Του Νίκου Ρουσάνογλου
Πολλαπλά κρίνονται τα οφέλη για όλους τους εμπλεκόμενους ομίλους από την συμφωνία για την διεύρυνση του σχήματος που θα αναλάβει την κατασκευή, διαχείριση κι εκμετάλλευση του τμήματος Χανιά-Ηράκλειο του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης. Όπως έγινε γνωστό χθες, η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ που μέχρι σήμερα ήταν ο μοναδικός ανάδοχος του έργου, θα προχωρήσει στην μεταβίβαση ποσοστών συμμετοχής στο έργο. Συγκεκριμένα, σε ό,τι αφορά το σκέλος της κατασκευής, η ΤΕΡΝΑ Α.Ε. θα υποκατασταθεί από νέο εταιρικό σχήμα, που θα φέρει την επωνυμία ΤΕΡΝΑ ΑΚΤΩΡ-ΜΕΤΚΑ ΔΙΚΤΑΙΟΝ ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΑ. Σε αυτό το νέο σχήμα, η ΤΕΡΝΑ θα ελέγχει πλέον το 40%, η Άκτωρ το 30% και η ΜΕΤΚΑ επίσης το 30%. Η εν λόγω κοινοπραξία είναι αυτή που θα κατασκευάσει το έργο των 1,75 δις ευρώ.
Αντίστοιχα, διεύρυνση θα γίνει και στις δύο εταιρείες παραχώρησης και λειτουργίας του συγκεκριμένου έργου. Συγκεκριμένα, η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ θα ελέγχει πλέον το 40%, ο όμιλος Aktor θα ελέγχει το 36% και ο όμιλος Metlen Energy & Metals το 24%. Ειδικά σε ό,τι αφορά τον όμιλο Aktor, το ποσοστό του θα επιμεριστεί ανάμεσα στην Άκτωρ Παραχωρήσεις, που θα ελέγχει το 24% και την Aktor Συμμετοχές σε Έργα Παραχωρήσεων και ΣΔΙΤ A.E., που θα διαθέτει το 12%. Σύμφωνα με πληροφορίες, αυτό έγινε περισσότερο για λόγους ευελιξίας του ομίλου. Υπενθυμίζεται ότι η Άκτωρ Παραχωρήσεις υπάγεται κάτω από τον επιχειρηματικό πυλώνα της Aktor Συμμετοχές.
Παρότι δεν έχουν γίνει γνωστά τα ποσά των συμφωνιών, θα πρέπει να σημειωθεί ότι από τα περίπου 1,75 – 2 δις ευρώ που θα είναι το κόστος κατασκευής του οδικού άξονα Χανιά-Ηράκλειο, περίπου 1 δις ευρώ θα αφορά στην ίδια συμμετοχή του ιδιώτη, επιμεριζόμενη ανάμεσα σε ίδια κεφάλαια και τραπεζικό δανεισμό. Έτσι, μέσω της χθεσινής συμφωνίας, η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ θα χρειαστεί να καλύψει πλέον περίπου το 40% του ποσού αυτού, εξέλιξη, που σύμφωνα με πηγές της αγοράς, θα της επιτρέψει να απελευθερώσει πολύτιμους πόρους για την χρηματοδότηση άλλων έργων που έχει σε εξέλιξη. Μάλιστα, επισημαίνεται ότι αυτός ήταν κι ένας από τους βασικούς λόγους για να προχωρήσει στη συμφωνία αυτή, καθώς το έργο του ΒΟΑΚ αναμένεται να αρχίσει να αποδίδει μετά το 2030, όταν και αναμένεται να ολοκληρωθεί η κατασκευή του. Αντιθέτως, ο όμιλος ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ διαθέτει συμβάσεις κι έργα που είναι πιο ώριμα και ως εκ τούτου κρίθηκε σκόπιμο να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση σε αυτά στην παρούσα φάση, καθώς θα αποφέρουν πιο άμεσα οικονομικά οφέλη.
Παράλληλα, σημειώνεται ότι η προσθήκη δύο ισχυρών "συμπαικτών" στο έργο, θα λειτουργήσει υπέρ της μείωσης του ρίσκου και θα θωρακίσει και το ίδιο το έργο, απέναντι σε τυχόν μελλοντικούς κλυδωνισμούς, π.χ. από μια ενδεχόμενη μείωση της απόδοσής του.
Ασφαλώς, σημαντικά είναι και τα οφέλη που προκύπτουν, τόσο για τον όμιλο Aktor, όσο και για τον όμιλο Metlen. Καταρχάς, ο τελευταίος εξασφαλίζει μία από τις μεγαλύτερες μεμονωμένες συμβάσεις για την θυγατρική κατασκευαστική του εταιρεία ΜΕΤΚΑ. Παράλληλα, προσθέτει μια ακόμα σημαντική σύμβαση παραχώρησης στην "φαρέτρα" του, όπου μέσω της θυγατρικής M Παραχωρήσεις, στοχεύει ειδικά σε έργα ΣΔΙΤ και παραχώρησης. Μέχρι σήμερα, έχουν εξασφαλιστεί έργα, όπως η νέα περιφερειακή οδός Θεσσαλονίκης (Flyover), σε κοινοπραξία με τον όμιλο Άβαξ, το ΣΔΙΤ των 17 Σχολείων της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας και το έργο ΣΔΙΤ του αρδευτικού δικτύου της Υπέρειας-Ορφανών.
Αντίστοιχα και ο όμιλος Aktor εξασφαλίζει την συμμετοχή του σε ένα από τα μεγαλύτερα έργα της χώρας, μια κίνηση μάλιστα, την οποία δεν είχε κρύψει ότι επιδίωκε η διοίκηση, ήδη από την περίοδο του διαγωνισμού για την ανάθεση του έργου και της σύμβασης παραχώρησης. Η συμφωνία επιτρέπει στον όμιλο να ενισχύσει σημαντικά το χαρτοφυλάκιο έργων παραχώρησης, τομέα τον οποίο έχει καταστήσει έναν από τους βασικότερους της μελλοντικής του ανάπτυξης, μαζί με την ενέργεια και τις κατασκευές.
Αυτός ήταν άλλωστε και ο λόγος της πρόσφατης εξαγοράς της Άκτωρ Παραχωρήσεις, μέσω της οποίας εξασφάλισε κεφαλαιακές ροές ύψους 500 εκατ. ευρώ τα επόμενα χρόνια. Παράλληλα, σε συνδυασμό με τα υφιστάμενα έργα ΣΔΙΤ και παραχωρήσεων του ομίλου Aktor που βρίσκονται στο αρχικό τους στάδιο, οι μελλοντικές ροές για τα επόμενα 10-15 χρόνια θα προσεγγίσουν το 1,2 δις ευρώ. Τα νούμερα αυτά αναμένεται να αυξηθούν μετά την απόκτηση συμμετοχής 36% στο τμήμα Χανιά-Ηράκλειο του ΒΟΑΚ.
Υπενθυμίζεται ότι την Δευτέρα ξεκίνησε και τυπικά η ενεργοποίηση της σύμβασης. Το τμήμα Ηράκλειο-Χανιά, μήκους 157 χιλιομέτρων, είναι το μεγαλύτερο από τα τρία τμήματα της ενιαίας χάραξης του ΒΟΑΚ. Πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα έργα υποδομής που θα κατασκευαστούν στη χώρα τα επόμενα χρόνια, με συνολικό προϋπολογισμό 1,75 δις ευρώ, σημαντικό μέρος του οποίου έχει καλυφθεί από ευρωπαϊκούς πόρους. Το έργο χρηματοδοτείται με 200 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και με 592 εκατ. ευρώ από το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης (μη συμπεριλαμβανομένης της προαίρεσης Χανιά-Κίσσαμος ύψους 100 εκατ. ευρώ) προκειμένου να ενταχθεί στο ΕΣΠΑ 2021 – 2027. Για την περίοδο λειτουργίας έχουν προβλεφθεί σκιώδη διόδια, με αποζημίωση του αναδόχου που μπορεί να φτάνει έως το 64,62% των τελών διέλευσης.
