Της Ελευθερίας Πιπεροπούλου
Η Αθήνα αναδεικνύεται σε μία από τις πιο δυναμικά ανερχόμενες τεχνολογικές πόλεις της Ευρώπης, σύμφωνα με το "Global Tech Ecosystem Index 2026" της Dealroom, το οποίο την κατατάσσει στην 4η θέση της κατηγορίας "Rising Stars" – ενός δείκτη που αποτυπώνει τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες startup αγορές της ηπείρου.
Παρότι δεν έχει ακόμη φτάσει το επίπεδο των κορυφαίων ευρωπαϊκών tech hubs, η ελληνική πρωτεύουσα εμφανίζει σαφή επιτάχυνση και ενισχύει σταθερά τη θέση της στον ευρωπαϊκό χάρτη της καινοτομίας, επιβεβαιώνοντας ότι εισέρχεται σε μια νέα φάση ωρίμανσης και ανάπτυξης.
Πίσω από Κωνσταντινούπολη, Κίεβο & Ζάγκρεμπ
Στην κατηγορία των "Αναδυόμενων Αστέρων" (Rising Stars), η Αθήνα καταλαμβάνει την 4η θέση στην Ευρώπη, πίσω μόνο από την Κωνσταντινούπολη, το Κίεβο και το Ζάγκρεμπ. Αμέσως μετά ακολουθούν πόλεις όπως η Σόφια, η Πράγα, το Βίλνιους, η Λισαβόνα και η Βαρσοβία, στοιχείο που αποτυπώνει τη διεύρυνση και την αναδιάταξη του ευρωπαϊκού startup τοπίου, με νέες δυνάμεις να αναδύονται σταθερά σε ολόκληρη την ήπειρο.
Η συγκεκριμένη κατάταξη έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς δεν αποτυπώνει το απόλυτο μέγεθος των οικονομιών, αλλά τον ρυθμό ανάπτυξης των τεχνολογικών οικοσυστημάτων. Η εικόνα αυτή υποδηλώνει ότι η Αθήνα έχει εισέλθει σε μια περίοδο έντονης κινητικότητας στο οικοσύστημα καινοτομίας, όπου η startup δραστηριότητα ενισχύεται, το επενδυτικό ενδιαφέρον διευρύνεται και η συνολική παραγωγή τεχνολογικής αξίας αυξάνεται με σταθερό ρυθμό.
Σε σύγκριση με την περσινή χρονιά, όπου η Αθήνα κατατασσόταν στην 7η θέση των ταχύτερα ανερχόμενων τεχνολογικών πόλεων της Ευρώπης, η φετινή άνοδος στην 4η θέση των "Rising Stars" καταγράφει σαφή ενίσχυση της θέσης της ελληνικής πρωτεύουσας. Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει όχι μόνο βελτίωση στην κατάταξη, αλλά και μια πιο γενικευμένη ενδυνάμωση της αναπτυξιακής της δυναμικής μέσα στο ευρωπαϊκό tech οικοσύστημα.
Το ευρωπαϊκό tech οικοσύστημα
Η έκθεση αποτελεί έναν εκτενή παγκόσμιο δείκτη που καλύπτει 325 πόλεις σε 77 χώρες, προσφέροντας μία από τις πιο ολοκληρωμένες χαρτογραφήσεις του παγκόσμιου και ευρωπαϊκού τεχνολογικού οικοσυστήματος. Το αρχικό dataset ξεκινά από 249 πόλεις που διέθεταν τουλάχιστον έναν "μονόκερο" –ήτοι εταιρεία της οποίας η αποτίμηση έχει ξεπεράσει το 1 δισ. δολ.– έως το τέλος του 2025, ενώ προστίθενται επιπλέον 76 πόλεις, οι οποίες έχουν συγκεντρώσει πάνω από 100 εκατ. δολάρια μέσα από περισσότερους από 50 γύρους venture capital από το 2020 και μετά.
Στην ανάλυση, οι πόλεις δεν εξετάζονται ως μεμονωμένοι δήμοι, αλλά ως ευρύτερα μητροπολιτικά οικοσυστήματα ή τεχνολογικοί κόμβοι. Αυτό σημαίνει ότι κάθε περιοχή μπορεί να περιλαμβάνει πολλαπλές πόλεις, προάστια και γειτονικές ζώνες που λειτουργούν ως ενιαίο σύστημα καινοτομίας, επενδύσεων και επιχειρηματικής δραστηριότητας.
Η Dealroom οργανώνει το ευρωπαϊκό τεχνολογικό τοπίο σε τρεις βασικές κατηγορίες, οι οποίες αποτυπώνουν διαφορετικά επίπεδα ωριμότητας, κλίμακας και δυναμικής ανάπτυξης.
Στην κορυφή της ευρωπαϊκής κατάταξης βρίσκονται οι λεγόμενοι Παγκόσμιοι Πρωταθλητές (Global Champions), δηλαδή τα πιο ώριμα και ισχυρά τεχνολογικά οικοσυστήματα της ηπείρου. Σε αυτή την κατηγορία περιλαμβάνονται πόλεις όπως το Λονδίνο, το Παρίσι, η Στοκχόλμη, το Βερολίνο και το Μόναχο, ενώ το "Top 10" συμπληρώνουν το Κέιμπριτζ, το Άμστερνταμ, η Κοπεγχάγη, το Δουβλίνο και η Ζυρίχη.
Πρόκειται για οικοσυστήματα με εξαιρετικά υψηλά επίπεδα διαθέσιμου venture capital, μεγάλη συγκέντρωση "μονόκερων", κορυφαία πανεπιστήμια και βαθιά ενσωματωμένες αγορές καινοτομίας. Αυτά τα οικοσυστήματα διαθέτουν το βάθος και τις υποδομές που απαιτούνται για να υποστηρίξουν startups από το αρχικό στάδιο (seed) έως την είσοδο στο χρηματιστήριο (IPO), ενώ συχνά διαμορφώνουν τις παγκόσμιες τάσεις στην τεχνολογία.
Η δεύτερη κατηγορία αφορά τους λεγόμενους Density Leaders, δηλαδή πόλεις που παράγουν υψηλή τεχνολογική καινοτομία σε σχέση με τον πληθυσμό τους.
Σε αυτή την ομάδα περιλαμβάνονται πόλεις όπως το Κέιμπριτζ, το Λονδίνο, η Στοκχόλμη, η Γάνδη και η Λοζάνη, ενώ ακολουθούν η Οξφόρδη, το Ταλίν, η Κοπεγχάγη, το Μόναχο και το Άμστερνταμ. Οι συγκεκριμένες περιοχές δεν ξεχωρίζουν απαραίτητα για το απόλυτο μέγεθος των αγορών τους, αλλά για την ένταση και την αποτελεσματικότητα με την οποία παράγουν καινοτομία. Αυτά τα οικοσυστήματα χαρακτηρίζονται από υψηλή startup δραστηριότητα και ισχυρούς δεσμούς με πανεπιστήμια, αποδεικνύοντας ότι παγκόσμιας κλάσης οικοσυστήματα μπορούν να αναδυθούν οπουδήποτε.
Η τρίτη κατηγορία, στην οποία εντάσσεται και η Αθήνα, είναι οι Αναδυόμενοι Αστέρες (Rising Stars). Πρόκειται για τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες τεχνολογικές πόλεις της Ευρώπης, ανεξαρτήτως απόλυτου μεγέθους ή ιστορικής ωριμότητας.
Η κατηγορία αυτή αποτυπώνει τις πιο δυναμικές και ταχέως εξελισσόμενες τεχνολογικές αγορές. Πρόκειται για ευέλικτους, συχνά "υποτιμημένους" κόμβους καινοτομίας που μετασχηματίζονται γρήγορα και σηματοδοτούν το επόμενο κύμα παγκόσμιας τεχνολογικής εξέλιξης.
Η παρουσία της Αθήνας σε αυτή την ομάδα σημαίνει ότι το ελληνικό τεχνολογικό οικοσύστημα βρίσκεται σε φάση επιτάχυνσης. Η αύξηση του αριθμού των startups, η ενίσχυση των επενδύσεων και η σταδιακή ωρίμανση της αγοράς δημιουργούν ένα περιβάλλον που προσελκύει ολοένα και μεγαλύτερο ενδιαφέρον από επενδυτές και επιχειρηματίες.
Οι παγκόσμιοι ηγέτες
Ως προς την παγκόσμια κατάταξη, στην κορυφή παραμένει το Σαν Φρανσίσκο (Bay Area), που εξακολουθεί να αποτελεί το ισχυρότερο τεχνολογικό οικοσύστημα παγκοσμίως, συγκεντρώνοντας μεγάλο ποσοστό επενδύσεων, εταιρειών υψηλής ανάπτυξης και τεχνολογικών κολοσσών. Ακολουθούν η Νέα Υόρκη και το Λονδίνο, ενώ η έκθεση καταγράφει την ισχυρή παρουσία ασιατικών οικοσυστημάτων, όπως το Πεκίνο, η Σανγκάη, η Μπανγκαλόρ και η Σιγκαπούρη.
Ένα από τα σημαντικότερα συμπεράσματα της έρευνας είναι ότι η τεχνολογική ανάπτυξη δεν περιορίζεται πλέον σε λίγες παραδοσιακές μητροπόλεις. Αν και τα μεγαλύτερα οικοσυστήματα εξακολουθούν να συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο μέρος των επενδύσεων και της αξίας που δημιουργείται, η έκθεση δείχνει ότι η καινοτομία διαχέεται σταδιακά σε περισσότερες γεωγραφικές περιοχές, δημιουργώντας νέες ευκαιρίες για χώρες που μέχρι πρόσφατα βρίσκονταν εκτός του κεντρικού τεχνολογικού χάρτη.
