Της Ελευθερίας Πιπεροπούλου
Κοντά στα πρώτα exits βρίσκεται το Uni.Fund, εξετάζοντας ακόμη και το ενδεχόμενο αξιοποίησης του ελληνικού χρηματιστηρίου, ενώ παράλληλα προετοιμάζει το επόμενο επενδυτικό του όχημα, το Uni.Fund III, όπως αναφέρθηκε από την ομάδα του fund σε εκδήλωση με δημοσιογράφους. Την ίδια στιγμή, το δεύτερο fund παραμένει ενεργό, έχοντας ήδη επενδύσει περίπου 22 εκατ. ευρώ σε 20 εταιρείες, με έμφαση στο deep tech και στις τεχνολογίες που συνδέονται με την πραγματική οικονομία.
Έμφαση στο deep tech
Η ομάδα του Uni.Fund, παρουσιάζοντας την πορεία του επενδυτικού σχήματος, περιέγραψε τη διαδρομή του από το 2018 έως σήμερα, ως μια στρατηγική που εξελίχθηκε γύρω από το deep tech και τη σύνδεση της τεχνολογίας με την πραγματική οικονομία. "Μας έφερε μαζί ένα κοινό πάθος να αλλάξουμε την κατάσταση στο οικοσύστημα και ειδικότερα γύρω από τα πανεπιστήμια”, ανέφερε η Κατερίνα Πραματάρη, partner του fund, σημειώνοντας ότι εκείνη την περίοδο το περιβάλλον ήταν εντελώς διαφορετικό.
Όπως τόνισαν τα στελέχη του VC, πριν από περίπου μία δεκαετία επικρατούσε έντονη αβεβαιότητα για τους νέους επιστήμονες και ερευνητές, ενώ η επιχειρηματικότητα δεν αποτελούσε προφανή επαγγελματική επιλογή. "Συζητούσαμε διαρκώς για το brain drain. Η φιλοδοξία μας ήταν να δώσουμε μια ώθηση στο οικοσύστημα και να βάλουμε ‘λάδι στη φωτιά’ ώστε να αρχίσει να κινείται η αγορά”, σημείωσαν.
Σήμερα, σύμφωνα με την ομάδα του Uni.Fund, η εικόνα έχει αλλάξει σημαντικά. Οι πιο ταλαντούχοι νέοι στρέφονται όλο και περισσότερο προς την επιχειρηματικότητα, ενώ η ερευνητική δραστηριότητα εξελίσσεται σε μία από τις πιο ενδιαφέρουσες επενδυτικές δεξαμενές σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Οι επιδόσεις του Uni.Fund I
Το πρώτο fund, Uni.Fund I, ύψους 30 εκατ. ευρώ, επένδυσε σε 23 εταιρείες pre-seed και seed σταδίου, εκ των οποίων περίπου το 30% προήλθε από πανεπιστημιακά spin-offs.
Στις 21 από τις εταιρείες του χαρτοφυλακίου το Uni.Fund έχει ήδη προχωρήσει σε follow on γύρους χρηματοδότησης. Παρότι δεν έχει πραγματοποιηθεί ακόμη κάποιο μεγάλο exit, το χαρτοφυλάκιο παρουσιάζει σημαντική αύξηση αποτίμησης και ωρίμανση.
Ειδικότερα, όπως ανέφερε ο partner του fund, Γιώργος Σαπέρας, οι εταιρείες έχουν αυξήσει τον συνολικό κύκλο εργασιών τους από περίπου 5–6 εκατ. ευρώ σε περίπου 110 εκατ. ευρώ, έχουν δημιουργήσει ή διατηρήσει σχεδόν 700 θέσεις εργασίας και έχουν αντλήσει επιπλέον περίπου 100 εκατ. ευρώ σε ιδιωτικά κεφάλαια, πέραν της αρχικής επένδυσης του Uni.Fund.
Όπως επισημάνθηκε, η FlexCar αποτελεί τη μεγαλύτερη επένδυση του πρώτου fund.
Στις 20 οι επενδύσεις του Uni.Fund II
Το δεύτερο fund, ύψους 50 εκατ. ευρώ, ξεκίνησε το 2023 και περιλαμβάνει τη συμμετοχή του EIF, της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΑΤΕ) καθώς και ιδιωτών επενδυτών και family offices.
Μέχρι σήμερα έχουν επενδυθεί περίπου 22 εκατ. ευρώ σε 20 startups, με τη στρατηγική να διαφοροποιείται σε σχέση με το πρώτο fund, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση σε seed και late-seed στάδια, χωρίς να αποκλείονται και pre-seed τοποθετήσεις.
Το μέσο ticket στο Uni.Fund II διαμορφώνεται περίπου στις 800.000 ευρώ, ενώ η συνολική επένδυση ανά εταιρεία, μαζί με follow-on γύρους, υπερβαίνει κατά μέσο όρο το 1 εκατ. ευρώ.
Παρότι το Uni.Fund αυτοπροσδιορίζεται ως sector-agnostic, ξεκαθαρίζει ότι επενδύει εκεί όπου η τεχνολογία συναντά την πραγματική οικονομία, με σαφή έμφαση στο deep tech. Στο επίκεντρο βρίσκονται τομείς όπως ενέργεια, υλικά, construction tech, life sciences, hardware, ρομποτική, ΑΙ, dual use. Ενδεικτικά αναφέρθηκε η Terra Robotics, εταιρεία του χαρτοφυλακίου που αναπτύσσει αυτόνομα ρομποτικά συστήματα για τη γεωργία.
Η Ελλάδα ως επενδυτικός προορισμός
Σύμφωνα με τα στελέχη του Uni.Fund, περισσότερο από το 80% των εταιρειών του δεύτερου fund διατηρεί παρουσία στην Ελλάδα, χωρίς ωστόσο η ελληνική έδρα να αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση.
Όπως διευκρίνισαν, αρκεί να υπάρχει ουσιαστική παρουσία στη χώρα, με αρκετές εταιρείες να διατηρούν την έδρα τους σε αγορές όπως το Ηνωμένο Βασίλειο ή οι ΗΠΑ, ενώ παράλληλα αναπτύσσουν στην Ελλάδα δραστηριότητες έρευνας και ανάπτυξης.
Μάλιστα, σε αρκετές περιπτώσεις, η ύπαρξη παρουσίας στην Ελλάδα λειτούργησε ως πλεονέκτημα στην προσέλκυση ταλέντου, καθώς εργαζόμενοι από το εξωτερικό εμφανίζονται πρόθυμοι να μετακινηθούν λόγω ποιότητας ζωής και εργασιακού περιβάλλοντος.
Προετοιμασία για το Uni.Fund III
Η ομάδα επιβεβαίωσε ότι βρίσκεται ήδη σε φάση προετοιμασίας για το Uni.Fund III, με πιθανό ορίζοντα το 2027, ενώ εξετάζεται η συνέχιση της στρατηγικής χωρίς ουσιαστικές αλλαγές.
Παράλληλα, γίνεται λόγος για πιθανό μέγεθος άνω των 50 εκατ. ευρώ, με την επισήμανση ότι "δεν είναι αυτοσκοπός η διαχείριση περισσότερων κεφαλαίων, αλλά η αντιστοίχιση του μεγέθους με τον επενδυτικό στόχο", καθώς τα μεγαλύτερα κεφάλαια δεν συνεπάγονται απαραίτητα μεγαλύτερη επιτυχία.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη φιλοσοφία ενεργούς συμμετοχής στο χαρτοφυλάκιο, με την ομάδα να υπογραμμίζει ότι η επενδυτική σχέση δεν σταματά στην αρχική τοποθέτηση. "Δεν επενδύουμε απλώς σε εταιρείες και περιμένουμε. Δουλεύουμε μαζί τους μέχρι να ωριμάσουν και να εξελιχθούν", σημείωσαν χαρακτηριστικά.
Όπως ανέφεραν, η ομάδα εξετάζει περίπου 1.000 ευκαιρίες τον χρόνο, ενώ από το τρέχον fund πιθανώς να ολοκληρωθούν άλλες 1–2 ακόμη τοποθετήσεις.
Τα στελέχη του fund τόνισαν ακόμη το pipeline στην Ελλάδα παραμένει ακόμη "ρηχό", γεγονός που προς το παρόν δεν επιτρέπει τη δημιουργία πιο εξειδικευμένων funds.
"Τα exits έρχονται"
Παρά την περιορισμένη ακόμη παρουσία μεγάλων exits στο ελληνικό οικοσύστημα νεοφυούς επιχειρηματικότητας, η ομάδα του Uni.Fund εκτιμά ότι η επόμενη περίοδος θα αποτελέσει σημείο καμπής για την αγορά, καθώς οι επενδύσεις των τελευταίων ετών αρχίζουν σταδιακά να ωριμάζουν.
Όπως ανέφεραν, το fund βρίσκεται ήδη κοντά στα πρώτα exits από το χαρτοφυλάκιο του Uni.Fund I, ενώ υπάρχουν και σχετικές προτάσεις. Όπως τονίστηκε, σε επίπεδο στρατηγικής, για τις 21 εταιρείες του πρώτου fund εξετάζονται διαφορετικές διαδρομές εξόδου, είτε μέσω εξαγορών από διεθνείς ή στρατηγικούς επενδυτές είτε μέσω πιθανής εισαγωγής στο ελληνικό χρηματιστήριο.
Όπως σημείωσαν τα στελέχη του fund, η σημερινή εικόνα του οικοσυστήματος διαφοροποιείται σημαντικά σε σχέση με το 2018, όχι μόνο ως προς τον αριθμό των εταιρειών, αλλά κυρίως ως προς την ποιότητα των ομάδων και τη σύνδεση με την παγκόσμια αγορά.
"Πάνω από το 60% των εταιρειών στις οποίες έχουμε επενδύσει διαθέτουν πελάτες σε όλο τον κόσμο. Πριν από δέκα χρόνια αυτό είτε δεν υπήρχε είτε ήταν πολύ πιο δύσκολο να επιτευχθεί", σημείωσαν.
Το ελληνικό οικοσύστημα
Στο ερώτημα κατά πόσο το ελληνικό οικοσύστημα βρίσκεται σε φάση επιβράδυνσης, τα στελέχη του Uni.Fund εξέφρασαν διαφορετική εκτίμηση. Όπως υποστήριξαν, η πραγματική αλλαγή συντελείται σήμερα μέσα στα πανεπιστήμια και δεν έχει ακόμη αποτυπωθεί πλήρως προς τα έξω.
Η απουσία μεγάλων exits αποτελεί συχνά σημείο συζήτησης για το ελληνικό startup οικοσύστημα. Ωστόσο, σύμφωνα με το Uni.Fund, η χρονική υστέρηση είναι αναμενόμενη. Όπως σημειώθηκε, τα περισσότερα exits που καταγράφηκαν στην ελληνική αγορά τα προηγούμενα χρόνια προήλθαν από παλαιότερες επιχειρηματικές γενιές.
Το παράδειγμα της Kinvent και ο… Νεϊμάρ
Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα εξέλιξης startup παρουσιάστηκε η Kinvent, η οποία ξεκίνησε από τη Θεσσαλονίκη το 2018. Η εταιρεία αναπτύσσει συνδεδεμένες συσκευές και ψηφιακά εργαλεία για φυσικοθεραπευτές και αποκατάσταση αθλητών, επιτρέποντας την παρακολούθηση και αξιολόγηση ασθενών μέσω δεδομένων πραγματικού χρόνου.
Όπως σημειώθηκε, η εταιρεία έχει εξελιχθεί σε διεθνή παίκτη, ενώ σήμερα η αποτίμησή της εκτιμάται κοντά στα 50 εκατ. ευρώ, με χρήση των συστημάτων της από επαγγελματίες αθλητές υψηλού επιπέδου, μεταξύ των οποίων και ο Νεϊμάρ.
Το επόμενο βήμα: περισσότερα ιδιωτικά κεφάλαια
Η ομάδα του Uni.Fund θεωρεί ότι ένα κρίσιμο επόμενο στάδιο για το οικοσύστημα είναι η μεγαλύτερη συμμετοχή ιδιωτικών επιχειρήσεων και επενδυτών.
Στο Uni.Fund II, από τα 50 εκατ. ευρώ, 20 εκατ. ευρώ προέρχονται από το EIF, 18 εκατ. ευρώ από την ΕΑΤΕ και τα υπόλοιπα κεφάλαια προέρχονται από ιδιώτες επενδυτές, τράπεζες και εταιρείες, καθώς και από τους ίδιους τους partners.
Όπως επισημάνθηκε, σημαντικό ρόλο τα επόμενα χρόνια αναμένεται να διαδραματίσουν και τα φορολογικά κίνητρα για ιδιώτες επενδυτές.
"Η επιτυχία δημιουργεί νέες επιτυχίες. Όταν δημιουργηθούν περισσότερες εταιρείες με διεθνές αποτύπωμα, τότε θα ακολουθήσουν ακόμη περισσότερες", κατέληξαν τα στελέχη του fund.
