Της Ξανθής Γούναρη
Σε μια κίνηση που αντανακλά τις νέες ισορροπίες της αγοράς αλκοολούχων ποτών, η Ελληνική Ζυθοποιία Ατάλαντης (ΕΖΑ) δρομολογεί την είσοδό της στη διανομή τσίπουρου και ούζου.
Ήδη ο εταιρικός σκοπός της ζυθοποιίας, η οποία βρίσκεται από το 2019 υπό τον έλεγχο του fund Diorama II (το διαχειρίζεται η Deca Investments), διευρύνθηκε ώστε να περιλαμβάνει ρητά "το εμπόριο αλκοολούχων ποτών, μεταλλικού νερού και άλλων εμφιαλωμένων νερών".
Η τροποποίηση καταχωρίστηκε χθες στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο, αποτυπώνοντας επίσημα τη στρατηγική στροφή μιας εταιρείας που μέχρι σήμερα ταυτιζόταν αποκλειστικά με τη μπύρα.
Στο επίκεντρο της νέας δραστηριότητας θα βρεθεί, σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες του Capital, το τσίπουρο και ούζο. Μάλιστα η εταιρεία ήδη διαπραγματεύεται με Έλληνες παραγωγούς τσίπουρου με τον προσανατολισμό να μην αφορά μεγάλα brands, αλλά μικρότερες, ανεξάρτητες ελληνικές αποσταγματοποιίες, τα προϊόντα των οποίων η εταιρεία θα προωθεί μέσω του υφιστάμενου δικτύου διανομής της στο HoReCa. Ένα δίκτυο που ήδη "χτυπά" καθημερινά στις ταβέρνες και τα εστιατόρια όπου καταναλώνεται το μεγαλύτερο μέρος του εγχώριου τσίπουρου.
Αυτή η κίνηση της ΕΖΑ εντάσσεται σε ένα ευρύτερο στρατηγικό αναστοχασμό ολόκληρης της αγοράς μπύρας, με τις ζυθοποιίες να αναζητούν νέες στρατηγικές σε ένα περιβάλλον που συνδυάζει φθίνουσα κατανάλωση, ασφυκτική φορολογική επιβάρυνση και εντεινόμενη ισχύ του μεγάλου λιανεμπορίου.
Η αντίσταση του τσίπουρου
Η στροφή της ΕΖΑ προς τα ελληνικά αποστάγματα συναντά μια αγορά που χαρακτηρίζεται από εντυπωσιακές αποκλίσεις. Σύμφωνα με την πρόσφατη μελέτη του ΙΟΒΕ για τον κλάδο αποσταγμάτων, οι πωλήσεις εμφιαλωμένου τσίπουρου σημείωσαν άνοδο 7,1% το 2024, φτάνοντας τα 586 χιλ. 9λιτρα κιβώτια με τις πωλήσεις να σταθεροποιούνται το 2025 στα ίδια επίπεδα περίπου. Σε πλήρη αντίθεση, το ούζο κατέγραψε βαθιά πτώση 20,5%, με τις πωλήσεις να υποχωρούν στα 652 χιλ. 9λιτρα κιβώτια με την υποχώρηση να συνεχίζεται και κατά την περσινή χρονιά. Συνολικά, οι καταγεγραμμένες πωλήσεις αποσταγμάτων διαμορφώθηκαν στα 5,1 εκατ. 9λιτρα κιβώτια το 2024, ελαφρώς χαμηλότερα από τα 5,2 εκατ. του 2023, με το ΙΟΒΕ να εκτιμά οριακή μείωση και για το 2025.
Στελέχη της αγοράς αποδίδουν την "αντίσταση" του τσίπουρου και σε οικονομικούς λόγους. Ο ΕΦΚ ανά μερίδα σερβιρίσματος για το τσίπουρο είναι ισοδύναμος με αυτόν της μπύρας — μόλις 20 λεπτά — αλλά με πολλαπλάσια αλκοόλη στο ποτήρι. Αντίθετα, για ένα ουίσκι ή βότκα η φορολογική επιβάρυνση ανά ποτήρι φτάνει τα 41 λεπτά. Το αποτέλεσμα είναι ένα ανταγωνιστικό πλεονέκτημα τιμής που δεν το έχτισε το marketing αλλά η φορολογική πολιτική.
Η νέα γενιά μεζεδοπωλείων με προσιτές τιμές τροφοδοτεί επιπλέον αυτή τη ζήτηση, στρέφοντας τόσο νέους καταναλωτές όσο και μεγαλύτερους σε ηλικία προς ένα ποτό που για δεκαετίες θεωρούνταν "ξεχασμένο" και μάλλον… λούμπεν.
Στο -3% το πρώτο τρίμηνο η μπύρα
Τα στοιχεία για το πρώτο τρίμηνο του 2026 (12 εβδομάδες έως τα τέλη Μαρτίου) που έχει στη διάθεσή του το Capital αποτυπώνουν μια αγορά σε πίεση. Σε όγκο, η αγορά μπύρας στη λιανική υποχώρησε 3% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025, καθώς η αγορά στο σύνολό της επιβαρύνθηκε από έναν ιδιαίτερα κακό Μάρτιο, κυρίως λόγω δυσμενών καιρικών συνθηκών. Σε αξία, η εικόνα είναι ελαφρώς καλύτερη, με το σύνολο της αγοράς να καταγράφει άνοδο 2,5%, καθώς στο πρώτο τρίμηνο οι μεγάλοι παίκτες προχώρησαν σε λιγότερες προωθητικές ενέργειες, εν μέρει λόγω και του νόμου για το τρίμηνο μπλόκο των προσφορών εφόσον γίνουν ανατιμήσεις. Σε ετήσια βάση (52 εβδομάδες έως 22 Μαρτίου 2026), η αγορά σε αξία κινείται στο +2,4%.
Η πτώση αυτή έρχεται μετά από μία κακή χρονιά, καθώς πέρσι η εγχώρια κατανάλωση μπύρας εκτιμάται ότι υποχώρησε κατά 5% στη σκιά των πιέσεων που δέχεται η κατανάλωση στον κλάδο της εστίασης.
Ο ελέφαντας στο δωμάτιο
Αν υπάρχει ένα θέμα που κυριαρχεί στις συζητήσεις των στελεχών του κλάδου δεν είναι τόσο η πορεία της αγοράς όσο το σύστημα επιστροφής συσκευασιών (DRS), που προβλέπεται να τεθεί σε ισχύ την 1η Ιουνίου. Κανένας παίκτης – παραγωγός ή λιανέμπορος — δεν θεωρείται έτοιμος. Σε επίπεδο αγοράς, το DRS αναμένεται να στρέψει επιπλέον κατανάλωση προς τα οργανωμένα σούπερ μάρκετ εις βάρος της ανεξάρτητης λιανικής, ενώ εκτιμάται ότι θα επηρεάσει σημαντικά και την καταναλωτική συμπεριφορά. Αναμένεται νέα Κοινή Υπουργική Απόφαση μετά το Πάσχα, που πιθανώς θα διευρύνει τη μεταβατική περίοδο.
Στο μεταξύ, οι αυξήσεις στο κόστος ενέργειας και συσκευασίας ασκούν επιπλέον πίεση στα περιθώρια κέρδους, με τους προμηθευτές υλικών συσκευασίας να έχουν ήδη ζητήσει συζητήσεις για αναθεώρηση τιμών.
Ένας κλάδος σε μετάβαση
Η στρατηγική στροφή της ΕΖΑ στα αποστάγματα δεν είναι μεμονωμένη. Σε έναν κλάδο που αναζητά νέες πηγές εσόδων, κάθε παίκτης εξερευνά πρόσθετες δραστηριότητες: από αναψυκτικά και νερά έως νέες κατηγορίες ποτών. Χαρακτηριστική είναι η πρακτική της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας η οποία συνεχίζει τη διανομή των premium προϊόντων της Bacardi, μια συμφωνία που ήδη της έχει αποφέρει σημαντικά οφέλη σε τζίρο και κέρδη, και σίγουρα δημιουργεί συνέργειες με τη νέα κατηγορία των mixers (Τσίκι).
Η αγορά της μπύρας, το ποτό της μεσαίας τάξης κατά παράδοση, βρίσκεται σε σταυροδρόμι: οικονομική πίεση στο νοικοκυριό, αβεβαιότητα για τον τουρισμό του 2026, ενεργειακό κόστος και το μεγάλο ερωτηματικό του DRS συνθέτουν ένα πολύπλοκο τοπίο για το θερινό εξάμηνο που έρχεται.
