Της Ξανθής Γούναρη
Με τζίρο που άγγιξε τα 43 εκατ. ευρώ το 2025 και επενδυτικό πλάνο 7 εκατ. ευρώ σε εξέλιξη, η οικογενειακή εταιρεία Αφοί Παπαγιάννη Χαλβαδοποιία Ελλάδος εκμοντερνίζει χαλβά και ταχίνι και επιβεβαιώνει ότι η ελληνική μεταποίηση μπορεί να αποκτήσει διεθνές αποτύπωμα. Από μια μικρή επιχείρηση στη Λάρισα το 1949, έχει εξελιχθεί σε έναν υπολογίσιμο εξαγωγικό παίκτη με παρουσία σε περίπου 50 χώρες, με τα προϊόντα της να βρίσκονται σήμερα στα ράφια αλυσίδων όπως η Walmart, η EDEKA και η Lidl.
Ανάκαμψη μετά την καταστροφή
Η πορεία αυτή δεν ήταν γραμμική. Το 2023, οι καταστροφικές πλημμύρες που προκάλεσε ο Daniel έπληξαν καίρια την παραγωγική βάση της εταιρείας, με το εργοστάσιο στο Μελισσοχώρι Λάρισας να βρίσκεται κάτω από τρία μέτρα νερού και τις ζημιές να φτάνουν τα 5,5 εκατ. ευρώ. Οι ασφαλιστικές αποζημιώσεις, ύψους 6,4 εκατ. ευρώ, έδωσαν ανάσα, αλλά το κρίσιμο στοίχημα ήταν η επανεκκίνηση.
Αυτή ήρθε μέσα σε τρεις μήνες, με τη συμβολή των περίπου 200 εργαζομένων, όπως λέει ο Βασίλης Μπατάλας, εκπρόσωπος της τρίτης γενιάς της οικογένειας. Το 2024 αποτέλεσε τη χρονιά της επιστροφής στην κανονικότητα. Ο κύκλος εργασιών ανήλθε στα 41,1 εκατ. ευρώ, αυξημένος κατά 11,3%, ενώ τα καθαρά κέρδη εκτινάχθηκαν στα 2,08 εκατ. ευρώ από 786.000 ευρώ ένα χρόνο πριν. Χωρίς τα έκτακτα γεγονότα της προηγούμενης χρονιάς, η εικόνα αποτυπώνει πλέον την οργανική δυναμική της επιχείρησης.
Πενήντα-πενήντα
Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του επιχειρηματικού μοντέλου είναι η ισορροπημένη κατανομή πωλήσεων μεταξύ εσωτερικής αγοράς και εξαγωγών, περίπου 50/50. Τα προϊόντα "Όλυμπος" και "Άλφα" εξάγονται σε περίπου 50 χώρες, με ισχυρή παρουσία στην Αγγλία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Πολωνία, την Ολλανδία, τις χώρες του Κόλπου και την Αυστραλία. Στις ΗΠΑ, το ταχίνι φτάνει στα ράφια του Walmart μέσω εισαγωγέα, ενώ σημαντικό τμήμα της αμερικανικής δραστηριότητας αφορά private label.
Κάθε αγορά αντιμετωπίζεται με διαφορετική στρατηγική. Στην Αγγλία πωλείται βιολογικός χαλβάς με μέλι, στη Γαλλία χαλβάς σε τενεκεδάκια, στην Ολλανδία μπάρες ξηρών καρπών. "Επειδή έχουμε μεγάλη βεντάλια προϊόντων, μας επιτρέπει να προσεγγίζουμε διαφορετικά την κάθε αγορά", εξηγεί ο Γιώργος Παπαγιάννης, που επίσης ανήκει στην τρίτη γενιά της οικογένειας των ιδρυτών. Στο εξωτερικό, μάλιστα, λειτουργεί και ως B2B προμηθευτής πρώτων υλών, τους δίνουν ταχίνι για να παράγουν χούμους.
Δασμοί και αβεβαιότητα στις ΗΠΑ
Ωστόσο, το διεθνές περιβάλλον δημιουργεί νέες προκλήσεις. Οι αμερικανικοί δασμοί, που εκτιμάται ότι κυμαίνονται γύρω στο 15%, επιβαρύνουν τους εισαγωγείς και ενδέχεται να επηρεάσουν τη ζήτηση. Το κόστος μετακυλίεται σταδιακά στο ράφι, γεγονός που καθυστερεί την αποτύπωση των επιπτώσεων στην κατανάλωση.
Η διοίκηση της εταιρείας παρακολουθεί στενά την εξέλιξη, σημειώνοντας ότι τα προϊόντα της δεν ανήκουν στα βασικά αγαθά αλλά στα λεγόμενα "premium” ή συμπληρωματικά τρόφιμα. Αυτό σημαίνει ότι είναι πιο ευάλωτα σε μεταβολές της αγοραστικής δύναμης και της καταναλωτικής ψυχολογίας.
Προς το παρόν, δεν έχει καταγραφεί σημαντική μείωση όγκων πωλήσεων, ωστόσο οι επόμενοι μήνες θεωρούνται κρίσιμοι για την αποτίμηση της πραγματικής επίδρασης των δασμών.
Καινοτομία με… γέμιση
Στον αντίποδα των εξωτερικών αβεβαιοτήτων, η εταιρεία επενδύει συστηματικά στην καινοτομία προϊόντος. Ενδεικτικό παράδειγμα: ο χαλβάς με γέμιση — μια κατηγορία που δεν υπήρχε στην αγορά και δημιούργησε η ίδια. Ξεκίνησε με salted caramel τρία χρόνια πριν και σήμερα περιλαμβάνει γεύσεις τσουρέκι, speculoos μπισκότο και λευκή σοκολάτα.
Συνολικά, η εταιρεία διαθέτει πάνω από 500 κωδικούς σε έξι κύριες κατηγορίες: χαλβάς, ταχίνι, super spreads (φιστικοβούτυρο, φουντουκοβούτυρο, ταχίνι speculoos), μπάρες ξηρών καρπών, nut butters και βρώμης. Ο κωδικός με τις καλύτερες επιδόσεις στην εσωτερική αγορά παραμένει το ταχίνι κακάο. Πρόσφατα λανσαρίσματα αποτελούν τα ταχίνι κακάο και πορτοκάλι σε εκδοχή χωρίς ζάχαρη (zero), με clean label και υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες και βιταμίνη D. Από το 1992, η εταιρεία δραστηριοποιείται και στα βιολογικά προϊόντα — ένα χαρτοφυλάκιο που αποτελεί σημαντικό εξαγωγικό πλεονέκτημα.
Επενδύσεις 7 εκατ. ευρώ
Το ρευστό εξωτερικό περιβάλλον δεν φοβίζει τη διοίκηση που δρομολογεί επενδυτικό πλάνο ύψους 7 εκατ. ευρώ σε ορίζοντα τριετίας, με στόχο την αύξηση της παραγωγικής δυναμικότητας και τον εκσυγχρονισμό των αυτοματισμών. Το σχέδιο έχει κατατεθεί προς ένταξη στον αναπτυξιακό νόμο και αναμένεται να ενισχύσει περαιτέρω την ανταγωνιστικότητα της επιχείρησης.
Την ίδια στιγμή, δίνεται έμφαση και στην εγχώρια αγορά, με στόχο τη βελτίωση των συνεργασιών με μεγάλους λιανεμπορικούς ομίλους, όπως η Metro AEBE.
Για το 2026, η διοίκηση προβλέπει ρυθμό ανάπτυξης 5% έως 10%, με τις εξαγωγές παραμένουν ο βασικός μοχλός ανάπτυξης, αν και η διεθνής συγκυρία επιβάλλει συγκρατημένη αισιοδοξία.
