τοποθετήσεων η πρώην υπουργός.
"Όλοι είχαμε βολευτεί. Η Γερμανία πέτυχε το βιομηχανικό της θαύμα βασιζόμενη στο ρωσικό φυσικό αέριο και στην αμερικανική αμυντική ομπρέλα", συνέχισε.
"Θα μπούμε σε μια τεράστια κούρσα εξοπλισμών σε ευρωπαϊκό επίπεδο - πράγμα αφομοιωμένο σε κυβερνητικό επίπεδο, όχι όμως απαραίτητα και σε επίπεδο ευρωπαϊκών λαών, π.χ. σε χώρες όπως το Βέλγιο, η Ισπανία ή η Πορτογαλία. Ωστόσο οι αποφάσεις έχουν ληφθεί".
"Είναι προφανές ότι όλοι προετοιμάζονται για ενός είδους πόλεμο", υπογράμμισε.
"Συμφωνώ με τον Εμανουέλ Μακρόν. Η Ευρώπη χρειάζεται οικονομικά εργαλεία, όπως το ευρωομόλογο, που είναι ταμπού για τη Γερμανία.
"Στο περιβάλλον ασφάλειας της Ευρώπης στο μέλλον η Ρωσία θα έχει ρόλο. Σημασία όμως έχει το ποια Ρωσία και ποιο ρόλο. Η πρόσφατη συνέντευξη Λαβρόφ ανοίγει πιο πολλά θέματα απ’ όσα κλείνει. Μιλά για την Οδησσό, το Χάρκοβο, ως ρωσικές πόλεις. Πρέπει απέναντι της η Ρωσία να βρει μια ενωμένη Ευρώπη, που όμως να συζητά με τη Μόσχα. Ο διάλογος δεν είναι υποχώρηση”.
"Δεν έχουμε άμεσο κίνδυνο για την Ελλάδα σήμερα, πέραν των πάγιων τουρκικών διεκδικήσεων", εκτίμησε η κ. Μπακογιάννη.
"Η Τουρκία για να γίνει κομμάτι του ευρωπαϊκού αμυντικού συστήματος πρέπει να εκπληρώσει συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Για πρώτη φορά οι Ευρωπαίοι συνειδητοποιούν ότι όσα έλεγε για χρόνια η Ελλάδα για την Τουρκία δεν ήταν αέρας φρέσκος, αλλά είχαν βάση - και σε αυτό παίζει ρόλο το πρόσφατο ζήτημα της Γροιλανδίας, που έδειξε ότι μπορεί να υπάρξει απειλεί και εντός του ΝΑΤΟ".
"Η Ελλάδα πρέπει να είναι παρούσα στο Συμβούλιο Ειρήνης του Ντ. Τραμπ, αποκλειστικά όμως για τη Γάζα, όχι ως μια υποκατάσταση του ΟΗΕ", κατέληξε η κ. Μπακογιάννη.
Σε ό,τι αφορά την άνοδο του λαϊκισμού, η κα Μπακογιάννη, δήλωσε φύσει αισιόδοξη , εκτιμώντας πως στο τέλος οι κοινοβουλευτικές Δημοκρατίες θα επικρατήσουν αλλά αφού περάσουν μεγάλες περιπέτειες και δοκιμασίες.
Ο Σωτήρης Σέρμπος, καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης και Σύμβουλος Εξωτερικής Πολιτικής στον Πρωθυπουργό, ανέφερε ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ λειτουργεί ως ένας γεωπολιτικός επιταχυντής. "Έχουμε μια Αμερική που έχει μια στρατηγική ηγεμονικής επιβίωσης, η πολιτική Τραμπ έχει στραμμένο σε μεγάλο βαθμό το βλέμμα της στο εσωτερικό, στην αναβίωση της βιομηχανικής βάσης της χώρας", υπογράμμισε.
"Πολλά πράγματα, όπως οι δασμοί, γίνονται με γνώμονα τη μείωση του εμπορικού και του δημοσιονομικού ελλείμματος της Αμερικής", σημείωσε ο κ. Σέρμπος.
"Μετά τις Βαλτικές χώρες, η επόμενη χώρα που κινδυνεύει από τον ιστορικό αναθεωρητισμό είναι η Ελλάδα", σημείωσε ο καθηγητής.
"Ο κόσμος άλλαζε δραματικά τα τελευταία 15 με 20 χρόνια και η Ευρώπη δεν προσαρμοζόταν”.
Ο Κώστας Φραγκογιάννης τ. Υφυπουργός Εξωτερικών για την Οικονομική Διπλωματία και Εξωστρέφεια, , μίλησε για την μεταπολεμική περίοδο του εφησυχασμού που οδήγησε σε μια εποχή ευμάρειας. "Η Ευρώπη στάθηκε στα πόδια της, στήνοντας το μεγαλύτερο επίτευγμα του 20ού αιώνα, την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σήμερα περνάμε στην περίοδο της αφύπνισης. Η Ευρώπη είναι καταδικασμένη να εξαρτάται από ενεργειακούς πόρους που προέρχονται από εξωτερικούς παράγοντες. Βάλαμε όλα τα αβγά μας σε ένα καλάθι, εν προκειμένω το ρωσικό το προηγούμενο διάστημα", εκτίμησε ο πρώην υφυπουργός.
"Οι δασμοί σήμερα έχουν εργαλειοποιηθεί ως μέσο επιβολής πολιτικής και μιας νέας γεωπολιτικής τάξης πραγμάτων. Αυτό είναι μια νέα πραγματικότητα".
"Πρέπει να συνομιλήσουμε με τη Ρωσία, όπως έχουμε ανοικτούς διαύλους και με την Τουρκία".
"Οι αμυντικές επενδύσεις είναι σημαντικές, καθώς έχουμε φύγει από την εποχή των μεγάλων παρόχων αμυντικού υλικού και πλέον χώρες όπως το Ισραήλ, η Σουηδία κ.ά. παράγουν τα δικά τους αμυντικά συστήματα".
"Η Ελλάδα οφείλει να είναι παρούσα στις εξελίξεις, είναι κομμάτι της ΕΕ, αλλά και του νέου στρατηγικού δόγματος Τραμπ", σημείωσε ο κ. Φραγκογιάννης για το ζήτημα του "Συμβουλίου Ειρήνης” του Ντόναλντ Τραμπ.
Τη συζήτηση συντόνισε η Δήμητρα Κυρανούδη, Διευθύντρια της Ελληνικής Υπηρεσίας της Deutsche Welle.
Κ. Φλώρος: Στη Δύση κυριάρχησε η έννοια του δικαίου, έχουμε περάσει πλέον στην εποχή της ισχύος
Η Ευρώπη βρίσκεται σε ένα κομβικό σταυροδρόμι: από τον πόλεμο στην Ουκρανία, τη νέα χρηματοδότηση για τα εξοπλιστικά και την αναζωογόνηση της αμυντικής της βιομηχανίας με το SAFE και το RearmEU αλλά και την "παγίωση του δικαίου του ισχυρού", όπως σημείωσαν οι Αλέξανδρος Δεσποτόπουλος, Διεθνολόγος, Άγγελος Συρίγος, Βουλευτής Α’ Αθηνών, Καθηγητής Διεθνούς Δικαίου και Κωνσταντίνος Φλώρος, Επίτιμος Αρχηγός ΓΕΕΘΑ & Σύμβουλος Διοίκησης K GROUP, στο πάνελ "Οι Αμυντικές Προκλήσεις της Ευρώπης: Από τη Στρατηγική Εξάρτηση στη Στρατηγική Ευθύνη”.
Στο πλαίσιο αυτό, η Ευρώπη πρέπει να συνειδητοποιήσει οτι η αμυντική διάσταση θα πρέπει να έρθει απο την πολίτικη ενοποίηση. "Πώς θα αντιληφθείς την πολιτική σου οντότητα, αν δεν έχεις καταλήξει στον προσδιορισμό του αντιπάλου;"", αναρωτήθηκε ο κ. Φλώρος.
Επισήμανε ότι η Ευρώπη είχε "συνηθίσει την αμυντική προστασία των ΗΠΑ" και αυτό πλέον "τελείωσε".
Για τις ελληνικές ένοπλες δυνάμεις, μίλησε για τον 15ετή βραχυ-μεσοπρόθεσμο προγραμματισμό. Ενα εξοπλιστικό άλμα που βασίζεται σε: νέα μέσα (Rafale, Belharra, F-35), εκσυγχρονισμό υφιστάμενων, υποδομές, όπλα (πυρομαχικά) και προσλήψεις.
Ο κ. Συρίγος ανέφερε ότι το SAFE πρέπει να βασιστεί και στον δικό μας σχεδιασμό. Επεσήμανε η Γερμανία δεν μπήκε στο SAFE ως κράτος αλλά μπήκαν οι εταιρείες της.
Χαρακτήρισε το SAFE ως την αρχή μιας μεγάλης διαδρομής που στο βάθος της έχει το Rearm EU. Διευκρίνισε ότι το SAFE είναι άμεσος εξοπλισμός τώρα, ενώ το Rearm EU αφορά στο μέλλον.
Ο κ. Δεσποτόπουλος σημείωσε ότι το 1 δισ. του SAFE δεν φτάνει για να αποκρούσει μια επίθεση με drones όπως αυτή του Ιράν στο Ισραήλ, αλλά είναι σημαντικό. Σημείωσε ότι πρέπει να συνεχίσουμε τη "μετάλλαξη από αγοραστή οπλικών συστημάτων σε παραγωγό", καθώς η Ευρώπη κινείται προς αυτή την κατεύθυνση.
Για το ισοζύγιο δυνάμεων στο Αιγαίο, ο κ. Φλώρος ανέφερε ότι το 2020, προ των εκπλήξεων και κρίσεων με την Τουρκία, οι Ένοπλες Δυνάμεις έκαναν έναν προγραμματισμό βραχυ-μεσοπρόθεσμο 15ετίας.
Στο πλαίσιο αυτό, ο κ. Συρίγος ανέφερε ότι το 2019 υπήρχε αρνητικό ισοζύγιο έναντι της Τουρκίας και οπλικά συστήματα που χρειαζόντουσαν αναβάθμιση.
Ο κ. Δεσποτόπουλος ανέφερε ότι από το 1974 η Τουρκία απασχολεί διαρκώς την ατζέντα και προσθέτει διαρκώς κάτι καινούργιο. Σημείωσε ότι οι εξοπλιστικές δαπάνες, παρά το χρέος της χώρας, πέτυχαν τη διασφάλιση της ειρήνης, αλλά ως τακτική για να ανακόψουμε των αναθεωριστιμό, από μόνες τους, δεν ήταν αρκετές. Πρότεινε ένα πλαίσιο που περιλαμβάνει ισχυρή αποτρεπτική ισχύ, περιφερειακή ασφάλεια (π.χ. με Ισραήλ), ισχυρή οικονομία και συνεργασία με τις ΗΠΑ.
"Έχουμε μια Τουρκία που από το 1974 και μετά δεν έχει υπάρξει διάστημα που να μην έχει απασχολήσει την ατζέντα. Ανά περιόδους, προσθέτουν και κάτι καινούργιο. Άρα, πάρα το δημόσιο χρέος και αυτά που ξοδέψαμε για εξοπλιστικά, αν το δούμε σαν μια διασφάλιση της ειρήνης και ακεραιότητας, τα πήγαμε καλά. Αν όμως το δούμε σαν τακτική για να ανακόψουμε τον αναθεωρητισμό Τουρκία, από μονό του, δεν ήταν αρκετό"
Και οι τρεις ομιλητές κατέληξαν ότι το "ισοζύγιο" με την Τουρκία έχει πλέον ισορροπήσει, ειδικά με τις νέες προσθήκες των Belharra.
Στο θέμα των drones, ο κ. Φλώρος ανέφερε ότι δεν είναι πανάκεια αλλά "αξεσουάρ", σημειώνοντας ότι αν δεν ήταν έτσι, τα πράγματα στην Ουκρανία θα ήταν διαφορετικά. Συμπλήρωσε ότι τα drones αλλάζουν τον τρόπο του πολέμου αλλά δεν έχουν αλλάξει τις ισορροπίες στο πεδίο, αν και χωρίς αυτά οι Ρώσοι θα είχαν "πατήσει" τους Ουκρανούς.
Ο κ. Συρίγος ανέφερε ότι στο θέμα των drones και των συστημάτων anti-drones πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή.
Για το Διεθνές Δίκαιο και την παγίωση του "δικαίου του ισχυρού", ο κ. Φλώρος ανέφερε ότι στη Δύση κυριάρχησε η έννοια του Δικαίου, και αυτό λειτούργησε σαν καταφύγιο για μικρά κράτη όπως η Ελλάδα.
Σημείωσε ότι το δίκαιο υποχωρεί έναντι της ισχύος, κάτι που συνέβαινε στον μη δημοκρατικό κόσμο.
Για το θέμα της Γροιλανδίας, ανέφερε παραλίγο να γίνει η αχίλλειος πτέρνα της Δύσης, τόνισε ότι η ΕΕ βρέθηκε προ απροόπτου, όπως θα όφειλε να είναι και με την Κύπρο, και ότι πλέον η ισχύς είναι αυτή που κατευθύνει τα πράγματα.
"Επικράτησαν τελικά πιο συγκαταβατικές απόψεις, το μέλλον της Γροιλανδίας θα μείνει ως έχει. Αποκλείστηκε ο αντίπαλος όπως η Κίνα και η Ρωσία απο τη Γροιλανδία" σημείωσε.
Στο σημείο αυτό, ο κ. Συρίγος ανέφερε ότι η ΕΕ δεν "είναι ενιαίο σύνολο με αλτρουιστικά συναισθήματα" αλλά 27 κράτη με δικά τους εθνικά συμφέροντα που βλέπουν την Τουρκία ως αγορά 85 εκατομμυρίων.
Σημείωσε ότι το Διεθνές Δίκαιο δεν είναι στρατηγική αλλά μια κατάσταση που δεν πετυχαίνεις με την απλή επίκλησή του. Ανέφερε ότι η Ευρώπη σοκαρίστηκε με τη Γροιλανδία ενώ η Ελλάδα το βιώνει από το 1974. "Η Ευρώπη σοκαρίστηκε με μια χώρα του ΝΑΤΟ που απειλεί μια άλλη χώρα του ΝΑΤΟ. Το βιώνουμε από το 1974".
Ο κ. Δεσποτόπουλος ανέφερε ότι το δίκαιο του ισχυρού ήταν πάντα το καθεστώς. Πρότεινε η Ελλάδα να μιλήσει στη "γλώσσα" των Ευρωπαίων, λέγοντάς τους ότι η Τουρκία είναι ο μεγαλύτερος σύμμαχος των Ρώσων στην περιοχή.
Τη συζήτηση συντόνισε η δημοσιογράφος Κατερίνα Τσαμούρη.
Κρ. Χατζημηνάς: Ο τζίρος της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας θα υπερβεί το 1 δισ. φέτος - Η Ευρώπη ξύπνησε
Την ανάγκη η Ευρώπη να απεξαρτηθεί από τις ΗΠΑ και να επενδύσει στις δικές της δυνάμεις, αλλά και στην ανάγκη να γίνουν επενδύσεις στην ελληνική αμυντική βιομηχανία, η οποία βρίσκεται σε μετασχηματισμό επεσήμαναν οι Αλέξανδρος Διακόπουλος, εκτελεστικός πρόεδρος ΕΑΒ, Νίκος Παπάτσας, αντιπρόεδρος ΕΕΛΕΑΑ, Παντελής Τζωρτζάκης, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΛΚΑΚ, και Κριστιάν Χατζημηνάς, Ιδρυτής EFA GROUP, Ιδρυτής & CEO THEON GROUP, Πρόεδρος ΕΕΝΕ, στο πάνελ "Ελληνική Προστιθέμενη Αξία στην Αμυντική Βιομηχανία”.
"Αμυντική βιομηχανία της Ευρώπης. Γίνεται μεγάλη κουβέντα για τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης αλλά και την ανάγκη να αμυνθεί ενόψει των κινδύνων που έχουν αναδυθεί και είναι δίπλα μας. Για να φτάσουμε σε επίπεδο στρατηγικής αυτονομίας θα πρέπει να αυξήσουμε τις δαπάνες πολύ πάνω από το 5%, μιλάμε για δισεκατομμύρια. Η Ευρώπη εξαρτάται από τις ΗΠΑ από πάρα πολλούς τομείς. Φαίνεται και στον πόλεμο στην Ουκρανία καθώς δεν έχουν τα μεγάλα συστήματα, όπως αυτά που έχουν οι ΗΠΑ, όλα τα radar είναι των ΗΠΑ. Η Ευρώπη δεν εχει επενδύσει στην άμυνα. Η Ευρώπη για το ορατό μέλλον δεν μπορεί να απεμπλακεί και να απεξαρτηθεί από τις ΗΠΑ. Είναι πολύ αργά για να αντιδράσει. Βρίσκεται σε όλους τους δείκτες σε σχέση με ΗΠΑ και Κίνα σε ύφεση. Από τις κάρτες μας, μέχρι το chatgpt, το Google κλπ, όλα είναι από την Αμερική. Οι κινέζοι έφτιαξαν εταιρείες-κολοσσούς. Η Ευρώπη τι έφτιαξε;", διερωτήθηκε ο κ. Αλέξανδρος Διακόπουλος.
Ο Ν. Παπάτσας έκανε λόγο για μετασχηματισμό της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας, υποστηρίζοντας ότι "Από τη βαριά βιομηχανία, από τον ναυπηγικό κλάδο. Βρίσκεται σε μετασχηματισμό, παρά την οικονομική κρίση. Ο ιδιωτικός τομέας πρωτοστατεί στον τομέα των επενδύσεων στην άμυνα. Η παραγωγική βάση της Ευρώπης ήταν σε υστέρηση λόγω του ότι δεν γίνονταν δαπάνες στην άμυνα. Τα μεγέθη ήταν αμείλικτα. Δε το συγκρίνω με τις ΗΠΑ γιατί ξοδεύει κάθε χρόνο 850-900 δισ., ενώ η Ευρώπη μόνο 150 δισ. Ο πόλεμος έφερε άλλα δεδομένα στο τραπέζι. Τα εργοστάσια δεν παράγουν μόνο οπλικά συστήματα αλλά και νέες τεχνολογίες. Όπως τα drones, που έχουν αλλάξει τα δεδομένα. Είχαμε χάσει για κάποια δεκαετία τη σύνδεση με τις Ένοπλες Δυνάμεις. Χάσαμε ένα πολύ μεγάλο τρένο τα τελευταία χρόνια με τους εξοπλισμούς, καθώς η χώρα μας δε συμμετείχε σε αυτά τα προγράμματα. Τρέχουμε μπροστά. Πρέπει να επενδύσουν και οι ιδιώτες. Χρειαζόμαστε οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις να καθορίσουν τις απαιτήσεις για να μπορέσει η αμυντική βιομηχανία να αποκτήσει το reference με τον πελάτη και όχι μονο".
Στη συνέχεια, ο κ. Π. Τζωρτζάκης ανέφερε ότι όσον αφορά τον στόχο για την προστιθέμενη αξία, "η δουλειά που έχει γίνει είναι σημαντική. Νομίζω στη χώρα μας αυτό που έλειπε είναι η δημιουργία δυναμικού οικοσυστήματος. Το οικοσύστημα αποτελείται από μεγάλες εταιρείες, από startup, μικρές εταιρείες, γιατί είναι risk taker. Το άλλο σημαντικό είναι με τα ερευνητικά κέντρα και τα πανεπιστήμια. Το ονομάζω ελληνικό παράδοξο".
Ακόμη, συμπλήρωσε ότι "Δεν είναι δυνατόν η χώρα να πηγαίνει στο European Defence Fund, να είμαστε 5η σε απόδοση, και αν πάμε σε παραγωγή προϊόντος, είμαστε πίσω, με εξαιρέσεις. Τα προϊόντα μας πρέπει να είναι value for money για όλους. Δεν μπορούμε να δημιουργήσουμε εθνικούς πρωταθλητές, μπορουμε να σταθούμε όμως δίπλα τους. Εξακολουθώ να πιστεύω οτί το στοίχημα στη χώρα μας είναι 2 metrics που πρέπει να δούμε. Το ένα είναι 5ετές γιατί ό,τι και να συζητήσουμε για το μέλλον, η τεχνολογία ειναι καθοριστικός παράγοντας για τη βιομηχανία".
"Και αντίστοιχα, πόσες εταιρείες scale up δημιουργούνται στη χώρα μας. Για να μπορέσουμε μακροπρόθεσμα να λειτουργήσουμε. Δεν μπορεί ολόκληρη Ευρώπη να εχει μικρότερο αριθμό παραγωγής πατεντών από μια χώρα μικρή όπως το Ισραήλ. Το Ισραήλ είναι μια μικρή χώρα, όπως η Ελλάδα. Αν δε το δούμε με ανοιχτά μυαλά, δεν θα δούμε αποτελέσματα. Στην Ευρώπη για 30 χρόνια κοιμόμαστε. Για να χτιστεί μια εταιρεία θέλει χρόνο, δομές, σταθερότητα. Να πιστέψουμε ότι ο σημερινός εχθρός μπορεί να είναι αυριανός φίλος και το αντίστροφο. Να έχουμε σταθερή πολιτική στήριξης της βιομηχανίας και όλο αυτό να παράξει αποτελέσματα", σημείωσε χαρακτηριστικά.
"Σαν χώρα πρέπει να κινηθούμε σε δύο κατευθύνσεις. Πρώτον, οι Ένοπλες Δυνάμεις να αποτελούν τον βασικό επενδυτή, όχι μόνο με χρήματα, αλλά να καθοδηγήσουν. Έχουμε βγάλει διαγωνισμούς RFP, ήδη από τον Φεβρουάριο θα ξεκινήσουμε να υπογράφουμε κάθε μήνα σύμβαση. Ακολουθήσαμε την έννοια του ανταγωνιστικού διαλόγου, αφήνεις την αγορά να σου πει πώς θα το υλοποιήσεις. Ουσιαστικά, για να μπορέσουμε να επιταχύνουμε, όσες εταιρείες είναι σε επίπεδο τεχνολογικής ωριμότητας 7-8-9, ελάτε σε ένα εξάμηνο να υπογράψουμε σύμβαση", ανέφερε.
Τέλος, ο κ. Κριστιάν Χατζημηνάς επισήμανε ότι "θα δημιουργηθεί τεχνολογική επανάσταση. Εγώ δεν είμαι τοσο απαισιόδοξος για την Ευρώπη καθώς μπορεί να ξοδέψει περισσότερα από τη Ρωσία για τον πόλεμο. Η Ευρώπη ξύπνησε. Δεν μπορούμε να υπάρξουμε χωρίς την Αμερική, έστω από τα βήματα που κάνει. Μην υποτιμούμε τη γερμανική μηχανή. Παίρνουμε φοβερές τεχνολογίες από τις αυτοκινητοβιομηχανίες της Γερμανίας. Σε αυτό το καιρνούργιο χώρο, η Ελλάδα μπορεί να πρωταγωνιστήσει, καθώς σχετίζεται με τις τεχνολογίες. Δεν έχει σημασία το scale, αλλά το knowledge,. Έχουμε πολλά στελέχη ικανά. Είμαστε σε μια φάση που η Ελλάδα έχει ολα τα εχέγγυα. Είμαστε ενα ναυτικό που μπορούμε να κοιμηθούμε με κορβέτες αλλά χρειαζόμαστε και φρεγάτες".
Επιπλέον, ο κ. Χατζημηνάς επισήμανε την ανάγκη "να συνδυάσουμε τις καινούργιες τεχνολογίες με τη βιομηχανία. Έχουμε τα μυαλά. Αυτή τη στιγμή, η Ελληνική Αμυντική Βιομηχανία έχει 700 εκατ. τζίρο το χρόνο. Το 80% ειναι τελείως εξαγωγικό με ελληνικά προϊόντα. Πέρσι ηταν 700 εκατ., φέτος θα υπερβεί το 1 δισ., αν γίνουν οι προγραμματισμένες δαπάνες. Η ΕΕΛΕΑΑ είναι η μόνη ένωση που στηρίζει τη βιομηχανία, γι' αυτό δεν υπάρχουν αντίστοιχες συμβουλευτικές επιχειρήσεις. Υπάρχουν πολλές ελληνικές εταιρείες που δίνουν άλλοθι σε ξένες εταιρείες να μη δώσουν ελληνική προστιθέμενη αξία. Ούτε το 1-2% δεν έγινε. Αυτά ειναι τα λάθη του παρελθόντος. Τώρα έχουμε 12ετές προγραμματισμό. Η γείτονα χώρα εκεί βασίστηκε, σε μακροχρόνιο προγραμματισμό. Αυτός υπάρχει στην Ελλάδα και μας βοηθά να δούμε τις ανάγκες μας. Για πρώτη φορά, σε έκθεση στη Μέση Ανατολή, είδα την αμυντική βιομηχανία μια γροθιά, το υπουργείο Εξωτερικών, το υπουργείο Άμυνας, παρά τους αντίθετους ανέμους στη Μέση Ανατολή, όπου υπάρχουν πολλές γείτονες χώρες και στην Ευρώπη που έχουν αλώσει στη Μέση Ανατολή. Πιστεύω βγάλαμε το καλύτερο που μπορούμε να βγάλουμε από την έκθεση. Από παλιά, οι ελληνικές κυβερνήσεις υποστήριζαν προς τα έξω, απλά διακριτικά.
Στη συνέχεια, υπογράμμισε ότι ενώ "βρέχουν" χρήματα για το defence, Η ΕΑΒ χρειάζεται να έρθουν κυρίως εταιρείες που είναι στο χώρο να τις κάνουν scale up και να τις βάλουν στις εφοδιαστικές τους αλυσίδες, αλλά υπάρχει μεγάλος κίνδυνος. Δε θέλουμε ξένες αμυντικές βιομηχανίες για να κάνουν resellers τις ελληνικές εταιρείες. Πρέπει να ειναι ουσιαστική μεταφορά της τεχνογνωσίας και να προστεθούν στις εφοδιαστικές αλυσίδες".
Τη συζήτηση συντόνισε ο Δρ. Γιώργος Νούνεσης, Εταίρος, Συμβουλευτικές Υπηρεσίες, ΕΥ Ελλάδος.
Ευ. Βενιζέλος: Πρέπει να συνεχίσουμε τον διμερή διάλογο με την Τουρκία - Στόχος συμφωνία ή προσφυγή στη διεθνή Δικαιοσύνη
Έμφαση στον διάλογο με την Τουρκία, επί του μοναδικού υπαρκτού ζητήματος του προσδιορισμού ΑΟΖ και κατ’ επέκταση της υφαλοκρηπίδας και με αντικείμενο την κατάληξη είτε σε συμφωνία είτε την προσφυγή στο διεθνές δίκαιο, έδωσε ο Ευάγγελος Βενιζέλος, μιλώντας στην 1η Ημερίδα Άμυνας & Γεωπολιτικής του Capital.gr και του Forbes Greece με θέμα "Η Νέα Γεωπολιτική Πραγματικότητα και οι Αμυντικές Προκλήσεις – Η επόμενη ημέρα για Ευρώπη, Ελλάδα και Ανατολική Μεσόγειο".
Όπως ανέφερε ο πρώην αντιπρόεδρος της ελληνικής κυβέρνησης, η δική μας ατζέντα στα εθνικά είναι βαριά αλλα μικρή, αφορά τη σχέση μας με τη Τουρκία και το Κυπριακό. Σε αντίθεση, η Τουρκία έχει μία μεγάλη ατζέντα επειδή έχει μεγάλο εύρος συνόρων και ως εκ τούτου έχει να αντιμετωπίσει πολλαπλά ζητήματα.
Για τη επικείμενη συνάντηση σήμερα του πρωθυπουργού Κ. Μητσοτάκη με τον Τούρκο πρόεδρο Τ. Ερντογάν, ο Ευ. Βενιζέλος τόνισε ότι πολύ καλώς οργανώθηκε, ακόμα και στην περίπτωση που πάρει εθιμοτυπικό χαρακτήρα, επισημαίνοντας ότι κακώς δεν έγινε αντίστοιχη και τον Σεπτέμβριο στην Νέα Υόρκη.
Κατά την άποψη του Ευ. Βενιζέλου είναι κρίσιμης σημασίας οι διμερείς συναντήσεις να είναι τακτικές και ακόμα παραπάνω να μην είναι εθιμοτυπικές.
Ο πρώην αντιπρόεδρος της ελληνικής κυβέρνησης επισήμανε τους πολλαπλούς κύκλους διερευνητικών επαφών από το 2004, τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης και τόνισε ότι ο ίδιος ως υπουργός Εξωτερικών άλλαξε την μέχρι τότε προσέγγιση, στο να μην συζητάμε για τα χωρικά ύδατα γιατί όπως αποδείχθηκε στην πράξη στις διαπραγματεύσεις με την Ιταλία, προηγήθηκε η οριοθέτηση της ΑΟΖ και μετά ακολούθησε των χωρικών υδάτων.
Ο Ευ. Βενιζέλος τόνισε ότι "είναι ανακριβές ότι δεν έχουμε συζητήσει για θέματα που αφορούν την κυριαρχία μας. Αυτό που ζήτησα το 2013 ήταν η συζήτηση να αφορά ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα και τον κανόνα αναφοράς. Βάσει ποιου κανόνα θα οριοθετήσουμε".
Όπως εξήγησε, εάν γίνει αυτό μπορεί να εξαφανίσει από τον ορίζοντα και τις λεγόμενες γκρίζες ζώνες και τα περί αποστρατικοποίησης και, όπως είπε, συνεπώς να συμφωνήσει η Τουρκία ότι αποδέχεται το διεθνές δίκαιο.
Ο ίδιος τόνισε ότι η Τουρκία μπορεί να μην συμμετέχει στη συνθήκη UNCLOS για τα διεθνή ύδατα, αλλά αυτή συνεχίζει να δεσμεύει και τα υπόλοιπα μέρη, επισημαίνοντας χαρακτηριστικά ότι στην UNCLOS δεν μετέχουν ούτε οι ΗΠΑ και το Ισραήλ.
Ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης υπογράμμισε ακόμα ότι "το τοπίο διεθνώς έχει αλλάξει, γεωοικονομία και πολιτική διασταυρώνονται κι εμείς ακολουθούμε την παλιά γραμμή μας", εκφράζοντας τη θέση ότι η ελληνική πλευρά χρειάζεται έναν άλλο τρόπο για να διεξάγει τις συζητήσεις.
"Τι κάνουμε ακριβώς; Είμαστε δυο χώρες του ΝΑΤΟ κι έχουμε αίσθηση απειλής. Συμφωνώ ότι η κρίσιμη συζήτηση είναι εσωτερική. Χρειαζόμαστε άλλον τρόπο να συζητάμε γιατί εάν δεν έχουμε βάθος στη συζήτηση τότε δεν έχουμε στρατηγική, έχουμε γενικές συζητήσεις με "μεταφυσική αντίληψη" περί εξωτερικής πολιτικής", ανέφερε.
Σε αυτό το κλίμα, ο Ευ. Βενιζέλος υπογράμμισε ότι εμείς πρεπει να συνεχίσουμε τον διμερή διάλογο μένοντας σταθεροί στη θέση για συμφωνία η προσφυγή στο διεθνές δίκαιο. Σε διαφορετική περίπτωση θα πάμε σε ένα άλλο κλίμα με μεσολαβήσεις, όπως είπε.
Ερωτηθείς, άλλωστε, για το ενδεχόμενο αμερικανικής διαμεσολάβησης, ο Ευ. Βενιζέλος είπε ότι αυτό μπορεί να εμφανιστεί ανά πάσα στιγμή για διάφορους λόγους, ότι πρέπει "να είμαστε έτοιμοι και για αυτό αλλά όχι με στρουθοκαμιλισμό, νομίζοντας ότι έτσι κρύβουμε την γεωγραφική μας θέση". Σημείωσε δε ότι από την πλευρά των ΗΠΑ υπάρχει βολονταρισμός και επιτάχυνση, ενώ εμείς είμαστε στη λογική της επιβράδυνσης.
Σύμφωνα με τον πρώην αντιπρόεδρο της κυβέρνησης, εντός συνόρων υφίσταται επίσης ένα ζήτημα με την τεχνοκρατική γνώση που είναι ιδιαίτερα περιορισμένη. Κάτι που αφορά το πολιτικό προσωπικό, το επιχειρησιακό, το επικοινωνιακό αλλά και κοινή γνώμη και ως εκ τούτου "οι συζητήσεις είναι επιπόλαιες και πρόχειρες". Όπως τόνισε χαρακτηριστικά ο Ευ. Βενιζέλος, "είναι κρίσιμο να ξέρουμε πού πατάμε".
Ο ίδιος σχολίασε σε γενικότερο επίπεδο ότι "η τουρκική πολιτική πάντα έλεγε τι θα κάνει και το εφάρμοζε. Αν το είχαμε λάβει υπόψη αυτό δεν θα είχαμε υποστεί την εισβολή στην Κύπρο, παρότι την προκάλεσε η χούντα". Από την πλευρά μας δε, επί του παρόντος εμείς "έχουμε να αντιμετωπίσουμε σωρεία προβλημάτων νέας γενιάς και είμαστε μαθημένοι στην αδράνεια και τα στερεότυπα".
Ο Δημήτρης Σταθακόπουλος, Δρ Κοινωνιολογίας Παντείου Πανεπιστημίου, Οθωμανολόγος-Τουρκολόγος, τόνισε ότι η Ελλάδα πρέπει να εστιάσει στην "αποτροπή που πρέπει να είναι διπλωματικά δυναμική, ώστε ο αντίπαλος να μην παίρνει ρίσκο για ένα μικρό όφελος" και υπογράμμισε ότι είναι άλλο η αποτροπή και άλλο η διαχείριση κρίσης.
"Είναι άλλο να λες θέλω ειρήνη, δηλαδή εξισορρόπηση αντίρροπων δυνάμεων και είναι άλλο να λες δεν θέλω πόλεμο", σημείωσε.
Για τη συνάντηση Μητσοτάκη - Ερντογάν σήμερα, ο Δ. Σταθακόπουλος είχε ότι αναμένει να είναι εθιμοτυπική, επισημαίνοντας ότι τα θέματα στην ατζέντα είναι διευρυμένα, από θέματα μετανάστευσης, πολιτισμού. Τόνισε πάντως ότι είναι πάγια πρακτική της Τουρκίας "να διασπά την απέναντι πλευρά, για αυτό ακούτε περί καλών Ελλήνων και κακού υπουργού, εκτός και αν είναι επιλογή μας να έχουμε καλή και κακή εκδοχή επειδή ανήκει και αυτό στα πλαίσια της διπλωματίας".
Σύμφωνα με τον ίδιο, η Τουρκία έχει μια λογική πολιορκίας, δηλαδή προκαλώ με θέματα ώστε να επέλθει κούραση στην άλλη πλευρά. Όπως εξήγησε, το θέμα συζήτησης είναι ένα, η ΑΟΖ και η υφαλοκρυπίδα, αλλά η Τουρκία θέλει να δημιουργήσει κόπωση ώστε να καθίσει στο τραπέζι, να νομιμοποιηθεί και να πάρει περισσότερα. Πρόκειται για έναν μαξιμαλισμό που διακρίνει χρόνια την τουρκική πολιτική.
Δεν πρέπει να μας ξαφνιάζει αυτό είπε ο κ. Σταθακόπουλος, συμπληρώνοντας ότι η ατζέντα μας πρέπει να είναι αποτρεπτική με βάση την αυτοπεποίθηση, αρνούμενοι να δεχθούμε θέματα που δεν ευσταθούν.
Τέλος, η Ινώ Αφεντούλη, Ανώτερη Σύμβουλος Πολιτικής και Επικεφαλής του Παρατηρητηρίου Γεωπολιτικής και Διπλωματίας ΕΛΙΑΜΕΠ, εξέφρασε την λύπη της που η ελληνική πλευρά προσδιορίζει τη σημερινή συνάντηση ως εθιμοτυπική, εξηγώντας ότι όταν αναγνωρίζουν δύο χώρες πως έχουν κάτι ουσιαστικό να συζητήσουν αξιοποιούν κάθε ευκαιρία να το κάνουν.
Κατά τη γνώμη της κ. Αφεντούλη η ελληνική δημόσια συζήτηση κακώς είναι κολλημένη στο πλαισιο της προηγούμενης 50ετίας, δηλαδή ότι έχουμε πάντα χρόνο να λύσουμε τις διαφορές με την Τουρκία και να μην αλλάζουμε το πλαίσιο της κουβέντας.
Όπως εξήγησε, "δεν μπορούμε να λειτουργούμε εν κενώ όταν αλλάζει όλο το περιβάλλον που δημιούργησε συνθήκες ασφάλειας για τα ελληνοτουρκικά. Θα έπρεπε να βγούμε από αυτή την γυάλα, να συζητούσαμε έχοντας αυτοπεποίθηση με βάση την αποτροπή και να ορίσουμε το πλαίσιο του διαλόγου".
Η ίδια τόνισε άλλωστε ότι η βασική αποτρεπτική δύναμη στα ελληνοτουρκικά, των ΗΠΑ, ενδέχεται να έχει άλλες προτεραιότητες αυτή τη στιγμή, υπογραμμίζοντας ότι τα δεδομένα έχουν αλλάξει και η ελληνική πολιτική τάξη πρεπει να τα εξετάσει.
Για την Ευρώπη και την Αμερική ο κάθετος διάδρομος είναι πεδίο στρατηγικής σύγκλισης, με τη χώρα μας να αναλαμβάνει κομβικό ρόλο στην απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο, τόνισε ο Σταύρος Παπασταύρου, Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, σε συζήτησή του με τον δημοσιογράφο Χάρη Φλουδόπουλο στην 1η Ημερίδα Άμυνας & Γεωπολιτικής των Capital και Forbes, με θέμα "Η Νέα Γεωπολιτική Πραγματικότητα και οι Αμυντικές Προκλήσεις – Η επόμενη ημέρα για Ευρώπη, Ελλάδα και Ανατολική Μεσόγειο".
Στ. Παπασταύρου: Η Ελλάδα κόμβος για την απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο - Πεδίο στρατηγικής σύγκλισης Ευρώπης-Αμερικής ο κάθετος διάδρομος
"Η Ευρώπη κατάλαβε ότι δεν γίνεται να βοηθάς την Ουκρανία και να βοηθάς τον επιτιθέμενο αγοράζοντας ενεργειακούς πόρους από εκείνον", σημείωσε ο κ. Παπασταύρου.
"Η Ελλάδα γίνεται έτσι ένας από τους πυλώνες μέσω των οποίων μπορεί να επιτευχθεί η απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο. Πρόκειται για σύνθετο εγχείρημα, με ένα οικονομικό προϊόν το οποίο διασχίζει πέντε χώρες".
"Είναι ένα δύσκολο εγχείρημα, αλλά για την Ελλάδα έχει μια στρατηγική διάσταση", συνέχισε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
"Όλη αυτή η περιοχή μπορεί να γίνει ένας άξονας ανάπτυξης, ευημερείας και σταθερότητας", είπε ο κ. Παπασταύρου, μιλώντας για τις χώρες του κάθετου διαδρόμου.
"Δεν μπορούμε να συμφωνούμε στην ΕΕ την απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο και μετά να τίθενται ρυθμιστικά εμπόδια στους τρόπους απεξάρτησης", ανέφερε ακόμη ο ΥΠΕΝ.
"Την άλλη εβδομάδα θα πέσουν οι υπογραφές για τα τέσσερα οικόπεδα. Η Exxon Mobil με τη HelleniQ Energy και την Energean προχωρούν σε ερευνητική γεώτρηση το 2027 στο Ιόνιο. Ήρθε η ώρα για τη χώρα μας με αυτοπεποίθηση να διερευνήσουμε το κατά πόσο τα κοιτάσματά μας είναι εμπορικά εκμεταλλεύσιμα", υπογράμμισε ο Στ. Παπασταύρου.
"Το 2025 η συμμετοχή του λιγνίτη στο ενεργειακό μείγμα έπεσε μόλις στο 9%, με τις ΑΠΕ να ξεπερνούν το 50%", τόνισε ο υπουργός.
"Δημιουργείται ένας διάδρομος εμπορίου ο οποίος θα θέλαμε να ξεκινάει από την Ινδία, να διασχίζει τη Σαουδική Αραβία, να βγαίνει στη Μεσόγειο και να φτάνει στην Ευρώπη", κατέληξε ο κ. Παπασταύρου, υπενθυμίζοντας ότι και σύμφωνα με την οπτική του Ισραήλ, η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας - Κύπρου - Ισραήλ αποτελεί διάνυσμα αυτού του ευρύτερου εμπορικού διαδρόμου.
15.05 μ.μ. - 15.50 μ.μ.
5ο Πάνελ: Η Εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και η Ασφάλεια της Ευρώπης
Συμμετέχουν:
- Θάνος Βερέμης, Ομότιμος Καθηγητής ΕΚΠΑ, Αντιπρόεδρος ΕΛΙΑΜΕΠ
- Θάνος Ντόκος, Γενικός Γραμματέας Εθνικής Ασφαλείας
- Κωνσταντίνος Φίλης, Καθηγητής Διεθνών Σχέσεων, Διευθυντής του Ινστιτούτου Διεθνών Υποθέσεων
- Δρ. Νικόλαος Κωστόπουλος, Πρόεδρος Ελληνο-Ουκρανικού Επιμελητηρίου
Συντονιστής: Κώστας Ράπτης, Δημοσιογράφος Capital.gr και Forbes Greece
16.00 μ.μ. - 16.20 μ.μ.
Κεντρική ομιλία από την Πρέσβειρα των ΗΠΑ στην Ελλάδα, κα Kimberly Guilfoyle με θέμα "The Enduring U.S.–Greece Security Partnership in a Changing World”
16.20 μ.μ. - 17.05 μ.μ.
6ο Πάνελ: Επενδύσεις στην Άμυνα και Ενέργεια: Καινοτομία, Οικονομική Διπλωματία και Ανάπτυξη
Συμμετέχουν:
- Μιχάλης Μαθιουλάκης, Αναλυτής Ενεργειακής Στρατηγικής, Ακαδημαϊκός Διευθυντής Ελληνικού Ενεργειακού Φόρουμ
- Μανούσος Μανουσάκης, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος ΑΔΜΗΕ
- Αριστοφάνης Στεφάτος, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΔΕΥΕΠ
Συντονιστής: Χάρης Φλουδόπουλος, Δημοσιογράφος Capital.gr και Forbes Greece
17.10 μ.μ. - 17.55 μ.μ.
7ο Πάνελ: Άμυνα και Διαστημική Τεχνολογία: Η Ελλάδα Παρούσα
Συμμετέχουν:
- Δημήτρης Παπαστεργίου, Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης
- Εμμανουήλ Ράμμος, Πρόεδρος Ελληνικού Κέντρου Διαστήματος
- Τάσος Ροζολής, Πρόεδρος ΣΕΚΠΥ
- Βασίλης Χαλουλάκος, Επικεφαλής ICEYE Hellas
Συντονιστής: Στάθης Βασιλόπουλος, Δημοσιογράφος Capital.gr και Forbes Greece
