Της Ξανθής Γούναρη
Τις βαθιές και επίμονες παθογένειες που κρατούν πίσω την ελληνική αγροτική παραγωγή, αλλά και την ανάγκη η τεχνολογία να συνδεθεί με βαθύτερες μεταρρυθμίσεις στον πρωτογενή τομέα, ανέδειξαν ο πρόεδρος του ΣΕΒ και επικεφαλής της Bespoke-SGA Holdings, Σπύρος Θεοδωρόπουλος, και ο διευθύνων σύμβουλος της Μέλισσα Κίκιζας ΑΒΕΕ, Αλέξανδρος Κίκιζας, κατά την παρουσίαση χθες του έργου "Εξωστρεφής Γεωργία".
Οι δύο επιχειρηματίες, συμμετέχοντας στο πάνελ της εκδήλωσης που διοργάνωσαν τα υπουργεία Αγροτικής Ανάπτυξης και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, έστειλαν σαφές μήνυμα ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός από μόνος του δεν αρκεί, αν δεν συνοδευτεί από αλλαγές στην ίδια τη δομή της παραγωγής, στην εκπαίδευση των αγροτών και στη διαμόρφωση ίσων όρων ανταγωνισμού για τα ελληνικά προϊόντα.
Θεοδωρόπουλος: "Η τεχνολογία είναι και μέσα στο χωράφι"
Ο Σπύρος Θεοδωρόπουλος επέλεξε να μιλήσει όχι μόνο ως εκπρόσωπος της βιομηχανίας τροφίμων, αλλά και ως παραγωγός, καθώς δραστηριοποιείται εδώ και χρόνια στη θερμοκηπιακή καλλιέργεια ντομάτας, αναδεικνύοντας τη σημασία της τεχνολογίας στην ίδια την αγροτική παραγωγή.
Όπως είπε, η Ελλάδα χρειάζεται επειγόντως περισσότερες επενδύσεις σε σύγχρονες θερμοκηπιακές μονάδες, σημειώνοντας ότι η τεχνολογία δεν περιορίζεται στα ψηφιακά εργαλεία, αλλά αφορά και τον τρόπο καλλιέργειας.
"Πρέπει να σκύψουμε και να δημιουργήσουμε περισσότερα θερμοκήπια. Πρέπει να οδηγήσουμε τους αγρότες μας σε μια διαφορετική γνώση για το πώς να παράγουν, αν θέλουμε πραγματικά να αυξήσουμε την παραγωγικότητα", ανέφερε χαρακτηριστικά, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην εκπαίδευση του αγροτικού κόσμου.
Για να αναδείξει τη διαφορά που μπορεί να φέρει η τεχνολογία, παρέθεσε εντυπωσιακά στοιχεία για την καλλιέργεια ντομάτας. Σύμφωνα με όσα ανέφερε, στο ανοιχτό χωράφι ένα τετραγωνικό μέτρο παράγει περίπου 4 κιλά ντομάτας ετησίως, καταναλώνοντας 90 έως 95 κιλά νερού ανά κιλό προϊόντος. Αντίθετα, στο θερμοκήπιο η παραγωγή μπορεί να φτάσει τα 60 κιλά ανά τετραγωνικό μέτρο, με κατανάλωση μόλις 4 κιλών νερού ανά κιλό προϊόντος.
Η χαμένη ευκαιρία των 600 εκατ. ευρώ
Απευθυνόμενος στον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης ο πρόεδρος του ΣΕΒ στάθηκε ιδιαίτερα στην περιορισμένη απορρόφηση του προγράμματος ύψους 600 εκατ. ευρώ για την ανάπτυξη θερμοκηπίων, εκφράζοντας απογοήτευση για το γεγονός ότι δεν βρέθηκε επαρκής αριθμός παραγωγών ώστε να αξιοποιηθούν οι διαθέσιμοι πόροι.
Όπως σημείωσε, το πρόγραμμα προέβλεπε χρηματοδότηση έως 1 εκατ. ευρώ ανά μονάδα, ωστόσο δεν εκδηλώθηκε το αναμενόμενο ενδιαφέρον από τους αγρότες. Κατά τον ίδιο, αυτό αποδεικνύει το έλλειμμα ενημέρωσης και εξοικείωσης του παραγωγικού κόσμου με τα πλεονεκτήματα που μπορεί να προσφέρει η τεχνολογία.
"Νομίζω ότι απλά ο αγρότης δεν είναι ενημερωμένος για το πόσα πλεονεκτήματα μπορεί να πάρει παίρνοντας αυτό το πρόγραμμα", σχολίασε.
"Ανοιχτά σύνορα για προϊόντα χωρίς περιορισμούς"
Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε ο Σπύρος Θεοδωρόπουλος και στο ζήτημα του ανταγωνισμού από τρίτες χώρες, θέτοντας θέμα άνισων όρων στην ευρωπαϊκή αγορά.
Όπως υποστήριξε, οι Έλληνες και Ευρωπαίοι παραγωγοί καλούνται να λειτουργήσουν υπό αυστηρό πλαίσιο περιορισμών για φυτοφάρμακα και λιπάσματα, ενώ ταυτόχρονα εισάγονται προϊόντα από χώρες όπως η Τουρκία και το Μαρόκο, τα οποία παράγονται με χαμηλότερο κόστος και χωρίς τις ίδιες προδιαγραφές.
Ο ίδιος προειδοποίησε ότι το φαινόμενο αυτό οδηγεί ακόμη και στη μεταφορά μεγάλων θερμοκηπιακών μονάδων εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, αναφέροντας ως παράδειγμα την αποχώρηση επιχειρήσεων από την Ισπανία προς το Μαρόκο, προκειμένου να επωφεληθούν από το χαμηλότερο κόστος παραγωγής.
"Δεν υπάρχει κανένας έλεγχος και καμία φροντίδα τα ελληνικά και τα ευρωπαϊκά αγροτικά προϊόντα να συγκρίνονται επί ίσοις όροις με τα μη ευρωπαϊκά", τόνισε.
Κίκιζας: "Ο μικρός κλήρος είναι η μεγάλη παθογένεια"
Από την πλευρά του, ο Αλέξανδρος Κίκιζας έδωσε έμφαση στις διαρθρωτικές αδυναμίες της ελληνικής γεωργίας, χαρακτηρίζοντας τον μικρό και πολυτεμαχισμένο κλήρο ως μία από τις βασικές αιτίες που περιορίζουν την ανταγωνιστικότητα της χώρας.
Όπως ανέφερε, το πρόβλημα όχι μόνο παραμένει, αλλά κινδυνεύει να επιδεινωθεί τα επόμενα χρόνια λόγω της διαδοχής των επόμενων γενεών και της περαιτέρω κατάτμησης της γης.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Μέλισσα Κίκιζας υποστήριξε ότι η Ελλάδα οφείλει να ακολουθήσει το παράδειγμα άλλων ευρωπαϊκών χωρών που αξιοποίησαν εργαλεία όπως ο αναδασμός και άλλες θεσμικές παρεμβάσεις για να δημιουργήσουν μεγαλύτερες και πιο βιώσιμες αγροτικές εκμεταλλεύσεις.
Σύμφωνα με τον ίδιο, όπως η χώρα υιοθέτησε καλές πρακτικές στον ψηφιακό μετασχηματισμό και στην καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, έτσι πρέπει να κινηθεί και στον αγροτικό τομέα.
"Δεν εξάγουμε μόνο τρόφιμα αλλά κουλτούρα"
Ο Αλέξανδρος Κίκιζας στάθηκε επίσης στη δυναμική της ελληνικής διατροφής στις διεθνείς αγορές, σημειώνοντας ότι το μεγάλο στοίχημα δεν είναι απλώς η αύξηση των εξαγωγών τροφίμων, αλλά η εξαγωγή της ίδιας της ελληνικής διατροφικής κουλτούρας.
Όπως υπογράμμισε, η μεσογειακή διατροφή δεν αποτελεί μια παροδική τάση, αλλά μια σταθερή παγκόσμια κατεύθυνση που συνδέεται με την υγεία και την ποιότητα ζωής.
"Βλέπω λαμπρό μέλλον, γιατί δεν έχουμε το περιθώριο να μην το κάνουμε λαμπρό", ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι η Ελλάδα βρίσκεται "πάνω στο κύμα" της διεθνούς στροφής προς τη μεσογειακή διατροφή, αρκεί να κινηθεί ταχύτερα για να μη χάσει την ανταγωνιστικότητά της.
Το ψηφιακό στοίχημα της "Εξωστρεφούς Γεωργίας"
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η κυβέρνηση επιχειρεί να απαντήσει με το έργο "Εξωστρεφής Γεωργία", προϋπολογισμού 25,48 εκατ. ευρώ, το οποίο χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και φιλοδοξεί να αποτελέσει τον ψηφιακό πυρήνα της νέας αγροδιατροφικής στρατηγικής της χώρας.
Στον πυρήνα του σχεδιασμού βρίσκεται η ανάπτυξη συστημάτων Business Intelligence, τα οποία θα αξιοποιούν δεδομένα από παραγωγή, εισαγωγές, εξαγωγές και φορολογικά στοιχεία μέσω διασύνδεσης με την ΑΑΔΕ και το MyData. Στόχος είναι να δημιουργηθούν αξιόπιστα "ισοζύγια" ανά προϊόν και ανά ΑΦΜ, ώστε να εντοπίζονται αποτελεσματικότερα οι παράνομες ελληνοποιήσεις και να ενισχυθεί η διαφάνεια στην αγορά.
Παράλληλα, το έργο αξιοποιεί δορυφορικά δεδομένα και γεωχωρικές τεχνολογίες για την εκτίμηση της παραγωγής, την παρακολούθηση καλλιεργειών και την καταγραφή ζημιών από φυσικές καταστροφές, ενώ η αναβάθμιση της πλατφόρμας "Easy Agro Expo" στοχεύει στη μείωση της γραφειοκρατίας και στην ταχύτερη έκδοση εξαγωγικών πιστοποιητικών μέσω περισσότερων από 200 νέων ψηφιακών υπηρεσιών.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στο πολυγλωσσικό portal "Greek Farms", που θα λειτουργήσει ως διεθνής ψηφιακή βιτρίνα της ελληνικής αγροδιατροφής, προβάλλοντας προϊόντα ΠΟΠ και ΠΓΕ, παραγωγικές περιοχές και τη σύνδεση της ελληνικής διατροφής με τον τουρισμό, τον πολιτισμό και τη μεσογειακή διατροφή.
Το βασικό ερώτημα, ωστόσο, παραμένει αν τα νέα ψηφιακά εργαλεία θα μπορέσουν να συνοδευτούν από τις διαρθρωτικές αλλαγές που ζητά εδώ και χρόνια η αγορά.
