Του Στάθη Βασιλόπουλου
Η μειωμένη αγοραστική δύναμη των καταναλωτών, οι υψηλές τιμές των νέων συσκευών και κυρίως το ολοένα ακριβότερο "εισιτήριο" για την premium κατηγορία αλλάζουν σταδιακά τον χάρτη της αγοράς κινητής τηλεφωνίας. Ολοένα περισσότεροι Έλληνες στρέφονται στα ανακατασκευασμένα (refurbished) smartphones, αναζητώντας έναν οικονομικότερο τρόπο για να αποκτήσουν μια συσκευή υψηλότερων προδιαγραφών, χωρίς να χρειάζεται να βάλουν βαθιά το χέρι στην τσέπη για ένα καινούργιο μοντέλο.
Δηλωτική της τάσης αυτής είναι η πρόσφατη κίνηση της Cosmote Telekom και του Γερμανού να εντάξουν τα refurbished iPhone στα φυσικά και ηλεκτρονικά τους καταστήματα. Οι συσκευές συνοδεύονται από διετή εγγύηση, συγκεκριμένες προδιαγραφές για την υγεία της μπαταρίας και δυνατότητα Trade In.
Η είσοδος ενός από τα μεγαλύτερα δίκτυα τηλεπικοινωνιών και λιανικής πώλησης προϊόντων τεχνολογίας της χώρας στη συγκεκριμένη κατηγορία αποτελεί μία ακόμη ένδειξη ότι το refurbished αρχίζει να ξεφεύγει από τα στενά όρια των εξειδικευμένων ηλεκτρονικών καταστημάτων και να αποκτά πιο σταθερή παρουσία στο οργανωμένο λιανεμπόριο. Στην ίδια κατεύθυνση κινούνται ήδη και άλλοι παίκτες της αγοράς, με τα Public να διαθέτουν ανακατασκευασμένες συσκευές, το Skroutz να έχει αναπτύξει ξεχωριστή online κατηγορία για refurbished και μεταχειρισμένα smartphones και τη Flip να διευρύνει την παρουσία της μέσω συνεργασιών με μεγάλους retailers.
Η χρονική συγκυρία μόνο τυχαία δεν είναι. Στην εξίσωση έχει προστεθεί η νέα "κούρσα των chips" που τροφοδοτεί η έκρηξη των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη. Οι κατασκευαστές ημιαγωγών κατευθύνουν ολοένα μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής τους σε μνήμες και εξαρτήματα υψηλών επιδόσεων για εφαρμογές ΑΙ και data centers, όπου η ζήτηση είναι ιδιαίτερα ισχυρή. Αυτό περιορίζει τη διαθέσιμη προσφορά για ηλεκτρονικά ευρείας κατανάλωσης και ασκεί ανοδικές πιέσεις στις τιμές μνημών DRAM και NAND, βασικών εξαρτημάτων για smartphones, υπολογιστές και tablets. Η αύξηση του κόστους περνά σταδιακά στην παραγωγή και, τελικά, στις τιμές που καλείται να πληρώσει ο καταναλωτής.
Στην αγορά των refurbished κινητών τηλεφώνων, το iPhone κατέχει κυρίαρχη θέση και εξακολουθεί να συγκεντρώνει έντονο καταναλωτικό ενδιαφέρον. Ωστόσο, η υψηλή τιμή αγοράς ενός νέου μοντέλου αποτελεί σημαντική δαπάνη για το μέσο ελληνικό νοικοκυριό. Για τον λόγο αυτό, αρκετοί καταναλωτές στρέφονται σε refurbished συσκευές προηγούμενων σειρών, οι οποίες συνδυάζουν premium χαρακτηριστικά και πολυετή υποστήριξη με αισθητά χαμηλότερο κόστος. Έτσι, το refurbished αναδεικνύεται όλο και περισσότερο όχι απλώς ως μια οικονομικότερη επιλογή, αλλά ως ένας πιο προσιτός τρόπος απόκτησης συσκευών υψηλότερης κατηγορίας
Η αλλαγή αυτή αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης ευρωπαϊκής τάσης. Η αγορά refurbished προϊόντων υψηλής τεχνολογίας στην Ευρώπη εκτιμάται ότι μπορεί να διπλασιαστεί, από περίπου 15 δισ. ευρώ το 2023 σε τουλάχιστον 30 δισ. ευρώ έως το 2029, ενώ ειδικά η αγορά ανακατασκευασμένων και μεταχειρισμένων κινητών αναμένεται να διατηρήσει ισχυρούς ρυθμούς ανάπτυξης τα επόμενα χρόνια.
Στην Ελλάδα δεν υπάρχει ακόμη επίσημη και ενιαία καταγραφή που να αποτυπώνει με ακρίβεια το μέγεθος της συγκεκριμένης αγοράς. Οι επιδόσεις, ωστόσο, επιχειρήσεων που έχουν επενδύσει νωρίτερα στην κατηγορία δίνουν μια πρώτη εικόνα της δυναμικής της.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Flip, η οποία δραστηριοποιείται στην ελληνική αγορά των refurbished συσκευών από το 2023 και, πέρα από την ανάπτυξη των online πωλήσεών της, επιχειρεί να διευρύνει την παρουσία της μέσα από συνεργασίες με μεγάλα δίκτυα λιανικής, έχοντας ήδη αναπτύξει συνεργασία με το Πλαίσιο για την αγορά μεταχειρισμένων συσκευών από καταναλωτές.
Η εταιρεία έκλεισε το 2025 στην Ελλάδα με κύκλο εργασιών 12 εκατ. ευρώ, αυξημένο κατά 92%, και πωλήσεις 34.700 συσκευών. Σε λιγότερο από τρία χρόνια παρουσίας στη χώρα έχει διαθέσει συνολικά 58.000 συσκευές, ενώ περίπου 80%-85% των πωλήσεών της αφορά iPhone, επιβεβαιώνοντας ότι το ενδιαφέρον για refurbished εστιάζει σε μεγάλο βαθμό στην premium κατηγορία.
Ενδεικτικό είναι επίσης ότι η μέση αξία πώλησης, από περίπου 350 ευρώ το 2025, έχει φτάσει φέτος στα 390 ευρώ, στοιχείο που δείχνει ότι οι καταναλωτές δεν αναζητούν απλώς τη φθηνότερη διαθέσιμη επιλογή, αλλά εμφανίζονται πρόθυμοι να δαπανήσουν περισσότερα για μια καλύτερη ανακατασκευασμένη συσκευή. Παράλληλα, μέσω της πώλησης παλαιών συσκευών έχουν επιστραφεί περισσότερα από 1,5 εκατ. ευρώ σε Έλληνες καταναλωτές, αναδεικνύοντας και την άλλη πλευρά της αγοράς: την ανάπτυξη του buyback και την επανακυκλοφορία κινητών που μέχρι πρότινος παρέμεναν παροπλισμένα στα συρτάρια.
