Του Γεράσιμου Σεραφειμίδη
Τον αναβαθμισμένο ρόλο των ναυπηγείων της Σαλαμίνας όσον αφορά την αμυντική βιομηχανία τόσο της χώρας μας όσο της Ευρώπης αλλά σε παγκόσμιο επίπεδο ανέδειξε ακόμα περισσότερο η μη επανδρωμένη πλωτή πλατφόρμα θαλάσσιας επιτήρησης USSPS (Unmanned Semi-fixed Sea Platform for Maritime Surveillance) που κατασκεύασε η ΕΤΜΕ.
Κατά τη διάρκεια της χθεσινής τελετής ονοματοδοσίας της ο Διευθύνων Σύμβουλος της ΕΤΜΕ, κ. Αντώνης Πέππας, ανέφερε πως η πλατφόρμα Πανόπτης, το οποίο είναι το όνομα που επιλέχθηκε για το USSPS από τον αντιπρόεδρο της Contships Management Γιώργο Δ. Πατέρα, αποτελεί την πρώτη στο είδος της παγκοσμίως και πρόσθεσε πως πρόκειται για μία ελληνικής εμπνεύσεως καινοτομία.
Δήλωσε πως πρόκειται για ένα έργο που έχει ξεκινήσει σαν ιδέα εδώ από το 2009 λαμβάνοντας χρηματοδότηση από ευρωπαϊκο πρόγραμμα EDIDP και πλέον έχει πάρει σάρκα και οστά, καθώς θα ρυμουλκυθεί το Μάιο και θα αρχίσουν οι δοκιμές, ενώ μέσα στο έτος θα επιχειρεί στο Μυρτώο Πέλαγος.
Το εν λόγω έργο αποτελεί το αποτέλεσμα της κοινοπραξίας εταιριών από επτά χώρες, και από αυτές ξεχωρίζει η Naval η οποία ήταν και αυτή που επέλεξε τα ναυπηγεία της Σαλαμίνας για την κατασκευή της πλατφόρμας, η οποία έπρεπε να κατασκευαστεί με βάσει υψηλά διεθνή standards καθώς έχει πιστοποιηθεί από το DNV.
Σκοπός της πλατφόρμας θα είναι να επιτηρεί τα εθνικά ύδατα και έχει τη δυνατότητα να το κάνει σε ακτίνα 50 χλμ, ενώ με τη χρήση των drones αυτή θα επεκταθεί στα 200 χλμ. Επίσης, θα συλλέγει στοιχεία με στόχο να συνδράμει στην εθνική και την ευρωπαϊκή άμυνα. Εφαρμογές της πλατφόρμας μπορούν να βρεθούν μελλοντικά στην Ασπίδα του Αχιλλέα, την επιτήρηση απομακρυσμένων περιοχών στην ΑΟΖ καθώς και κρίσιμων ενεργειακών υποδομών και τηλεπικοινωνιακών καλωδίων.
Απαντώντας σε σχετικά ερωτήματα σχετικά με την πλατφόρμα ανέφερε πως αυτή είναι ασφαλισμένη από βρετανική εταιρεία μέσω της Fender, η οποία είναι ο ασφαλιστικός πράκτορας στην Ελλάδα, και πρόσθεσε πως το έργο θα διαθέτει συστήματα αυτοπροσταστίας, ενώ το αρμόδιο υπουργείο θα είναι το Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής. Ωστόσο, σχολίασε πως η πλατφόρμα θα ανήκει στην ΕΤΜΕ, η οποία αποτελεί ιδιωτική εταιρεία.
Για το ενδιαφέρον από το εξωτερικό ανέφερε πως είναι υπαρκτό και πως στην παρούσα φάση η εταιρεία ενδιαφέρεται να καταφέρει να χρηματοδοτηθεί και για το USSPS 2 που είναι το επόμενο σχετικό πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και αναμένεται να τρέξει ύστερα από 2 χρόνια.
Γ. Κόρος (Ναυπηγεία Σαλαμίνας): Στο μέλλον θα δούμε και άλλες πλατφόρμες τέτοιου τύπου
Ο διευθύνων σύμβουλος των Ναυπηγείων Σαλαμίνας, Γιώργος Κόρος, εμφανίστηκε αισιόδοξος για τις προοπτικές της ελληνικής ναυπηγικής βιομηχανίας στον τομέα της άμυνας και της επιτήρησης, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι στο μέλλον μπορούν να αναπτυχθούν περισσότερες από μία ή δύο πλατφόρμες τέτοιου τύπου.
Σχολίασε πως η Ελλάδα δεν αποτελεί μόνο τη χώρα των εφοπλιστών, αλλά και μία σημαντική ναυπηγική δύναμη με τεχνογνωσία και ιστορία δεκαετιών. Στο πλαίσιο αυτό ευχαρίστησε τη Naval Group για τη στήριξη και την εμπιστοσύνη που έδειξε προς τα Ναυπηγεία Σαλαμίνας, σημειώνοντας πως η πρόταση συνεργασίας έγινε χωρίς να υπάρχει σχετική υποχρέωση.
Για την πορεία των ναυπηγείων, υπογράμμισε ότι αυτά συμπληρώνουν πλέον 50 χρόνια δραστηριότητας, έχοντας κατασκευάσει πλοία έως και 100.000 τόνων. Όπως σημείωσε, η εταιρεία έχει συμμετάσχει στην κατασκευή χημικών δεξαμενόπλοιων και aframax tankers σε συνεργασία με μεγάλα ξένα ναυπηγεία που ανήκουν σε διεθνείς ομίλους, ενώ έχει προχωρήσει και σε μετασκευές εμπορικών πλοίων σε δεξαμενόπλοια. Παράλληλα, τόνισε ότι τα Ναυπηγεία Σαλαμίνας πρωτοπόρησαν τόσο στην Ευρώπη όσο και διεθνώς στον τομέα της έρευνας και ανάπτυξης (R&D), διατηρώντας ισχυρή παρουσία σε τεχνολογικές εφαρμογές και καινοτομία.
Ο κ. Κόρος προανήγγειλε επίσης περαιτέρω συζητήσεις γύρω από τον αμυντικό τομέα, επισημαίνοντας πως για πρώτη φορά η Ελλάδα —και ειδικότερα τα Ναυπηγεία Σαλαμίνας— εξάγουν ναυπηγικό αμυντικό προϊόν, χαρακτηρίζοντας την εξέλιξη αυτή ιδιαίτερα σημαντική τόσο για την εγχώρια βιομηχανία όσο και για τη διεθνή θέση της χώρας στον τομέα της ναυπηγικής και της άμυνας.
Τι αφορά το έργο
Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Ανάπτυξης Αμυντικής Βιομηχανίας (EDIDP), υπό την εποπτεία της Γενικής Διεύθυνσης Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων (ΓΔΑΕΕ) του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας και σε συνεργασία με την Κυπριακή Δημοκρατία. Πρόκειται για ένα έργο με σαφή ευρωπαϊκή διάσταση, που συνδέει την άμυνα, την καινοτομία και τη θαλάσσια επιτήρηση.
Η ΕΤΜΕ έχει τον ρόλο του συντονιστή του προγράμματος και κεντρική ευθύνη στην υλοποίηση και τον συντονισμό του σύνθετου αυτού έργου, σε συνεργασία με τα Ναυπηγεία Σαλαμίνας και τους εταίρους του πολυεθνικού κοινοπρακτικού σχήματος. Το USSPS επιβεβαιώνει τον ρόλο της ΕΤΜΕ ως OEM θαλασσίων συστημάτων και την ικανότητά της να υλοποιεί έργα υψηλών απαιτήσεων σε σύνθετο ευρωπαϊκό περιβάλλον συνεργασίας. Παράλληλα, η τεχνολογική ωριμότητα της καινοτομίας εκτιμάται ότι θα ενισχύσει περαιτέρω και την ελληνική αλυσίδα προμηθευτών και υποκατασκευαστών.
Η κατασκευή της πλατφόρμας πραγματοποιείται στα Ναυπηγεία Σαλαμίνας, στοιχείο που προσδίδει στο έργο ισχυρό εγχώριο βιομηχανικό αποτύπωμα και αναδεικνύει τη συμβολή της ελληνικής ναυπηγικής και βιομηχανικής βάσης στην ανάπτυξη προηγμένων τεχνολογικών λύσεων.
Το έργο έχει ήδη περάσει από σημαντικά στάδια προόδου. Τον Ιανουάριο του 2026 πραγματοποιήθηκε επιθεώρηση της τελικής φάσης κατασκευής στα Ναυπηγεία Σαλαμίνας, ενώ τον Μάρτιο 2026 ακολούθησε η επιτυχής καθέλκυση της πλατφόρμας, η οποία χαρακτηρίστηκε ως κρίσιμο ορόσημο για την ολοκλήρωση του ευρωπαϊκού προγράμματος.
Το USSPS υλοποιείται μέσω ενός πολυεθνικού κοινοπρακτικού σχήματος, στο οποίο συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, η Naval Group και η Navantia, γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία της ευρωπαϊκής βιομηχανικής συνεργασίας στον τομέα της άμυνας, καθώς και τον ενεργό ρόλο της ΕΤΜΕ στον συντονισμό σύνθετων προγραμμάτων. Το κονσόρτσιουμ του έργου απαρτίζεται από τις εταιρείες και τους φορείς ΕΤΜΕ, Applied Intelligence Analytics Limited, Cyprus Research and Innovation Center Ltd, Foundation for Research and Technology Hellas, Stichting Maritiem Research Instituut Nederland, Naval Group SA, Navantia S.A. S.M.E., Prolexia SARL, Multimedia Workshop PLC, Sener Aeroespacial S.A., SignalGeneriX Limited, SMST Designer & Constructors B.V., Techlam SAS, Tecnobit SLU και Unmanned Teknologies Applications S.L., στοιχείο που αποτυπώνει τον διεθνή χαρακτήρα και το εύρος της συνεργασίας για την υλοποίηση του προγράμματος.
Από πλευράς επιχειρησιακής χρήσης, η πλατφόρμα αποτελεί μέρος δικτυοκεντρικού σχεδιασμού θαλάσσιας επιτήρησης. Με εκτόπισμα 700 τόνους και φορτίο 44 τόνων, η πλατφόρμα φέρει αισθητήρες ραντάρ, κάμερες, μη επανδρωμένα οχήματα και μπορεί να επιτηρεί 24 ώρες το 24ωρο, σε οποισδήποτε καιρικές συνθήκες από το βυθό μέχρι τον αέρα. Αποτελεί μία υποδομή επιτήρησης που μπορεί να είναι χρήσιμη στην ασφάλεια ναυσιπλοΐας, στην λήψη μετεωρολογικών δεδομένων, στην προστασία λιμένων και κρίσιμων υποδομών. Ως στόχο έχει την εκτέλεση εργασιών ISR απελευθερώνοντας πολύτιμα πλοία και προσωπικό για άλλες εργασίες όπως η προβολή δύναμης, η συνοδεία και προστασία πλοίων και οι αποστολές υψηλής έντασης.
