Της Ξανθής Γούναρη
Η νέα εποχή του οργανωμένου λιανεμπορίου δεν περιορίζεται πλέον στη διανομή τροφίμων, αλλά επεκτείνεται στη δημιουργία ολοκληρωμένων οικοσυστημάτων κατανάλωσης, υπηρεσιών και αναψυχής, με επίκεντρο την οικογένεια και την εμπειρία. Το σούπερ μάρκετ μετασχηματίζεται σταδιακά από χώρο καθημερινής προμήθειας βασικών αγαθών σε πολυλειτουργικό προορισμό, ενσωματώνοντας food halls, χώρους εστίασης, παιδότοπους και μικτής χρήσης εμπορικές αναπτύξεις.
Ο όμιλος Σκλαβενίτης έχει ήδη ανοίξει τον δρόμο με την εμβληματική επένδυση στον Ρέντη, ενώ η Διαμαντής Μασούτης ΑΕ φαίνεται να ακολουθεί αντίστοιχη πορεία στη Βόρεια Ελλάδα, επενδύοντας σε projects που υπερβαίνουν τα όρια της παραδοσιακής λιανικής.
Από τη βιομηχανική κληρονομιά στο πολυλειτουργικό hub
Στη Θεσσαλονίκη, ένα κομμάτι της βιομηχανικής ιστορίας μετατρέπεται σε κόμβο της νέας εποχής του λιανεμπορίου. Το πρώην εργοστάσιο της ιστορικής υποδηματοποιίας ΑΛΥΣΙΔΑ, στη Θέρμη, πέρασε το 2023 στην ιδιοκτησία της Διαμαντής Μασούτης ΑΕ, σηματοδοτώντας την απαρχή ενός φιλόδοξου σχεδίου μετασχηματισμού.
Το ακίνητο, με 14.150 τ.μ. κτιριακών εγκαταστάσεων σε οικόπεδο 47 στρεμμάτων στο 14ο χλμ. Θεσσαλονίκης–Πολυγύρου στην Ανατολική Θεσσαλονίκη, όπου παράγονταν οι εμβληματικές "ελβιέλες", συνορεύει με βασικές υποδομές της εταιρείας: τα κεντρικά της γραφεία, το Grand Μασούτης και το Cash & Carry Μασούτης. Ένας χώρος που για δεκαετίες αποτελούσε σύμβολο της μεταποιητικής ταυτότητας της πόλης, προορίζεται πλέον να ενταχθεί σε ένα νέο οικοσύστημα εμπειρικής λιανικής.
Το project ενισχύθηκε περαιτέρω στα τέλη του 2025, όταν η εταιρεία απέκτησε και τις όμορες πρώην εγκαταστάσεις της SATO, έκτασης 18 στρεμμάτων με 19.000 τ.μ. κτιρίων. Σε συνδυασμό με τα 27 στρέμματα όπου ήδη δραστηριοποιείται η Μασούτης, διαμορφώνεται ένα ενιαίο πλέγμα σχεδόν 100 στρεμμάτων, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη μελλοντικά ενός εκτεταμένου εμπορικού πάρκου νέας γενιάς με στόχο την οικογένεια.
Ο σχεδιασμός δεν περιορίζεται αμιγώς στο retail. Στοχεύει στη δημιουργία ενός πολυλειτουργικού hub, το οποίο θα περιλαμβάνει με βάση το μέχρι στιγμής πλάνο ένα ευρύτερο οικοσύστημα υπηρεσιών, ήτοι λιανική, εστίαση, αθλητικές εγκαταστάσεις, χώροι εκδηλώσεων, παιδότοποι, πιθανόν κάποιες γραφειακές εγκαταστάσεις και αποθηκευτικοί χώροι για την εξυπηρέτηση των αναγκών της ίδιας της εταιρείας κ.ά.. Πρόκειται για μια στρατηγική επανατοποθέτηση που μετατρέπει τον χώρο σε οικογενειακό προορισμό εμπειρίας σε μια περιοχή που χαρακτηρίζεται ως η πλέον αναπτυσσόμενη της Θεσσαλονίκης.
Η μελλοντική επένδυση εντάσσεται στη γενικότερη στρατηγική αξιοποίησης ακινήτων που ακολουθεί η εταιρεία. Άλλωστε ο Γιάννης Μασούτης πιστεύει πολύ στο real estate.
H ανάπτυξη στις Τρεις Γέφυρες στην Αττική, όπου το νέο Grand Μασούτης συνδυάζεται με δύο εννιαώροφα οικιστικά κτίρια συνολικά 110 διαμερισμάτων, επιβεβαιώνει την ενσωμάτωση της λιανικής σε μικτές αναπτύξεις αστικού χαρακτήρα.
Το μοντέλο αυτό ακολουθεί διεθνείς πρακτικές μεγάλων ευρωπαϊκών ομίλων όπως οι Sainsbury’s, Tesco και Aldi, οι οποίοι αξιοποιούν την ακίνητη περιουσία ως βασικό πυλώνα ανάπτυξης και διαφοροποίησης.
Το στοίχημα των 150 εκατ. ευρώ στον Ρέντη
Στην Αττική, ο όμιλος Σκλαβενίτης υλοποιεί ένα έργο-ορόσημο που αποτυπώνει με τον πιο σαφή τρόπο τη νέα φιλοσοφία. Στις αρχές του 2027 αναμένεται να ολοκληρωθεί στον Ρέντη το μεγαλύτερο Food Hall της χώρας, στις εγκαταστάσεις του πρώην εργοστασίου της Πίτσος.
Με επένδυση που ξεπερνά τα 150 εκατ. ευρώ και συνολική επιφάνεια περίπου 50.000 τ.μ., το συγκρότημα σχεδιάζεται ως ένας ολοκληρωμένος πολυχώρος τροφίμων, εμπειρίας και δραστηριοτήτων. Στον πυρήνα του θα βρίσκεται το The Food Market, μια υπεραγορά 16.000 τ.μ. με έμφαση στα τρόφιμα, πλαισιωμένη από την "Αγορά Μικρών Παραγωγών", όπου ελληνικές επιχειρήσεις θα μπορούν να παρουσιάζουν νέα προϊόντα και να δοκιμάζουν την ανταπόκριση της αγοράς.
Το project θα περιλαμβάνει επίσης food court με 20 έως 25 χώρους εστίασης και café, επιπλέον χώρους πολιτιστικών και εκπαιδευτικών δράσεων, αίθουσες εκδηλώσεων, παιδότοπο και υποδομές στάθμευσης για περίπου 1.400 οχήματα. Οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για περισσότερους από 20.000 επισκέπτες ημερησίως και περίπου 1.200 νέες θέσεις εργασίας, επιβεβαιώνοντας ότι πρόκειται για μια επένδυση που φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως σημείο αναφοράς για το λιανεμπόριο τροφίμων.
Η αγορά σε φάση συγκέντρωσης
Η στροφή αυτή συντελείται σε μια αγορά όπου το οργανωμένο λιανεμπόριο τροφίμων ενισχύει διαρκώς τη θέση του. Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, ο κύκλος εργασιών του κλάδου ανήλθε το 2025 σε 20,41 δισ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 4,4% σε ετήσια βάση.
Το μερίδιο του κλάδου στο συνολικό λιανεμπόριο έφθασε το 27,3%, το υψηλότερο μεταξύ όλων των επιμέρους κατηγοριών. Αντίθετα, μικρότερα εξειδικευμένα κανάλια, όπως οπωροπωλεία, αρτοποιεία και κάβες, κατέγραψαν απώλειες.
Ιδιαίτερα ισχυρή δυναμική καταγράφεται στα hypermarkets άνω των 2.500 τ.μ., τα οποία σημείωσαν άνοδο 13,3%, σύμφωνα με τη NielsenIQ, επιβεβαιώνοντας τη μετατόπιση προς μεγαλύτερα καταστήματα που προσφέρουν διευρυμένες υπηρεσίες και εμπειρίες.
Από το κατάστημα στον προορισμό
Σε αυτό το περιβάλλον, οι μεγάλες αλυσίδες υιοθετούν το μοντέλο του "all inclusive retail". Όπως τα ξενοδοχεία all inclusive συγκεντρώνουν πολλαπλές υπηρεσίες σε ένα ενιαίο πλαίσιο, έτσι και τα σύγχρονα σούπερ μάρκετ επιδιώκουν να καλύψουν πολλαπλές ανάγκες: αγορές, φαγητό, καφέ, ψυχαγωγία και κοινωνική δραστηριότητα.
Η ανάπτυξη in-store cafés, θεματικών αγορών, χώρων εστίασης και εκδηλώσεων, σταθμών φόρτισης αυτοκινήτων, ακόμη και αυτοματοποιημένων θυρίδων παραλαβής δεμάτων (lockers), μετατρέπει το κατάστημα σε "τρίτο χώρο" – πέρα από το σπίτι και την εργασία. Έναν χώρο όπου ο καταναλωτής μπορεί να παραμείνει περισσότερο, να συνδυάσει διαφορετικές δραστηριότητες και να ενσωματώσει την επίσκεψη στην καθημερινότητά του.
Η αύξηση του χρόνου παραμονής δεν αποτελεί μόνο λειτουργική εξέλιξη, αλλά και σαφή επιχειρηματική στρατηγική. Όσο περισσότερο παραμένει ο καταναλωτής στον χώρο, τόσο αυξάνεται η πιθανότητα πρόσθετων αγορών και ενισχύεται η σύνδεσή του με το brand.
Στόχος η Generation Alpha
Πίσω από τον σχεδιασμό των νέων πολυχώρων βρίσκεται και μια στρατηγική με σαφή δημογραφικό ορίζοντα: την προσέγγιση της Generation Alpha, των παιδιών που γεννήθηκαν μετά το 2010 και τα οποία θα αποτελέσουν την επόμενη γενιά αυτόνομων καταναλωτών.
Οι χώροι δημιουργικής απασχόλησης, οι οικογενειακές δραστηριότητες και τα βιωματικά στοιχεία που ενσωματώνονται στα νέα concepts λειτουργούν ως σημεία πρώιμης επαφής με το brand. Με αυτόν τον τρόπο, οι αλυσίδες επιδιώκουν να δημιουργήσουν μια σχέση εξοικείωσης και οικειότητας που μπορεί να μεταφραστεί σε μελλοντική πιστότητα.
Η συγκεκριμένη γενιά μεγαλώνει σε ένα περιβάλλον όπου η εμπειρία, η διαδραστικότητα και η σύνδεση φυσικού και ψηφιακού χώρου θεωρούνται δεδομένες. Αυτό μεταβάλλει τις προϋποθέσεις ανταγωνισμού: το κατάστημα δεν αρκεί να είναι λειτουργικό, αλλά οφείλει να είναι ελκυστικό ως περιβάλλον.
Σε αυτό το πλαίσιο, τα νέα food halls και retail parks λειτουργούν όχι μόνο ως εμπορικοί χώροι, αλλά και ως μηχανισμοί διαμόρφωσης της μελλοντικής πελατειακής βάσης.
