Της Ελευθερίας Πιπεροπούλου
Σημαντική δυναμική καταγράφει τα τελευταία χρόνια ο οπτικοακουστικός τομέας στην Ελλάδα, με τα στοιχεία να αποτυπώνουν την αυξανόμενη προσέλκυση διεθνών παραγωγών και το ισχυρό αποτύπωμα στην ελληνική οικονομία.
Όπως αναφέρει στο Capital.gr ο Λεωνίδας Χριστόπουλος, Διευθύνων Σύμβουλος του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου, Οπτικοακουστικών Μέσων και Δημιουργίας (ΕΚΚΟΜΕΔ), την περίοδο 2019–2025, περίπου 133 διεθνείς παραγωγές έχουν χρηματοδοτηθεί ή έχουν εξασφαλίσει χρηματοδότηση μέσω των εργαλείων του οργανισμού, ενώ μαζί με τις συμπαραγωγές ο αριθμός ανέρχεται σε 212. Το συνολικό ύψος της δημόσιας ενίσχυσης για τις παραγωγές αυτές ξεπερνά τα 250 εκατ. ευρώ.
Οι συγκεκριμένες παραγωγές έχουν πραγματοποιήσει δαπάνες στην ελληνική οικονομία που προσεγγίζουν τα 400 εκατ. ευρώ, στοιχείο που αναδεικνύει τη σημαντική μόχλευση που δημιουργούν τα χρηματοδοτικά εργαλεία του ΕΚΚΟΜΕΔ. "Συνολικά, ο οπτικοακουστικός τομέας τα τελευταία χρόνια έχει συνεισφέρει πάνω από 1 δισ. ευρώ στο εθνικό ΑΕΠ”, σημειώνει ο κ. Χριστόπουλος, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για μια δυναμικά αναπτυσσόμενη βιομηχανία.
Παράλληλα, όπως προσθέτει, μελέτη της Olsberg καταδεικνύει ότι για κάθε 1 ευρώ δημόσιας επένδυσης στον κλάδο επιστρέφουν 4,2 ευρώ στην οικονομία. "Αυτό είναι ένα από τα μεγαλύτερα return on investment οικονομικού τομέα στην Ελλάδα”, τονίζει.
Πέρα, όμως, από τα άμεσα οικονομικά μεγέθη, η ανάπτυξη της οπτικοακουστικής παραγωγής στη χώρα δημιουργεί σημαντικά πολλαπλασιαστικά οφέλη, ενισχύοντας την απασχόληση, αναβαθμίζοντας τις δεξιότητες των επαγγελματιών του κλάδου και συμβάλλοντας παράλληλα στην προβολή της Ελλάδας διεθνώς και στην τόνωση του τουρισμού. Σε αυτό το πλαίσιο, ο οπτικοακουστικός τομέας αναδεικνύεται σε έναν από τους πλέον δυναμικούς κλάδους της δημιουργικής οικονομίας της χώρας.
Το αποτύπωμα της ταινίας με τον Μπραντ Πιτ
Σε ό,τι αφορά τη νέα ταινία του Μπραντ Πιτ "The Riders”, σε σκηνοθεσία του Έντουαρντ Μπέργκερ (σ.σ. γνωστού για τις ταινίες "Ουδέν νεώτερον από το δυτικό μέτωπο” και "Κονκλάβιο”), η οποία πραγματοποίησε γυρίσματα σε Ύδρα, Χαλκίδα, Αθήνα και άλλες περιοχές της Αττικής, η εκτίμηση είναι ότι το ύψος του cash rebate θα διαμορφωθεί περίπου στα 2,5 εκατ. ευρώ, υπό την προϋπόθεση ότι θα ολοκληρωθούν ομαλά οι σχετικοί έλεγχοι επιλεξιμότητας.
Δεδομένου ότι το ελληνικό καθεστώς επιστροφής φτάνει έως και το 40% των επιλέξιμων δαπανών, οι συνολικές δαπάνες της παραγωγής στην Ελλάδα εκτιμώνται γύρω στα 6,5 εκατ. ευρώ.
Όπως επισημαίνει ο Λεωνίδας Χριστόπουλος, πρόκειται για ένα σημαντικό οικονομικό αποτύπωμα που μεταφράζεται σε άμεσες δαπάνες στην τοπική οικονομία — από συνεργεία, τεχνικούς και ενοικιάσεις εξοπλισμού έως καταλύματα και λοιπές υπηρεσίες — ενώ παράλληλα δημιουργεί και ουσιαστικές έμμεσες επιδράσεις σε τοπικές επιχειρήσεις και προορισμούς.
Σε επίπεδο απασχόλησης, τέτοιου μεγέθους διεθνείς παραγωγές κινητοποιούν, σύμφωνα με τον ίδιο, εκατοντάδες θέσεις εργασίας για Έλληνες επαγγελματίες, τόσο σε εξειδικευμένα τεχνικά αντικείμενα όσο και σε υποστηρικτικές υπηρεσίες, ενισχύοντας την εγχώρια παραγωγική βάση του οπτικοακουστικού τομέα.
Συνολικά, ο CEO του ΕΚΚΟΜΕΔ υπογραμμίζει ότι η συγκεκριμένη επένδυση επιβεβαιώνει στην πράξη πως η Ελλάδα λειτουργεί πλέον ως ανταγωνιστικός προορισμός για μεγάλες διεθνείς παραγωγές, με άμεσο οικονομικό και αναπτυξιακό όφελος.
Οι εκτιμήσεις για το 2026 και οι νέες παραγωγές
Οι πρώτες εκτιμήσεις για το 2026 κάνουν λόγο για δημόσια χρηματοδότηση που ενδέχεται να διαμορφωθεί μεταξύ 20 και 30 εκατ. ευρώ, ανάλογα με τον αριθμό και το μέγεθος των παραγωγών που θα ενταχθούν στα σχετικά προγράμματα.
Ήδη στη χώρα έχουν ξεκινήσει τα γυρίσματα μεγάλης διεθνούς παραγωγής του βραβευμένου με Όσκαρ σκηνοθέτη Ντάμιεν Σαζέλ (σ.σ. δημιουργού του "La La Land”), με ένα δυνατό καστ που περιλαμβάνει τον -επίσης βραβευμένο με Όσκαρ- Κίλιαν Μέρφι, τον Ντάνιελ Κρεγκ και τη Μισέλ Γουίλιαμς. Τα γυρίσματα πραγματοποιούνται σε Αθήνα και Κέρκυρα.
Σύμφωνα με τον κ. Χριστόπουλο, η εταιρεία του Ντάμιεν Σαζέλ έχει υποβάλει αίτηση για ένταξη στο πρόγραμμα cash rebate, όπως συμβαίνει και με αρκετές ακόμη διεθνείς παραγωγές που εξετάζουν την Ελλάδα ως τόπο υλοποίησης των έργων τους, χωρίς, ωστόσο, να μπορεί να αποκαλύψει συγκεκριμένους σχεδιασμούς ή εν εξελίξει συζητήσεις με στούντιο και εταιρείες παραγωγής, καθώς οι διαδικασίες αυτές διέπονται από αυστηρούς όρους εμπιστευτικότητας.
"Αυτό που μπορούμε με βεβαιότητα να πούμε είναι ότι το ενδιαφέρον από μεγάλα διεθνή στούντιο και παραγωγικές εταιρείες παραμένει ισχυρό και αυξανόμενο. Η Ελλάδα έχει πλέον εδραιωθεί στον διεθνή χάρτη ως αξιόπιστος και ελκυστικός προορισμός για οπτικοακουστικές παραγωγές, και αυτή η δυναμική συνεχίζει να ενισχύεται”, τονίζει.
Γιατί η Ελλάδα είναι ελκυστικός προορισμός
Στο ερώτημα γιατί η Ελλάδα εξελίσσεται τα τελευταία χρόνια σε ελκυστικό προορισμό για μεγάλες διεθνείς παραγωγές, ο Λεωνίδας Χριστόπουλος αποδίδει καθοριστικό ρόλο στους χρηματοδοτικούς μηχανισμούς της Πολιτείας. Όπως σημειώνει, το σύστημα κινήτρων και ειδικά το cash rebate συγκαταλέγεται στα πλέον ανταγωνιστικά στην Ευρώπη, καθώς προβλέπει επιστροφή έως και 40% των επιλέξιμων δαπανών που πραγματοποιούνται στη χώρα, δηλαδή "για κάθε 100 ευρώ που δαπανά μια παραγωγή στην Ελλάδα, έως και 40 ευρώ επιστρέφονται στην παραγωγή”.
Παράλληλα, τα τελευταία χρόνια έχουν υλοποιηθεί παρεμβάσεις που αφορούν στην απλούστευση και την επιτάχυνση των διαδικασιών αξιολόγησης, ενισχύοντας την αξιοπιστία και τη λειτουργικότητα του ελληνικού πλαισίου.
Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο ίδιος, τα οικονομικά κίνητρα δεν αποτελούν τον μοναδικό παράγοντα. Η Ελλάδα διαθέτει μια εξαιρετικά μεγάλη ποικιλία τοποθεσιών σε σχετικά μικρή γεωγραφική έκταση – από νησιωτικά τοπία και ακτογραμμές μέχρι βουνά, ιστορικές πόλεις και σύγχρονα αστικά περιβάλλοντα – κάτι που αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα για τις διεθνείς παραγωγές.
Την ίδια στιγμή, έχει διαμορφωθεί ένα ολοένα και πιο ώριμο επαγγελματικό οικοσύστημα, με εξειδικευμένα συνεργεία, έμπειρους τεχνικούς και δημιουργικούς επαγγελματίες, καθώς και αξιόπιστες εταιρείες παραγωγής που μπορούν να υποστηρίξουν σύνθετα διεθνή έργα. Ο συνδυασμός αυτών των παραγόντων είναι, σύμφωνα με τον κ. Χριστόπουλο, αυτός που καθιστά την Ελλάδα ολοένα και πιο ελκυστική για μεγάλες διεθνείς παραγωγές.
Αύξηση απασχόλησης
Η συμβολή του οπτικοακουστικού κλάδου στην απασχόληση αποτυπώνεται επίσης με σαφή τρόπο τα τελευταία χρόνια. Σύμφωνα με μελέτη της Olsberg SPI, οι οπτικοακουστικές παραγωγές που πραγματοποιούνται στην Ελλάδα στηρίζουν περίπου 3.000 θέσεις εργασίας ετησίως, άμεσα και έμμεσα, με σημαντικό ποσοστό να αφορά νέους επαγγελματίες.
Όπως αναφέρει ο κ. Χριστόπουλος, τα στοιχεία από το σύστημα ΕΡΓΑΝΗ επιβεβαιώνουν αυτή τη δυναμική, καθώς την περίοδο 2019–2024 καταγράφεται καθαρή αύξηση περίπου 7,5% στον μέσο αριθμό θέσεων εργασίας στον κλάδο, εξέλιξη που συνδέεται με την ενίσχυση της παραγωγικής δραστηριότητας μετά την πανδημία.
Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία έχει και η εξέλιξη των αποδοχών, οι οποίες έχουν αυξηθεί κατά περίπου 55% από το 2019 έως το 2025. Όπως σημειώνει ο ίδιος, "δεν μιλάμε μόνο για αύξηση της απασχόλησης αλλά και για αναβάθμιση της ποιότητας της εργασίας και της προστιθέμενης αξίας του τομέα”.
Τι σημαίνει η συνεργασία με Netflix
Πρόσφατα, το ΕΚΚΟΜΕΔ υπέγραψε Μνημόνιο Συνεργασίας (MoU) με το Netflix, θέτοντας τις βάσεις για μια νέα συνεργασία με επίκεντρο την κατάρτιση και την ανάπτυξη των δεξιοτήτων των Ελλήνων δημιουργών, αξιοποιώντας τις παγκόσμιες βέλτιστες πρακτικές και τη διεθνή τεχνογνωσία.
Σύμφωνα με τον Λεωνίδα Χριστόπουλο, η συγκεκριμένη συνεργασία αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα, καθώς συνιστά μια σαφή ένδειξη ότι διεθνείς κολοσσοί, όπως η Netflix, στρέφουν την προσοχή τους στο εγχώριο δημιουργικό οικοσύστημα και αναγνωρίζουν το δυναμικό του.
Όπως επισημαίνει ο ίδιος, σε ένα περιβάλλον έντονου παγκόσμιου ανταγωνισμού, η πρόσβαση Ελλήνων επαγγελματιών σε διεθνή πρότυπα εκπαίδευσης και τεχνογνωσίας λειτουργεί ως καταλύτης για την ποιοτική αναβάθμιση της παραγωγής και τη σταδιακή προσαρμογή στις απαιτήσεις της διεθνούς αγοράς.
Παράλληλα, το μνημόνιο αυτό εκλαμβάνεται ως ένα πρώτο αλλά ουσιαστικό βήμα για την ενίσχυση της παρουσίας ελληνικού περιεχομένου σε διεθνείς πλατφόρμες, δημιουργώντας προϋποθέσεις για μεγαλύτερη εξωστρέφεια, δικτύωση και μελλοντικές συνεργασίες. "Δεν πρόκειται απλώς για μια εκπαιδευτική πρωτοβουλία, αλλά για μια στρατηγική επένδυση στο ανθρώπινο κεφάλαιο της χώρας”, αναφέρει ο κ. Χριστόπουλος, σημειώνοντας ότι μπορεί να συμβάλει στη διεθνοποίηση του ελληνικού οπτικοακουστικού τομέα.
Επόμενα βήματα
Κοιτώντας προς τα επόμενα χρόνια, ο Λεωνίδας Χριστόπουλος υπογραμμίζει ότι η χώρα διαθέτει όλες τις προϋποθέσεις να εδραιωθεί ως ένας σταθερός και ανταγωνιστικός προορισμός για διεθνείς οπτικοακουστικές παραγωγές — όχι συγκυριακά, αλλά με όρους μόνιμου κόμβου.
"Ήδη διαθέτουμε ένα ισχυρό συγκριτικό πλεονέκτημα: μοναδικά φυσικά τοπία, υψηλού επιπέδου ανθρώπινο δυναμικό και ένα πλαίσιο κινήτρων που έχει αποδείξει ότι λειτουργεί”, λέει. Ωστόσο, όπως επισημαίνει, η επόμενη φάση απαιτεί κάτι πιο ώριμο: στρατηγική συνέχεια, θεσμική σταθερότητα και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.
"Σε αυτή ακριβώς την κατεύθυνση κινούμαστε. Σε ευθυγράμμιση με το πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της κυβέρνησης, διαμορφώνουμε ένα ολοκληρωμένο πενταετές Σχέδιο Δράσης για τον οπτικοακουστικό τομέα, το οποίο αποτελεί τον στρατηγικό δρόμο για τη μετάβαση της Ελλάδας από ‘ελκυστικό προορισμό’ σε ‘μόνιμο παραγωγικό hub’”.
Το σχέδιο αυτό εστιάζει, όπως εξηγεί ο κ. Χριστοπούλος, σε τρεις βασικούς άξονες: την ενίσχυση της παραγωγικής υποδομής, με ανάπτυξη στούντιο, τεχνολογικών εγκαταστάσεων και περιφερειακών κόμβων, την απλοποίηση και επιτάχυνση των διαδικασιών, ώστε η Ελλάδα να είναι μια χώρα φιλική στην παραγωγή, με προβλέψιμο και γρήγορο περιβάλλον, και την επένδυση στο ανθρώπινο κεφάλαιο, με εκπαίδευση, εξειδίκευση και διασύνδεση με τη διεθνή αγορά.
Παράλληλα, δίνεται έμφαση στη διεθνή τοποθέτηση της χώρας ως αξιόπιστου συνεργάτη, χτίζοντας σχέσεις εμπιστοσύνης με μεγάλα στούντιο και παραγωγούς. "Ο στόχος είναι σαφής: η Ελλάδα να μην αποτελεί απλώς έναν ελκυστικό ‘τόπο γυρισμάτων’, αλλά έναν ολοκληρωμένο κόμβο παραγωγής, με διάρκεια, προστιθέμενη αξία για την οικονομία και ουσιαστικές ευκαιρίες για τους Έλληνες δημιουργούς”, καταλήγει ο Διευθύνων Σύμβουλος του ΕΚΚΟΜΕΔ.
